Кіріспе

Таиландтың бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі

Таиланд провинциялары – Таиланд үкіметінің әкімшілік бөліністері. Ел 76 провинцияға (จังหวัด) бөлінген, сонымен қатар бір арнайы әкімшілік аймақ (астанасы Бангкок) бар. Олар жергілікті мемлекеттік басқарудың негізгі бірліктері болып табылады және заңды тұлға ретінде әрекет етеді. Олар амфоэ (аудан) болып бөлінеді, олар өз кезегінде жергілікті басқарудың төменгі деңгейі болып табылатын тамбонға (кіші аудандарға) бөлінеді. Барлық провинциялар жартылай орталыққа бағынышты немесе аймақтық үкіметтің (ราชการส่วนภูมิภาค ratchakan suan phumiphak) құрамына кіреді. Полиция, түрме, көлік, қоғамдық байланыс және тағы басқа көптеген мемлекеттік қызметтер әлі де орталық үкімет атынан провинциялар арқылы бақыланады және басқарылады. 1938–1996 жылдары Тайланд Корольдік Үкіметі әр провинцияда сол провинцияда тұратын адамдардан сайланатын кеңес құруды ұсынды. Кеңес орталық үкімет тағайындаған губернаторға (ผู้ว่าราชการจังหวัด phu wa ratchakan changwat) консультативтік және тексеру органы ретінде қызмет етеді. 1997 жылдан бастап әр провинцияның президенті басқаратын провинциялық әкімшілік ұйымы (องค์การบริหารส่วนจังหวัด ongkan borihan suan changwat) құрылды. ПАО провинцияға қатысты кейбір мемлекеттік қызметтерді басқарады. ПАО президентінің сайланған губернатор (орталықтан тағайындалғанның орнына) болуы күтілді, бірақ үкіметтің толыққанды децентрализациясы жүрмеді. ПАО және басқа муниципалитеттер жергілікті өзін-өзі басқару үкіметінің (ราชการส่วนท้องถิ่น ratchakan suan thongthin) бір бөлігін құрайды. Бангкок – жалғыз арнайы әкімшілік аймақ, ол провинциялардың функцияларын муниципалитет функцияларымен біріктіреді, соның ішінде сайланған губернаторға ие.

1932 жылдан бастап

Мунсондар 1932 жылы Таиланд абсолюттік монархиядан конституциялық монархияға айналғанда таратылды, нәтижесінде провинциялар қайтадан жоғары деңгейдегі әкімшілік бөлімдерге айналды. Сол кезде бірнеше кіші провинциялар да жойылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бангкок маңындағы бірнеше провинциялар біріктірілді. Соғыс аяқталғаннан кейін бұл өзгерістер кері қайтарылды. Француз Индокитайынан оккупацияланған аумақ төрт провинцияға бөлінді: Фра Табонг, Фибунсонгхрам, Нахон Чампасак және Лан Чанг. Қазіргі Сухотай провинциясы алғашқыда Саванхалок деп аталды. 1939 жылы Сухотай деп қайта аталды (сондықтан теміржол жүйесі Сухотай қаласына емес, Саванхалок қаласына барады). Каласин провинциясы 1932 жылы таратылғаннан кейін 1947 жылы қайта құрылды. 1972 жылы Пхра Нахон және Тхонбури провинциялары Бангкоктың арнайы әкімшілік аймағын құру үшін біріктірілді, ол провинциялардың функцияларын муниципалитет функцияларымен біріктіреді, соның ішінде сайланған губернатор да бар. 20-шы ғасырдың екінші жартысынан бастап, кейбір провинциялар ірі провинциялардан бөлініп жаңадан құрылды. 1975 жылы Ясотон провинциясы Убон Ратчатаниден бөлінді. 1977 жылы Пхьяо провинциясы бұрын Чианг Рай құрамында болған аудандардан құрылды. 1982 жылы Мукдахан Нахон-Фаномнан бөлінді. 1993 жылы үш провинция құрылды: Са Каео (Прачинбуриден бөлінді), Нонг Буа Лампху провинциясы (Удон Таниден бөлінді) және Амнат Шарон (Убон Ратчатаниден бөлінді). Ең жаңа провинция – Буэн Кан, ол 2011 жылдың 23 наурызынан бастап Нонг Хайдан бөлінді.

Бұрынғы провинциялар басқа провинцияларға қосылды

Облыс астанасы Тағдырға біріктірілді Кабин Бури Кабин Бури 1926 Прачинбури провинциясына біріктірілді Сухотай (1932 жылға дейін) Сухотай Тани 1932 Саванхалок провинциясына біріктірілді. Бірақ, провинцияның атауы мен астанасының орналасқан жері 1938 жылы Сухотайға қайта өзгертілді. Лом Сак Лом Сак Пэтчабун провинциясына қосылды Тханьябури Тханьябури Патум Тани провинциясына қосылды Каласин Каласин Маха Саракам провинциясына қосылды, 1947 жылы қайта бөлінді Ланг Суан Ланг Суан Чумфон провинциясына қосылды Таксуа Па Таксуа Па Пханг Нга провинциясына қосылды Сай Бури Сай Бури Паттани провинциясына қосылды (Бачо ауданы Наратхиват провинциясына қосылды) Пхра Прадаенг Пхра Прадаенг Самут Пракан провинциясына қосылды (Рат Бурана ауданы Тхонбури провинциясына қосылды) Мин Бури Мин Бури Пхра Нахон провинциясына қосылды (Нонг Чок ауданы Чаченгсао провинциясына қосылды, содан кейін 1933 жылы қайта бөлінді) Самут Пракан (1943 жылға дейін) Самут Пракан 1943 жылы Пхра Нахон провинциясына қосылды (Ко Сичанг ауданы Чонбури провинциясына қосылды). Пхра Нахонның бөлігі 1946 жылы қайта бөлінді Нахон Найок Нахон Найок Прачинбури провинциясына қосылды (Бан На ауданын қоспағанда, Сарабури провинциясына қосылды). 1946 жылы қайта бөлінді Самут Сахон Самут Сахон Тхонбури провинциясына қосылды. 1946 жылы қайта бөлінді Нонтабури Нонтабури Пхра Нахон провинциясына қосылды (Банг Круай ауданы, Банг Яй ауданы, Банг Буа Тхонг ауданы Тхонбури провинциясына қосылғаннан басқа). 1946 жылы қайта бөлінді Пхра Нахон Пхра Нахон 1971 жылы біріктіріліп, қазіргі Бангкок Тхонбури Тхонбури құрылды.