Кіріспе

Рим генералы (430–486); Сойсонның соңғы патшасы (464–486)

Сиагрий (430 – 486 немесе 487 немесе 493–4) – римдік генерал және солтүстік Галлиядағы Рим мемлекетінің соңғы билеушісі, қазір Сойсон патшалығы деп аталады. Грей Турский оны Рим патшасы деп атады. Франктердің патшасы Хлодовик I-нің Сиагрийді жеңгені Италиядан тыс Батыс Рим билігінің аяқталуы деп есептеледі. Ол әкесі, Галлия бойынша Римнің соңғы әскери магистрі Агидийден лауазымын мұра етті. Сиагрий Батыс империясындағы орталық биліктің құлдырауынан кейін Сомме мен Луара арасындағы, Сойсон маңындағы әкесінің жерін сақтап қалды, бұл аймақты Грей Турский Сойсон "патшалығы" деп атады. Сиагрий 464 жылы әкесі қайтыс болғаннан бастап 486 жылға дейін, Хлодовик I-нің шайқасында жеңілгенге дейін Галло-римдік аймақты басқарды. Тарихшылар Григорий Турский оған берген "Rex Romanorum" атағына күмәнмен қарады, кем дегенде 1893 жылы Годфройд Курт оны қателік деп атады. Басым пікір Курттың пікірін қолдайды, себебі римдіктер Тарквиний Мақтаншақтың қуылған күнінен бастап патшалықты жек көреді; мысалы, Сиагрий туралы "Соңғы Рим империясының просопографиясында" бұл атау жоқ, оның орнына оны "Солтүстік Галлиядағы рим билеушісі" деп атауға басымдық берілді. Алайда, Стивен Фэннинг "rex" сөзінің бейтарап, тіпті жағымды контексте қолданылған мысалдарының бірнешеуін келтірді және "Romanorum rex тіркесі Григорий Турскийге немесе франк деректеріне ғана тән емес" деді, сондай-ақ Григорийдің қолданылуы "олар Рим императорлары болғанын немесе олардың олар ретінде қарастырылғанын" көрсетеді деп мәлімдеді.

Римдік Галлияның соңы

Рим империясының қалған бөліктерінен оқшауланғанға қарамастан, Сиагрий солтүстік Галлияда жиырма жыл бойы Рим билігін сақтап тұрды. Оның мемлекеті Батыс империясының өзінен кейін де өмір сүрді, соңғы императорлар 476 және 480 жылдары құлатылып немесе өлтірілді. Сиагрий көршілес салий франктарына қарсы тұруға тырысты, олар Хильдерик сияқты патшалардың ішкі тартыстарымен бөлініп жүрді. Бірақ Хильдерик бұрын галло-римдіктерге көмекке келгені белгілі, ол Пауль есімді офицерге қосылып, саксондарға қарсы операциялар жүргізген, бір кезде олар Ангерс қаласын басып алған болатын. 481 жылы Хильдерик қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Кловис оның орнына отырды. Хильдерик батыстағы Римнің соңғы бекінісін құлатуға мұқтаж деп санамаса, Кловис әскер жинап, Сиагрийге шақыру жіберіп, оның әскерімен кездесті. Сойсон шайқасы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ Сиагрий шешулі түрде жеңіліп, қашып кетті. Оның иелігі франктарға өтті. Эдвард Гиббон кейінірек жазғандай, "Сиагрийдің күші мен ресурстарын толық білмей, оның шайқастан кейін алыс Тулуза сотына қашуын айыптау адамилықтан шығар еді". Тулуза вестготтар патшасы Аларик II-нің астанасы болды. Жеңіске жеткен франктардан сескенген вестготтар Сиагрийді түрмеге қамап, кейін Кловиске тапсырды. Ол көп ұзамай, Грегори Турскийдің сөзіне сүйенсек, жасырын түрде пышақталды.

Ұрпақтар

Сагрийдің өлтірілуіне қарамастан, отбасы франктардың билігінде өркендеген. 585 жылы Гунтрам патша Византия империясына дипломатиялық миссиямен граф Сиягрийді жіберді. Отбасының мүшесі Саягрия 739 жылы Новалеса аббаттығының монахтарына көп жер сыйлады. "Сягрилердің соңғы белгілі мүшесі 757 жылы есімдері тілге алынған Нантуя аббаты болды."