Кіріспе

Өсімдіктер туысы
Автоматты taxobox
|image = Atropa belladonna (16421213557). jpg
|display parents = 2
|taxon = Atropa
|authority = L. (1753)
|subdivision ranks = Түрлер
|subdivision = 6, мәтінге қараңыз
|subdivision ref =
|synonyms =
Belladona
Pauia
|synonyms ref = Атропа түрлері қоңыржай климатты және сілкілді топырақты ұнатады, көбінесе әктасты төбелер мен таулармен байланысты орманды жерлерде жарық көлеңкеде өседі. Олардың тұқымдары топырақта ұзақ уақытқа дейін тірі қалуы мүмкін, бұрын өсімдіктер өскен (бірақ ұзақ уақыт бойы болмаған) жерлердің топырағы адамның әрекеттерінен немесе табиғи себептерден, мысалы, ағаштардың желмен құлауынан (бұл қасиет Hyoscyameae тайпасындағы басқа Solanaceae тұқымдарымен ортақ, мысалы, Hyoscyamus spp., құрғақ шөптер) бұзылғанда өнеді. Атропа туысының ең белгілі өкілі – улағыш түнгі көк (A. belladonna) – көптеген адамдардың ойынша, ең улы өсімдік. Атропа түрлерінің фармакологиялық белсенді құрамына атропин, скополамин және гиосциамин кіреді, олардың барлығы антихолинергиялық, санасыздық тудыратын, спазмолитикалық және көзді кеңейтетін қасиеттері бар тропан алкалоидтары. Туыс Атроп (Атропос) деп аталады, яғни "бұрылуға болмайтын" – үш тағдырдың бірі және өмір жібін кесуші / өлім әкелуші. Бұл атау A. belladonna және оның қазіргі уақытта қабылданған төрт басқа түрінің өте улы болуына байланысты берілген. Кейбір ескі жіктемелерде мандрагора (Mandragora officinarum) Атропа туысына, екі атаулы Atropa mandragora ретінде енгізілген.

Түрлер

Алты түр және бір табиғи гибрид қабылданды. Атропа туысы қазір қарастырылып жатыр, сондықтан бұл қарастыру аяқталғаннан кейін номенклатурада өзгерістер болуы мүмкін. Жоғарыда айтылғандардан көрініп тұрғанындай, А. acuminata, А. komarovii және А. pallidiflora түрлерінің таралу аймақтары Солтүстік Иранның жайлы Гиркания ормандарында бір-бірімен тоғысады, және бұл түрлердің бірі немесе барлығы Атропа белладонна тұжырымдамасына енуі мүмкін. А. белладонна өзі (оның caucasica түрі қоса алғанда) Гиркания ормандарында да кездеседі, ал Flora Iranica-ның 100-томы Иранның солтүстігінде кездесетін төрт түрді ажыратуға көмектесетін пайдалы анықтаманы қамтиды. A. pallidiflora және A. acuminata Royle ex Miers туралы деректер қазіргі уақытта Интернетте көп емес және оңай қол жетімді емес. Атропа түрінің Монғолияда кездесуі қызығушылық тудырады, себебі бұл елдің Кашмирден салыстырмалы түрде алыс екендігі және Кашмирде Атропа ақумината Ройл экс Линдлдің жақсы расталған популяциясы бар. Атропаның Шығыс Гималайдағы нақты кездесуі, кем дегенде, осы туыстың Кашмир және Монғолиядағы популяциялары арасындағы қашықтықты қысқартуға көмектесер еді. Аруначал Прадеш және Ассамның іргелес аудандарында табылған сирек және жақсы зерттелмеген А. индобелладонна түрін жақсырақ білу осы мәселеге жарық түсірді. Ол 1965 жылы сипатталған және бастапқыда Pauia belladonna ретінде Pauia туысының монотиптік түріне жатқызылған, ал авторлар Деб және Датта оны Атропа ақуминатаға өте ұқсас деп сипаттаған. 2020 жылы ол Атропа туысына қосылды.