Кіріспе

Канадалық ғылыми фантастика авторы (1948 жылы туған)

Спайдер Робинсон (24 қараша 1948 жылы туған) – америкалық туған канадалық ғылыми фантастика авторы. Ол қатты ғылыми фантастикасы мен юмористик әңгімелері үшін көптеген сыйлықтарға ие болды, соның ішінде 1977 және 1983 жылғы Хьюго сыйлығын, сондай-ақ 1978 жылы әйелі және бірлескен авторы Жанна Робинсонмен бірге тағы бір Хьюго сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Робинсон Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында дүниеге келді; әкесі сатушы болған. Ол ғылыми фантастиканы жақсы оқыды, және Роберт А. Хайнлайнның жасөспірімдерге арналған романдарымен ерте балалық шағында танысқаннан кейін, жазушы болуға бейімделді. Ол католик орта мектебінде оқыды, үшінші курсын семинарияда өткізді; одан кейін екі жыл католик колледжінде, ал 1960 жылдары Нью-Йорк штатының Стони Брук университетінде бес жыл оқыды, онда ағылшын тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Осы кезде достары, оның тілегімен, балалық шағындағы "Роби" (оның тегі Робинсонның қысқартылған түрі) деген есімін атауды тоқтатып, оған "Айыршық" деген лақап ат берді, ол кейіннен ресми есімі ретінде қабылдады. Робинсон бұл есімді блюз музыканты "Айыршық" Джон Кернерге деген құрметінің иесі ретінде таңдады.

Мансап

1971 жылы колледжді бітірген соң Робинсон Нью-Йорктегі кәріздерді күзетуге түнгі жұмысқа орналасты, сонымен қатар мансабын өзгерткісі келгендіктен ғылыми фантастика жазуға кірісті. Ол 1972 жылы «Analog Science Fiction» журналына алғашқы қысқа әңгімесін сатты. «Көзді жігіт» (Analog, 1973 жылғы ақпан) атты әңгіме Каллаханның орнындағы барда өтеді; Робинсон 21 ғасырға дейін Каллаханның тұрғындары туралы әңгімелерді жазуды уақыт-уақыт жалғастырып тұрды. Бұл әңгімелер бірнеше кітапқа жинақталды. 1973 жылы Робинсон Жаңа Шотландияға көшіп, толық уақыт жазумен айналыса бастады. 1970-жылдардың ортасы мен соңында «Galaxy» журналында кітап сыншысы болып жұмыс істеді. 1978–79 жылдары Джим Бэйннің түпнұсқа антологиялық сериясы «Destinies» үшін кітап шолуларын жазды. Кейін бірнеше жыл «Analog» журналы үшін кітаптарды, соның ішінде Хайнлайнның кейінгі туындыларын қарады. Робинсонның алғашқы жарық көрген романы «Телепат» (1976) – «Кез келген басқа атпен» атты Хьюго сыйлығын жеңіп алған повесінің кеңейтілген нұсқасы. Сонымен қатар, Вестлейктің ең танымал кейіпкері Джон Дортмандер де бар. 1992 жылы Робинсон Флорида штатының Орландо қаласында өткен «MagiCon» – Әлемдік ғылыми фантастика конвенциясының (Worldcon) Хьюго сыйлығының салтанатты жүргізушісі болды. 1996 жылдан 2005 жылға дейін «The Globe and Mail» газетінің пікірлер бөлімінде (және қысқа мерзімге технология бөлімінде) колонкашы болып жұмыс істеді. 2004 жылы Робинсон қайтыс болған Роберт А. Хайнлайнның 1955 жылғы жеті беттік роман жоспары бойынша жұмыс істей бастады, оны романға айналдыру мақсатында. «Өзгермелі жұлдыз» атты кітап 2006 жылдың 19 қыркүйегінде жарық көрді. Робинсон бұрын 1980 жылғы «Ра, Ра, Р. А. Ақыры!» мақаласында және 1998 жылғы «Ұстаздар» еңбегінде, сондай-ақ «Тегін түскі ас» кітабында Хайнлайнға деген құрметін білдірген болатын. «Өзгермелі жұлдыз» романының соңында ол «Галилео зымыран кемесін» оқығаннан кейін, одан кейін Хайнлайнның басқа жасөспірімдерге арналған романдарын оқығаннан кейін өмірінің бағытын анықтауына және осы романды жазуға қалай келгені туралы айтады. Роман Хайнлайн мен Робинсонның өте әртүрлі жазу стиліндерін көрсетеді; кітаптарға берілген пікірлер әртүрлі болды, Робинсонның қиын міндетті және жанды әңгімені қалай орындағанын мақтап, бірақ күмәнді сюжеттік бұрылыстар мен банальды романтикалық көріністерді сынға алды.

