Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Мүйізді көкбауыр немесе славян көкбауыр (Podiceps auritus) – Podicipedidae тұқымдасына жататын салыстырмалы түрде кішкентай және қорғауға алынған су құсы. Еуразиялық түрі Солтүстік Еуропа мен Солтүстік Азияның көп бөлігінде таралған, Гренландиядан бастап Ресейдің Шығыс Сібір айманына дейін көбейеді. Құс көзінің артындағы сары қауырсындарынан, оларды қалауынша көтеріп түсіре алатын, "мүйіздерінен" атын алған.
The horned grebe or Slavonian grebe (Podiceps auritus) is a relatively small and threatened species of waterbird in the family Podicipedidae. The Eurasian subspecies is distributed over most of northern Europe and northern Asia, breeding from Greenland east to the Russian Far East. The species got its name from large patches of yellowish feathers located behind the eyes, called "horns", that the birds can raise and lower at will
Сипаттама
Қойлы суқұстарды қызыл және қара түсті (көбейтілу кезеңіндегі) қауырсынынан, қара және ақ түсті негізгі (көбейтілуден тыс) қауырсынынан және олардың ерекше "мүйіздерінен" оңай тануға болады. Олар ұзын, қанаттарының ені кең және салмағы ауыр болады. Қойлы суқұстарды қарамойынды суқұспен жиі шатастырады, олардың мөлшері мен түсі ұқсас, бірақ тік маңдайы, жіңішке мүсіні және жұмсақ құйрығымен ерекшеленеді. Қойлы суқұстың (көбейтілу кезеңіндегі) алма-кезек қауырсындарында жарқын тік тұратын "мүйіздер", қара желдей қанатты жаға қауырсындары және жалпы қызыл мен қара түс болады. Мойны, қабырғалары, маңдай және көкірегінің жоғарғы бөлігі қоңыр, ал басы мен арқасы қара. Қарны күңгірт ақ түсті. Еркектері ұрғашыларына қарағанда сәл ірі және жарқырақ, бірақ көбінесе ажырату қиын. Негізгі (көбейтілуден тыс) қауырсыны көбінесе қара және ақ түсті. Мойны, кеудесі және жағалары ақ, ал арқасы мен басы қара сұр түсті. Бас пен жақ арасындағы шекара көзге қарай тік сызықпен созылады. Негізгі қауырсындарында "мүйіздер" жоқ. Жастар көбейтілуге дайын емес ересектерге ұқсас, бірақ олардың ақ түсі сәл күңгірт, ал арқасы қоңыр реңді. Жақ пен бас арасындағы шекара аз байқалады және мүсіні ақшыл болады. Балапандар түкті, арқасы күңгірт сұр, қарны ақ, ал беттері мен мойындары қара және ақ жолақты болады.
Horned grebes can be easily recognised by its red and black alternate (breeding) plumage, its black and white basic (non breeding) plumage, and its characteristic "horns". It is long, has a wingspan wide and weighs The horned grebe is often confused with the black necked grebe, which is similar in size and colouring but differentiates by a steeper forehead, a more slender bill and a fluffier rump. The alternate (breeding) plumage of the horned grebe has bright erectable "horns", black fan shaped cheek feathers and an overall red and black colour. The neck, flanks, lores and upper chest are chestnut brown, while the crown and back are black. The belly is a dull white. Males are slightly larger and brighter than females but are generally indistinguishable. The basic (non breeding) plumage is overall black and white. The neck, chest and cheeks are white, while the back and crown are a dull black grey. The border between the crown and the cheeks extend in a straight line behind the eyes. The basic plumage does not have the "horns". Juveniles appear similar to a non breeding adult except they are a slightly duller shade of white and their back is tinged with brown. The line separating the cheeks and crown is less distinct and their beak is paler. The chicks are fluffy, with a dull grey back, a white belly and distinct black and white facial and neck striping.
