Кіріспе

Skynet – әскери байланыс спутниктерінің отбасы, қазір оны Ұлыбритания Қорғаныс министрлігінің (MoD) атынан Babcock International компаниясы басқарады. Олар Ұлыбритания Қарулы Күштерінің бөлімшелеріне, Ұлыбританияның барлау агенттіктеріне, Ұлыбританияның кейбір мемлекеттік департаменттері мен агенттіктеріне және одақтас үкіметтерге стратегиялық және тактикалық байланыс қызметтерін ұсынады. 2015 жылдан бастап Skynet қаптамасы шығысқа қарай кеңейтілді және Америкадағы Anik G1 спутниктік модулімен бірлесіп, Skynet жаһандық қаптаманы ұсынады. Қорғаныс министрлігі қазіргі уақытта Skynet 5 жүйесін алмастыру үшін Skynet-тің жаңа архитектурасын нақтылап жатыр, оның қаржыландыру бағдарламасы 2022 жылдың тамызында аяқталады. Skynet 6 үшін көзқарас – Ұлыбритания үкіметтік, одақтас және коммерциялық спутниктерін, соның ішінде қазіргі Skynet 5 спутниктерін біріктіретін икемді жүйелік архитектура. Қорғаныс министрлігінің ғарыш байланыстарын зерттеу бағдарламасы 1962 жылы басталды, бастапқыда Ұлыбританияның спутнигін қарастырмас бұрын Ай мен ғарыш қалдықтарының кері қайту әдістерін қарастырды. 1964 жылы Skynet Үнді мұхитының үстінде геостационарлық орбитада болуы керек деп шешілді, бұл Суэцке шығыс бағыттағы іске қосуларды қолдау үшін маңызды болды және екі жердегі станциялардың арасындағы байланысты қамтамасыз ететін екі арналы транспондері болды. Бұл АҚШ-тың қорғаныс саласының байланыс спутнигі бағдарламасына (IDCSP) қарағанда алға басу болып табылады. Бастапқыда тоғыз жердегі станциялар жоспарланған, олар сонымен қатар АҚШ-тың геостационарлық спутниктерімен байланыс жасай алады: RAF Oakhanger, Кипр және Сингапурдағы үш негізгі станциялар 40 фут ыдыс пен 20 кВт таратушылармен, HMS Jufair және RAF Gan (Үнді мұхиты) әуеде тасымалданатын 20 фут ыдыс пен 5 кВт таратушылармен, екі қосымша әуеде тасымалданатын станциялар, SKYNET V деп аталады, екі Royal Navy кеме станциялары 6 фут ыдыс пен 5 кВт таратушылармен, бастапқыда орнатылған, бірақ қажеттілігіне қарай жылжымалы. Skynet 1A – 1969 жылы геостационарлық орбитадағы алғашқы әскери спутник. Суық соғыс кезінде Skynet спутниктерінің ең ірі пайдаланушысы – Үкіметтік байланыс штабы (GCHQ) болды. Skynet барлық модельдерінде АҚШ және НАТО әскери байланыс спутниктері мен жер станцияларымен жақсы үйлесімділікке ие. 2010 жылы Министрлер кабинетінің азаматтық төтенше жағдайлар хатшылығы Ұлыбритания полициясы мен басқа да төтенше жағдайлар қызметтерінің, негізінен Стратегиялық командалық орталықтарда және ірі оқиғалар мен төтенше жағдайларда пайдалануы үшін Skynet-ке негізделген спутниктік төтенше байланыс қызметін іске қосты. Ол бұрынғы Ашық байланыс желісінің орнын басты. 2021 жылы Ұлыбританияның ғарыш командалығы құрылды, ол толыққандай іске қосылған кезде 2023 жылы Стратегиялық командалықтан (бұрын Біріккен күштер командалығы деп аталатын) Skynet жауапкершілігін қабылдайды.