Жеке өмір

Робинсон Канадада 40 жылға жуық уақыт бойы, негізінен Новая Шотландия және Британдық Колумбия провинцияларында тұрды. Ол әйелі Жаннамен бірге Терри Луанна да Силва есімді қызын дүниеге әкелді, ол бір кезде Марта Стюартқа жұмыс істеген. Шамамен 1999 жылы Боуэн аралына көшіп келді. 2002 жылы Канада азаматы болды, сонымен бірге американдық азаматтығын сақтап қалды. Жанна өт қаналының қатерлі ісігінен емделді және 2010 жылдың 30 мамырында қайтыс болды. Олардың қызы Терри 2014 жылдың 5 желтоқсанында сүт безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Робинсон 2013 жылдың 31 тамызында жүрек талмасына ұшырады, бірақ жазылып кетті. Өзінің және отбасының денсаулық мәселелеріне байланысты 2008 жылдан бері жаңа роман жариялаған жоқ. 2013 жылы Робинсон веб-сайтында келесі кітабы – "Жетім жұлдыздар" жұмысы баяу болғанымен, ілгерілеп жатқанын хабарлады. Сонымен қатар, ол өзінің өмірбаянын жазуға кірісті. 2018 жылы 76-шы Дүниежүзілік ғылыми-фантастикалық конвентте Құрметті қонақ атанды.

Романдар мен байланысты әңгімелер жинақтары

Келесі кесте кез келген баған бойынша сұрыпталуы мүмкін. Жыл Атауы Коавтор Серия Ескермелер1976 Телепат1977 Каллаханның Кросстим Салоны Каллаханның / Джейк Стоунбендер Байланысты әңгімелер жинағы1979 Старданс Женни Робинсон Старданс Трилогиясы1981 Уақыт саяхатшылары Қатаң қолма-қол ақша Каллаханның / Джейк Стоунбендер Байланысты әңгімелер жинағы; сонымен қатар Каллахан туралы бірнеше әңгімелерді қамтиды1982 Миндкиллер Өлім-өлтім Трилогиясы1985 Билік түні1986 Каллаханның құпиясы Каллаханның / Джейк Стоунбендер Байланысты әңгімелер жинағы1987 Уақыт қысымы Өлім-өлтім Трилогиясы1989 Каллаханның әйелі Леди Салли1991 Жұлдыз тұқымы Женни Робинсон Старданс Трилогиясы1992 Леди Бузды шашады Леди Саллидің Бузды шашу туралы өлеңдері 1991 жылы «Редакторды өлтір» атты арнайы басылымдағы повестьте Леди Бузды шашады деген бөлім жарияланды.1993 Каллаханның тиісі Каллаханның / Джейк Стоунбендер1995 Жұлдыз ақылы Женни Робинсон Старданс Трилогиясы1996 Каллаханның мұрасы Каллаханның / Джейк Стоунбендер1997 Өмір үйі Өлім-өлтім Трилогиясы2000 Каллаханның кілті Каллаханның / Джейк Стоунбендер2001 Тегін түскі ас2003 Каллаханның алаяқтығы Каллаханның / Джейк Стоунбендер2004 Өте жаман өлімдер Рассел Уокер2006 Өзгергіш жұлдыз Роберт А. Хайнлайн 1955 жылы Хайнлайн дайындаған жобаға негізделген.2008 Өте қиын таңдаулар Рассел Уокер