Кіріспе

Брайне – Норвегияның Рогаланд округіндегі Тайм муниципалитетіне қарасты қала. Қала Тайм муниципалитетінің әкімшілік орталығы болып табылады және Норвегиядағы ең ірі 50 қаланың бірі. Брайне Ставангер/Санднес аймағында орналасқандығымен және жол мен теміржол байланыстарының дамығандығымен, күндізгі саяхатшылар үшін танымал аймаққа айналды. Қала қарқынды өсіп келеді және мектептердің сыйымдылығына қатысты мәселелер туралы хабарлар бар. Брайне шіркеуі қала орталығында, ал Тайм шіркеуі қаланың шығысында орналасқан. Брайне Фрейландсватнет көлінің оңтүстік жағасында, пойызбен Ставангер қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 30 минуттық жерде жатыр. Қаланың халқы (2021) 12 465 адамды құрайды, ал халық тығыздығы – 1 800 адам. Қаланың қалалық аймағы Клепп муниципалитетімен шекараны кесіп өтеді, соның салдарынан көрші муниципалитетте 1 800 тұрғын тұрады.

Тарих

Брайне ауылы Тиме станциясы ретінде құрылды, себебі бұл Ставангерден Эгерсундқа дейінгі Ярбанен темір жолындағы Тиме станциясының орналасқан жері еді. Бұл кішкентай ауыл 1878 жылы салынысы біткен теміржолдың жаңа стансаларының маңында пайда болған көптеген ауылдардың бірі болатын. Жақын арада жаңа шіркеу, дүкен, жүн өңдеу зауыты және сүт шаруашылығы фермасы салынды. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығымен байланысты бірнеше өнеркәсіп салалары пайда болды, олар тырма, шөп шабу машинасы және егін жинау жабдықтарын өндірді. Көп жылдар өткен соң, 1949 жылы екі бауыр Кристиан және Ингебрет Сёйландтар Еуропадағы толық гидравликалық берілісі бар алғашқы экскаватор – «Бройт» моделін ұсынды. Сондай-ақ, Tralfa компаниясы әлемдегі алғашқы спрей бояу роботын жасады. Бүгінде Tralfa ABB компаниясының бөлігі болып табылады. Брайне бірте-бірте аймақтық білім беру орталығына айналды, 1906 жылы сүт шаруашылығы мектебі, 1924 жылы Ұлттық гимназия (Rogaland Landsgymnas) және кейіннен кәсіптік білім беру мектебі де ашылды. 1921 жылы Тиме станциясының атауы референдум арқылы Брайне деп өзгертілді. Содан бері Брайне жылдам дамып, Яреннің ең тығыз қоныстанған ауылдық аймағына және аймақтық сауда орталығына айналды. 2001 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет Брайнеге қала мәртебесін берді, ол сол кезде Норвегиядағы 49-шы ірі елді мекен еді.

Сауда-саттық

Брайнде үш сауда орталығы бар. Олар – Торгсентер, Брайнеторг және Рогаландтағы ең жаңасы әрі екінші ірісі – M44. Сонымен қатар, "Негізгі көше" деген мағынаны білдіретін Storgata аталған сауда көшесі де бар. Онда бірнеше киім дүкендері, кітап дүкендері мен спорттық киім дүкендері орналасқан, оның ішінде тек осы жерде ғана таба алатын тауарлар сататын арнайы дизайнерлік киім дүкендері де бар.

Фриц Ред саябағы

Фриц Рёд паркі ресми түрде 2004 жылдың 1 қазанында ашылды. Бұл Брайнде туған мүсінші Фриц Рёд жасаған мүсіндердің жиынтығы. Мүсіндердің бәрі парк арқылы өтетін өзеннің ішінде және төңірегінде орналасқан.

Гарборг орталығы

Гарборг орталығы ("Nasjonalt Garborgsenter") 2012 жылы ашылды. Бұл Арне Гарборг пен Хульда Гарборг жазушылар жұбына арналған мұражай және білім беру орталығы. Орталықтың мақсаты – екі автордың идеялары мен көзқарастарына адамдардың қызығушылығын арттыру. Орталық келушілерді бүгінгі қоғамға белсенді қатысуға шақырып, оларды оқуға және өздерінің шығармашылық қабілеттерін дамытуға ынталандырады.

Брайн Мюлле

Брайн диірмені (Bryne Mølle) – қазір концерттер мен көркемсурет көрмелері өткізілетін ескі диірмен. Алғашқы диірмен 1928 жылы өртеніп кеткен. Бүгінгі ғимарат 1929 жылы салынған. Ранглерок фестивалі – 2005 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келе жатқан рок фестивалі.

Кайзерс оркестрі

Брайнеде Kaizers Orchestra рок-тобы пайда болды. Топтың негізін қалаушылар, әнші Янове Оттесен және гитарист Гейр Заль – Брайнеден шыққан.

Спорт

Bryne FK 1976 жылдан 1988 жылға дейін және 2000 жылдан 2003 жылға дейін Норвегияның жоғары лигасы (премьер-лигасы) құрамында ойнады. Қазір Норвегия футбол федерациясының екінші дивизионы – 1. divisjon командасында ойнайды. 1987 жылы команда Ұлттық футбол кубогын жеңіп алды және 2001 жылы тағы да финалға шықты. Брайне – атақты шабуылшы Эрлинг Хааландтың туған жері, ол осы қалада өсіп, футбол ойнауды үйренді. Kåsen IL және Rosseland BK футбол клубтары да Брайнеде орналасқан. Брайнеде сондай-ақ каратэ клубы бар. Клуб ұлттық және халықаралық деңгейде жеңіс тудырды. Норвегиядағы ең ірі каратэ клубтарының бірі болып саналады.