Skynet 1 - тің атауы

Skynet 1 спутниктері екі (1A және 1B) болды; Skynet 1A 1969 жылғы 22 қарашада Delta M ракетасымен ұшырылды, бірақ спутник шамамен 18 айдан кейін істен шықты, оның барлық Traveling Wave Tube Amplifiers (TWTA) бұзылды, себебі жоғары кернеулі қосылыстар термиялық циклдар кезінде зақымданған болуы мүмкін. Skynet 1 сериялы спутниктерінің орбиталық массасы , екі каналда (2 МГц және 20 МГц) 3 Вт қуатты беретін, бір айналмалы антеннамен спиральдік тұрақтандырылды.

Skynet 2 желісі

Skynet 1A спутнигінің жұмыс істемеуінен кейін Skynet 2 байланыс спутнигін ұшыру кестесі кейінге жылдырылды. Skynet 2A спутнигін NASA 19 қаңтар 1974 жылы Ұлыбритания үшін Delta 2313 ракетасымен ұшырды. Электроникалық блок схемасындағы (екінші сатыдағы) қысқа тұйықталу салдарынан жоғарғы сатылар мен спутник тұрақсыз төмен орбитаға (96 x 3406 км x 37,6°) шығып, тез ыдырады. Тексеру көрсеткендей, схемалық платаға талапқа сай келмейтін жабын қолданылған. Тұрақсыз орбитада болғанына қарамастан, жер станциялары Skynet 2A спутнигін табысты анықтап, бақылады және күн панельдерінен алынған телеметриялық мәліметтер арқылы оның бағытын анықтауға қол жеткізді. Осы талдау негізінде спутникті орбитадан шығару үшін бағытталған қозғалтқыштарды пайдалану туралы шешім қабылданды және ол 1974 жылдың 24 қаңтарында Жер атмосферасына қайта кірген кезде жойылды. Skynet 2B спутнигін NASA 1974 жылдың 23 қарашасында Ұлыбритания үшін Delta 2313 ракетасымен сәтті ұшырды. Ол Еуропа, Африка және Азияның үлкен бөлігін, тіпті Филиппинге дейін қамту үшін Кенияның үстінде геостационарлық орбитаға орналастырылды. Ол бір мезгілде шамамен он пайдаланушыны қолдай алды. Басты жер станциялары 40 фут диаметрлі антенналарды, ал далада немесе теңізде 2 метр диаметрлі антенналарды пайдаланды. Skynet 2 спутниктерінің орбиталық массасы , бір антеннасы 16 ватт қуаттылығымен жабдықталған. Бұл спутниктер АҚШ және КСРО-дан тыс жерде салынған байланыс спутниктері еді. Сигналдарды зерттеу және дамыту мекемесі (SRE) дамуға жетекшілік етті және орбитадағы алғашқы сынақтарды жүргізді. Кейіннен Корольдік сигналдар және радарлар мекемесі Skynet спутниктерін қолдады, соның ішінде RAF Defford-та жерлік терминалдар мен модемдерді әзірледі, ол RAF Oakhanger-дегі басты жер станциясының резервтік нүктесі болды.

Skynet 3 - тің атауы

Skynet 3 сериялы спутниктері Ұлыбритания Суэцтен шығысқа қарай шығуын тоқтатқан кезде жойылды, ал оның орнына күтілген мүмкіндіктер АҚШ және НАТО күштері арқылы қамтамасыз етілді. Корольдік теңіз күштері жоғары жиілікті радионың Совет Одағының мұхитты бақылау жүйесімен орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік беретініне қатысты алаңдаушылық білдірді.

