Йоханн Готфрид Грубер: Неміс сыншысы және әдебиет тарихшысы
Johann Gottfried Gruber
Йоханн Готфрид Грубер (1774-1851) – неміс әдебиетін зерттеуші, тарихшы, сыншы. Лейпциг және Галле университеттерінде оқытушы болды, Гётемен дос болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс сыншысы және әдебиет тарихшысы Иоганн Готфрид Грубер (29 қараша 1774 – 7 тамыз 1851) – неміс сыншысы және әдебиет тарихшысы болған.
German critic and literary historian
Johann Gottfried Gruber (29 November 1774 – 7 August 1851) was a German critic and literary historian.
Өмірбаян
Грубер Саксония электоратында, Сале өзенінің жанындағы Наумбург қаласында дүниеге келді. Ол Наумбург қалалық мектебінде және Лейпциг университетінде білім алды, содан кейін Геттинген, Лейпциг, Йена және Веймар қалаларында тұрып, оқытумен және әртүрлі әдеби жобалармен айналысты. Веймарда Гердер, Виланд және Гётемен достық қарым-қатынаста болды. 1811 жылы Виттенберг университетінің профессоры болып тағайындалды. Саксонияның бөлінуінен кейін сенат оны Виттенберг және Галле университеттерін біріктіру мәселесін келіссөз жүргізу үшін Берлинге жіберді. Бірігу аяқталғаннан кейін 1815 жылы Галледе философия профессоры болды. Иоганн Самуэль Эршпен бірлесіп «Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste» атты үлкен энциклопедияны шығарды. Эрш қайтыс болғаннан кейін ол энциклопедияның бірінші бөлімін XVIII томнан LIV томға дейін жалғастырды. Сондай-ақ, ол Эрштің орнын басып «Allgemeine Literaturzeitung» журналының редакторы болды. Грубер көптеген еңбектердің авторы, олардың ішінде ең маңыздылары: «Charakteristik Herders» (Лейпциг, 1805), Иоганн Т. Л. Данцпен (1769–1851) бірлесіп жазған, кейін Йенада теология профессоры болған; «Geschichte des menschlichen Geschlechts» (2 том, Лейпциг, 1806); «Wörterbuch der altklassischen Mythologie» (3 том, Веймар, 1810–1815); Кристоф Мартин Виландтың өмірбаяны («Wielands Leben», 2 бөлім, Веймар, 1815–1816) және Фридрих Готтлиб Клопстоктың өмірбаяны («Klopstocks Leben», Веймар, 1832). Ол Виландтың жинақталған шығармаларын да редакциялады («Wielands sämmtliche Werke», Лейпциг, 1818–1828).
Gruber was born at Naumburg on the Saale, in the Electorate of Saxony. He received his education at the town school of Naumburg and the University of Leipzig, after which he resided successively at Göttingen, Leipzig, Jena and Weimar, occupying himself partly in teaching and partly in various literary enterprises, and enjoying in Weimar the friendship of Herder, Wieland and Goethe. In 1811 he was appointed professor at the University of Wittenberg, and after the division of Saxony he was sent by the senate to Berlin to negotiate the union of the University of Wittenberg with that of Halle. After the union was effected he became in 1815 professor of philosophy at Halle. He was associated with Johann Samuel Ersch in the editorship of the great work Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste; and after the death of Ersch he continued the first section from vol. xviii. to vol. liv. He also succeeded Ersch in the editorship of the Allgemeine Literaturzeitung. Gruber was the author of a large number of works, the principal of which are Charakteristik Herders (Leipzig, 1805), in conjunction with Johann T. L. Danz (1769–1851), afterwards professor of theology at Jena; Geschichte des menschlichen Geschlechts (2 vols, Leipzig, 1806); Wörterbuch der altklassischen Mythologie (3 vols, Weimar, 1810–1815); a life of Christoph Martin Wieland (Wielands Leben, 2 parts, Weimar, 1815–1816), and of Friedrich Gottlieb Klopstock (Klopstocks Leben, Weimar, 1832). He also edited Wieland's collected works (Wielands sämmtliche Werke, Leipzig, 1818–1828).