Кіріспе

Жобаларды басқару бойынша білімдер қоры

Жобаларды басқару бойынша білімдер қоры (PMBOK) – жобаларды басқару саласындағы стандартты терминология мен ережелер жиынтығы (білімдер қоры). Бұл білімдер қоры уақыт өте дамиды және «Жобаларды басқару бойынша білімдер қоры туралы нұсқаулық» (PMBOK Guide) кітабында ұсынылады, оның жетінші басылымы 2021 жылы жарық көрді. Бұл құжат CAPM және PMP сертификаттарын ұсынатын Жобаларды басқару институтының (PMI) қадағалауымен атқарылған жұмыстың нәтижесі. PMBOK нұсқаулығының көп бөлігі жобаларды басқаруға тән, мысалы, сындық жол әдісі және жұмыс бөлінісінің құрылымы (WBS). PMBOK нұсқаулығы жоспарлау, ұйымдастыру, штаттық қызметкерлерді тағайындау, іске асыру және ұйымның қызметін бақылау тұрғысынан жалпы басқарумен де байланысты. PMBOK нұсқаулығымен байланысты басқа басқару салаларына қаржылық болжам, ұйымдық мінез-құлық, басқару ғылымы, бюджеттеу және басқа жоспарлау әдістері кіреді.

Сын-пикирлер мен баламалар

PMBOK жоба басқаруда кеңінен қабылданған стандарт болып табылады, бірақ PMBOK стандартына альтернативалар бар, сондай-ақ PMBOK-ты сынға түсетіндер де жетерлік. Сынның бірі – сыншыл тізбекті әзірлеушілер мен оның жақтастарынан (мысалы, Элияху М. Голдратт және Лоуренс П. Лич) келіп, олар сыншыл жол әдісін қолдаушыларға қарсы тұрады. PMBOK нұсқаулығының «Жоба уақытын басқару» бөлімінде сыншыл тізбек сыншыл жолға балама әдіс ретінде көрсетілген. Екінші бір сын көзі – Lean Construction. Бұл тәсіл PMBOK моделінде екі тараптан келетін байланыстың жетіспеушілігін атап көрсетеді және жоспарлау процесін үнемі жетілдіруге және тіл/әрекет тұрғысынан қарауға баса назар аударатын альтернатива ұсынады.