Skynet 4 - тің атауы

Skynet 4 сериялы спутниктердің бұрынғы буындарымен салыстырғанда көп ерекшелігі жоқ, олар British Aerospace European Communications Satellite-ке негізделген. 2022 жылғы мәлімет бойынша, Skynet 4C әлі де жұмыс істеп, АҚШ-тың Амундсен-Скот Оңтүстік полюс станциясына тәулігіне алты сағатқа дейін қызмет көрсетеді, себебі оның орбиталық еңісі 10,3°-қа дейін артқан. 1-ші кезеңдегі (4A, 4B және 4C) спутниктерде көп жиіліктік мүмкіндік және жоғары операциялық икемділік бар, әртүрлі талаптарды қанағаттандыру үшін таңдаулы арналар, күшейту және әртүрлі ені бар төрт түрлі антенна қолданылады. Жоғары жиілікті (UHF), өте жоғары жиілікті (SHF) және тәжірибелік жоғары жиілікті (EHF) арналар бар. Олар электромагниттік импульске (ЭМИ) қарсы қорғалған және кедергіге қарсы қабілетке ие, 1600 Вт қуат көзі бұзылмайды. Спутниктердің құрғақ массасы – 0,3 тонна, үш реакциялық дөңгелегі және орбитада тұрақтап беру үшін гидразин қозғалтқыштарымен жабдықталған. 2-ші кезеңдегі (4D, 4E және 4F) жақсартылған спутниктер Matra Marconi Space және Astrium компаниялары тарапынан бұрынғы нұсқаларды алмастыру үшін салынды. Жақсартуларға қуатты арттыру және электрондық кедергіге төзімділікті күшейту кірді. Skynet 4D 1998 жылы, Skynet 4E 1999 жылы және Skynet 4F 2001 жылы ұшырылды. Skynet 4D 2008 жылдың 28 қаңтарында жұмыс істемейтін суперсинхронды орбитаға қойылды.