Кіші түрлер
P. a. auritus, (Линней, 1758), Еуразия
P. a. cornutus, (Гмелин, 1789), Солтүстік Америка
P. a. auritus, (Linnaeus, 1758), Eurasia
P. a. cornutus, (Gmelin, 1789), North America
Таралуы және мекендейтін ортасы
Мүйізді көкбауырлар Еуразия мен Солтүстік Америкада таралған. Еуропада олар қыс айларында Исландия, Норвегия және Британ аралдарының жағалауларында, Жерорта, Қара және Каспий теңіздеріне қарай қыстайды. Олардың қыстау орны негізінен Алясканың оңтүстігінен Калифорния шығанағының солтүстігіне дейін жағалау бойында орналасқан. Бұл орта ұя салуға қажетті материалдарды табуға, бекінуге, жасыруға және жас балапандарды қорғауға қолайлы жағдай жасайды. Көшіп бара жатқанда олар көлдерде, өзендерде және батпақтарда тоқтап демалады. Көші-қоннан кейін олар теңіз жағасындағы сағалар мен шығанақтарда немесе ішкі сулардағы үлкен көлдерде қыстайды, бірақ кейбір жерлерде, мысалы Норвегияда, ішкі көлдерде көптеген құстар жиналады. Олардың жұптасу шақыруы дауысты және мұрыннан шығатын "aaarrh" дыбысымен ерекшеленеді, ол төмендеп келіп, трилмен аяқталады. Жазда су және ауадағы буынтық аяқталған жәндіктерге басымдық берілсе, қыста балықтар мен қабыршақтылар таңдалады. Жұптасу рәсімі жұптасу көрсетілімдерімен басталады, оған тік тұру, "мүйіздерін" тік көтеру және жұптасу шақыруын шығару кіреді. Содан кейін аталық және аналық пингвин биін билеп, бір-бірін тазартады. Бұл алғашқы жұптасу рәсімі түрлерді дұрыс анықтау, жынысын және үйлесімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Олардың түсі ақ, қоңыр немесе көкшіл жасыл болады. Аталық және аналық 22-25 күнге дейін жұмыртқаны күтіп жатады. Бұл түр 2 жасқа келгенде жыныстық жағынан жетіледі.
The horned grebe is distributed in Eurasia and North America. In Europe, it winters along the coasts of Iceland, Norway and the British Isles down towards the Mediterranean, the Black Sea and the Caspian Sea. Its wintering range is also primarily coastal from southern Alaska down to the northern Gulf of California. This habitat provides a suitable site for nest material, anchorage, concealment and protection for young. During migration, they will stop along lakes, rivers and marshes. Following migration, they winter in marine environments of estuaries and bays or inland on large lakes, although in some places, for example in Norway, large concentrations congregate on inland lakes. Their typical advertising call is loud and nasally "aaarrh" descending in a pitch and ending in a trill. During the summer, aquatic and airborne arthropods are preferred, whereas winter selection favours fish and crustaceans. The discovery ceremony begins with advertising displays, which include an upright posture, erect "horns" and sounding of their advertising call. Then, both male and female engage in bouts of penguin dance and preening. This initial pair bonding ceremony is to ensure correct species identification, sex and compatibility. which are coloured white, brownish or blueish green. Both males and females share incubation time for 22 to 25 days. The species finally reaches sexual maturity at 2 years old.
Халық санының өсуі
Солтүстік Американың жалпы саны 200 000 – 500 000 жеке адам, ал Еуразиядағы саны 12 900 – 18 500 ересек жеке адам деп бағаланады. Соңғы үш онжылдықта әлемдік популяция 30%-ға, ал Солтүстік Америкада 79%-ға төмендеді. Бұл, негізінен, адамның шаруашылық қызметінен, көбейтін орындар маңындағы орман шаруашылығынан, су деңгейінің ауытқуынан және сулық жәндіктер үшін бәсекелес болатын көкшаян балығын көлдерге жіберуден туындап отыр. Олар жиі торларға түсіп қалады, мұнай төгілулеріне және ауруларға осал. 1985 жылдан 2001 жылға дейін шөлейт және батпақ жерлерді кептіру әлемдік мекендеу орындарының 5%-ын жоғалтуға әкеп соқты. Батыс Канададағы популяция ерекше қорғауға алынған, ал Магдален аралдарындағы көбейтін популяция жойылу қаупі бар деп тізілген. Әлемдік төмендеулерге байланысты, Халықаралық табиғатты қорғау одағы 2015 жылы мүйізді шағаланың статусын «қауіпсіз» санатынан «әлсіз» санатына көтерді, нәтижесінде оны сақтау және зерттеу жоспарлары жасалды.
The total North American population is estimated at between 200,000 and 500,000 individuals and the Eurasian population at 12,900 to 18,500 mature individuals. The global population has declined by 30% over the last three decades and by 79% within North America. This is due primarily to human disturbance, forestry operations around breeding sites, fluctuating water levels, and stocking of lakes with rainbow trout that compete for aquatic insects. They are also frequently caught in nets, vulnerable to oil spills and diseases. Between 1985 and 2001, grassland and wetland drainage amounted to 5% global habitat loss. The western Canadian population is listed as being of special concern and the breeding population on Magdalen Islands is listed as endangered. Due to global declines, the International Union for Conservation of Nature uplisted the horned grebe's status from least concern to vulnerable in 2015, resulting in conservation and research action plans.