Skynet 5 желісі

Skynet 5 - бұл спутниктердің келесі буыны, ол қазіргі Skynet 4 Stage 2 спутниктерін алмастырады. Ол жеке қаржы бастамасы (PFI) арқылы Paradigm Secure Communications және еуропалық ғарыш кемелерін өндіруші EADS Astrium серіктестігімен келісімшартқа отырды. EADS Astrium Skynet 5 сериялы спутниктерді орбитаға шығару және жеткізу үшін жауапты болды, ал еншілес компания Paradigm Қорғаныс министрлігіне қызмет көрсету үшін жауапты болды. 2010 жылы PFI келісім-шарты 2022 жылға дейін екі жылға ұзартылды, келісім-шарт барысында жалпы құны 3,66 миллиард фунт стерлингке дейін, Paradigm 1,1 Skynet спутнигінің қуатынан артық жолақты басқа одақтас елдерге сата алады. Paradigm компаниясының 220 қызметкері және 100 қосалқы мердігерлері Skynet желісін жасап жатыр. Serco PFI бағдарламасының негізгі мердігері болып табылады. Бұл әскери спутниктік байланыс бойынша ең үлкен келісімшарт. Skynet 5 спутнигі Eurostar E3000 спутниктік автобусының дизайнына негізделген, салмағы шамамен , әрқайсысының ұзындығы он бес метр болатын екі күн панелі бар және бес киловаттты қуат бюджеті бар. Оның төрт басқаруға болатын тарату ыдыстары және кедергі сигналдарын жоюға мүмкіндік беретін фазалық массивті қабылдағышы бар. Сонымен қатар, олар лазерлік сәулелермен бұзылған жағдайда да әрекет етеді. Astrium 2010 жылы Skynet 5 жүйесін былайша сипаттады: Skynet 5 спутниктері орбитадағы ең қуатты X-диапазонды транспондерлерге ие, жоғары икемді желіні құрастыру, әлемдегі алдыңғы қатарлы кедергіге қарсы антеннамен бірге, шоқжұлдыздың жауыз немесе жауыз емес кедергіге қарсы өте тиімді болуын қамтамасыз етеді. Барлық төменгі байланыс сәулелері толықтай басқарылатын және бүкіл пайдалы жүктеме жер бетіндегі, теңіздегі немесе әуедегі шағын, тез орналастырылатын жерсеріктік жер терминалдарына арналған өнімділікті барынша арттыру үшін оңтайландырылған. Skynet 5A 2007 жылдың 11 наурызында 22:03 UTC-де Ariane 5 ұшыру аппаратымен, Үндістанның INSAT 4B азаматтық байланыс спутнигімен бірге ұшыру кезінде ұшырылды және 2007 жылдың 10 мамырында толық қызметке кірді. Ұшыру 2007 жылдың 10 наурызынан бастап ұшыру алаңшасының су тасқыны жүйесінің бұзылуына байланысты кейінге қалдырылды. Skynet 5A ұшыру машинасынан сәтті бөлінді және телеметрияны оның арнайы бақылау орталығы ұшырудан кейін шамамен 40 минут өткен соң алды. Skynet 5B 2007 жылдың 14 қарашасында 22:06 UTC-де Француз Гвианасындағы Centre Spatial Guyanais, Kourou, Ariane 5ECA зымыран тасығышынан ұшырылды. Бұл ұшыру 2007 жылдың 9 қарашасында қатты ракеталық қозғалтқыштардың (SRB) бірінде электроника проблемалары салдарынан және 2007 жылдың 12 қарашасында ұшыру алаңына жанармай құю проблемасы салдарынан кейінге қалдырылды. Ұшыру кезінде Ariane 5ECA ұшыру аппараты бұл миссияда жаңа рекорд орнатты, ол Skynet 5C-ден астам жалпы пайдалы жүктемені орбитаға шығарды. Skynet 5C 2008 жылдың 12 маусымында 22:05:09 UTC-де Француз Гвианасындағы Centre Spatial Guyanais, Kourou, Ariane 5ECA зымыран тасығышынан ұшырылды. Ұшыру екі рет кейінге қалдырылды. Бастапқыда 2008 жылдың 23 мамырына жоспарланған ұшыру аппаратына қосымша тексерулер жүргізілді және ұшыру 2008 жылдың 30 мамырына ауыстырылды. Ұшыру алдындағы тексерулер кезінде ұшыру бағдарламалық жасақтамасында болған проблема Arianespace-ті ұшыруды екінші рет 2008 жылдың 12 маусымына ауыстыруға мәжбүр етті. Skynet 5D 2012 жылдың 19 желтоқсанында 21:49:07 UTC-де Француз Гвианасындағы Centre Spatial Guyanais, Kourou, Ariane 5ECA зымыран тасығышынан ұшырылды. Skynet 5D бұрынғы спутниктердің UHF арналарын екі еседен астам қамтамасыз етеді, олар "қозғалыста байланыстарды" қолдайтындықтан сұранысқа ие. Қорғаныс министрлігі спутникті "операциялар туралы барлау мәліметтерін жинауда", сондай-ақ байланыс үшін маңызды рөл атқарады деп сипаттады. Бастапқыда екі Skynet 5 спутнигі құрылуы тиіс еді, сақтандыру кез келген ұшыруды жоғалтуды қамтиды; кейіннен Қорғаныс министрлігі үшінші спутникті алдын ала жасатуға шешім қабылдады, ал кейіннен үшінші спутник орбиталық қосалқы ретінде қызмет ету үшін ұшырылды, сондай-ақ сақтандырудың арзан баламасы ретінде төртінші спутникке нұсқа болды. 2011 жылы Қорғаныс министрлігі Ауғанстандағы соғысқа британдықтардың қатысуынан туындаған қосымша талаптарды қамтамасыз ету үшін екі UHF арнасы бар НАТО спутнигіне ие болды. Бұл спутникті басқару Skynet 5 PFI келісім-шартына енгізілген. Спутниктер Қорғаныс министрлігінің Коршемде орналасқан Қорғаныс Digital (бұрынғы Ақпараттық жүйелер мен қызметтер) серіктестігімен Қорғаныс министрлігінің Коршемнен бірнеше жүз метр солтүстікке қарай орналасқан Хоторн деген жерден басқарылады.

Жақын арада бүкіл әлемді қамтыуға кеңейту

2010 жылы Paradigm компаниясы X жолағын (SHF) Anik G1 коммерциялық спутнигінен жалға алатынын хабарлады. Бұл спутник Тынық мұхитының үстінде 107.3° батыс бойында орналасқан және Америка құрлығын, сондай-ақ Гавайи аралдарын қамтиды, бұл Skynet жүйесінің қамту аймағын кеңейте түседі. Үш арналы, кең сәулелі X жолақтың жүктемесі Skynet 5 спутнигіне ұқсас өнімділікке ие, бірақ әскери нығайтусыз. Anik G1 2013 жылдың 16 сәуірінде ұшырылды, бұл спутниктер тобының X жолағы арқылы 2,2 ГГц өткізу қабілетін қамтамасыз етті. 2016 жылы Аделаидадағы Маусон көлдерінде жаңа Австралиялық жердегі станция ашылды. Бұл станцияны Airbus басқарады, ал серіктес ретінде 25 жылдан бері Австралия әскери базасында жұмыс істеп келе жатқан SpeedCast австралиялық провайдері тартылды. Бұл Airbus-тың Франция, Германия, Норвегия, Ұлыбритания және АҚШ-тағы жердегі станциялар желісін толықтырады. Ашылу салтанатында Ұлыбританияның жоғарғы комиссары Менна Роулингс: «Мекенсіз тау жыныстары мен рифтерге байланысты аумақтық даулар халықаралық қатынастарда қақтығыс тудыруға жеткілікті керістіктерді тудыруы мүмкін» деді, бұл Оңтүстік Қытай теңізіндегі аумақтық таластарға сілтеме жасады. Airbus Defence and Space компаниясы Skynet серіктес бағдарламасына үшінші тараптан Skynet қызметтерін ұсынатын Hughes Network Systems, Inmarsat және SpeedCast компанияларын қосымша серіктес ретінде қабылдады. Skynet шарты Airbus-қа НАТО және одақтас елдерге, соның ішінде Five Eyes (Австралия, Канада, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания және АҚШ) бар барлау одағына артық жолақты сатуға мүмкіндік береді.

Ақпаратты қамтамасыз ету

1999 жылдың басында Рейтерс агенттігі Skynet жүйесіне хакерлер тобының шабуыл жасап, Қорғаныс министрлігіне шантаж жасау қаупі тудырғанын хабарлады. Дункан Кэмпбелл бұл хабарламалардың дұрыс еместігін мәлімдеді.

Спутниктік жиынтық

+ЖалпыМодельӨндірушіІске қосылған күніІске қосылған көлігіҚызметтен шығуGSO орны 2017 жылы1BPhilco Ford19 тамыз 1970Дельта MІске қосылу сәтсіздігіАпогейлік қозғалтқыштың ақауы, орбитаға шыға алмады2005JCSAT 2 спутнигімен бірге ұшырылды, 20 маусым 2005 жылы суперсинхронды орбитаға қайта оралды10 қаңтар 1998Дельта 700020084B спутнигін алмастырды, 28 қаңтар 2008 жылы суперсинхронды орбитаға қайта оралды7 ақпан 2001Ариан 44L34° БатысSkynet 55AEADS Astrium11 наурыз 2007Ариан 5ECA95° Шығыс (бұрынғы 6° Шығыс)INSAT 4B спутнигімен бірге ұшырылды. 2015 жылы Skynet желісінің қамту аймағын шығысқа қарай, Тынық мұхитының батысына дейін кеңейту үшін жылжытылды.5BEADS Astrium14 қараша 2007Ariane 5ECA25° Шығыс (бұрынғы 53° Шығыс)Star One C15C спутнигімен бірге ұшырылды12 маусым 2008Ариан 5ECA17.8° БатысТүрік спутнигі 3A спутнигімен бірге ұшырылды5DEADS Astrium19 желтоқсан 2012Ариан 5ECA53° ШығысМЕКСАТ 3 спутнигімен бірге ұшырылдыSkynet 66AAirbus Defence and Space2025 жылға жоспарланғанFalcon 9 Block 5