Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотының броненосецтік кемесі (дредноутқа дейінгі)

USS Vermont (BB 20) – АҚШ Әскери-теңіз флотында 14-ші штаттың атымен аталатын екінші кеме. Ол бес кемеден тұратын топтың үшінші мүшесі болды. «Коннектикут» класындағы кемелер төрт зеңбірекпен қаруландырылған және Вермонттың ең жоғары жылдамдығы болды. Вермонт 1904 жылдың мамырында Fore River кеме жасаушылығында салынып, 1905 жылдың тамызында суға түсірілді. Кеме 1907 жылдың наурызында Атлантика флотының құрамына кірді. Қызметке түскеннен кейін көп ұзамай Вермонт 1908–1909 жылдары әлемді айналып келген «Ұлы Ақ Флотқа» қосылды. Ол 1909 жылы Нью-Йоркте өткен Халықаралық Хадсон-Фултон мерекесіне қатысып, 1910 және 1913 жылдары Еуропаға сапарлар жасады. Содан кейін кеме Мексика революциясы кезінде АҚШ-тың Веракрусты басып алуы сияқты Орталық Американың бірнеше елдеріндегі әрекеттерге қатысты, онда экипаждың екі мүшесі «Құрмет медалімен» марапатталды. 1917 жылдың сәуірінен 1918 жылдың қарашасына дейін АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде Вермонт машина бөлімінің қызметкерлерін оқытуға арналған кеме ретінде қызмет етті. 1918 жылдың қарашасынан 1919 жылдың маусымына дейін ол 1920 жылдың маусымында қызметтен босатылғанға дейін Еуропадан американдық әскерлерді қайтару үшін бірнеше сапар жасады. 1923 жылдың қарашасында Вашингтон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес металл терісіне сатылды.

Дизайн

The S-ке сәйкес келді, бірақ бұрынғы конструкциядағы ең маңызды кемшіліктерді түзетті, әсіресе бас қарулар мен бірқатар қосымша қарулардың бірінен-бірі үстіне орналасуы. Бұрынғы АҚШ конструкцияларының барлығында қолданылған қаруларды алмастырған, ауыррақ үшінші қару батареясы қолданылды. Жақсартуларға қарамастан, кемелер революциялық британдық линкор «Дредноут» пайда болғаннан кейін ескірді, ол «Коннектикут» класының көп бөлігінен бұрын құрылысын аяқтады. «Вермонт» кемесінің жалпы ұзындығы 139 метр (456.3 фут), ені 23 метр (76.9 фут) және сусымасы 7 метр (24.5 фут) болды. Ол жоба бойынша және толық жүктемеде дейін суырылды. Кеме екі білікке орнатылған үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, бу 12 көмірмен жұмыс істейтін Babcock & Wilcox қазандықтары арқылы өндірілді және үш түтік арқылы шығарылды. Бұл қозғалту жүйесі ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті. Алғашқы құрастырылғанда, кемеде ауыр әскери мачталар болған, бірақ олар 1909 жылы торлы мачталармен ауыстырылды. Оның экипажы 827 офицер мен матростан тұрды, бірақ бұл көрсеткіш 881-ге, кейін 896-ға дейін өсті. Кемеде бас қару ретінде екі екі қабатты мұнарада орналасқан төрт 12 дюймдік /45 Mark 5 зеңбірегі болды, біреуі алдыңғы, екіншісі артқы бөлікте. Екінші қару батареясы сегіз /45 зеңбірегі мен он екі /45 зеңбірегінен тұрды. 8 дюймдік зеңбіректер кеменің орта бөлігінде орналасқан төрт екі қабатты мұнарада орнатылды, ал 7 дюймдік зеңбіректер кеме корпусының казематтарына орналастырылды. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін кеме корпусының қабырғалары бойында орналасқан жиірме /50 зеңбірегі және он екі 3 фунттық зеңбірек тасымалданды. Сонымен қатар, төрт 1 фунттық зеңбірек тасымалданды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, «Вермонт» кемесінде бортындағы су астында орналасқан төрт 21 дюймдік (533 мм) торпедалық түтіктер болды. «Вермонттың» бас бронелігі журналдар мен қозғалту машиналарын қорғайтын жерлерде қалыңдығы болды, ал қалған жерлерде қалыңдығы болды. Бас қару мұнараларының алдыңғы беттері қалыңдығы болды, ал оларды қолдайтын барбеттерде бронелігі болды. Екінші мұнаралардың алдыңғы бөлігі қалыңдығы болды. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалыңдығы болды.

Құрылыс және Ұлы ақ флоты

Вермонт кемесі үшін кеменің қадағы 1904 жылғы 21 мамырда Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River кеме жасаушылығында салынды. Аяқталған корпус 1905 жылғы 31 тамызда суға түсірілді, шашу рәсімін кеме аталған штаттың губернаторы Чарльз Дж. Беллдің қызы Дженни Белл атқарды. 1907 жылғы 4 наурызда Вермонт Бостон әскери-теңіз базасында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, алғашқы командирі капитан Уильям П. Поттер болды. Кеме Бостоннан Вирджиния штатының Хэмптон Роудс портына бағытталды. Содан кейін ол Атлантикалық флоттың 1-ші дивизиясына оқу-жаттығуларға қосылды. Вермонт 30 тамызда Хэмптон Роудстан Провинстаунға бет бұрды. 5 қыркүйекке дейін онда болды, екі күннен кейін қараша айына дейін жөндеуге Бостон әскери-теңіз базасына оралды. 30 қарашада кеме Бостоннан шығып, Ұлы Ақ Флоттың әлемдік саяхатына дайындық бастады. Ұлы Ақ Флоттың саяхаты американдық әскери күшті, әсіресе Жапонияға көрсету мақсатымен жоспарланды. 1905 жылы Ресей-Жапония соғысында Жапонияның жеңісінен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты нәсілшілдік қарсылықтардан соң, АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейді. Екі елдегі баспасөз соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. Оның алғашқы екі аялдамасы Род-Айленд штатында болды; ол Ньюпортқа көшкенге дейін Брэдфордта көмір алды, онда ол жабдықтарды тиеді. Содан кейін толыққанды оқ-дәрі жинағын алу үшін Томпкинсвиллге (Нью-Йорк) бағытталды. Кеме 8 желтоқсанда Хэмптон Роудсқа жетіп, контр-адмирал Робли Д. Эванстың басқаруымен Ұлы Ақ Флотқа қосылды. Вермонт пен тағы он бес линкор 16 желтоқсанда саяхатын бастады. Флот оңтүстіске Кариб теңізіне, содан кейін Оңтүстік Америкаға жүзіп, Порт-оф-Испания, Рио-де-Жанейро, Пунта-Аренас және Вальпараисо қалаларында тоқтады. 1908 жылғы наурызда Мексикаға келгеннен кейін флот үш апта бойы оқ ату жаттығуларын өткізді. Содан кейін флот Тынық мұхитының жағалауымен Америкаға қарай сапарды жалғастырып, Сан-Франциско мен Сиэтлде тоқтады, содан кейін Тынық мұхиты арқылы Австралияға бет бұрды, жолда Гавайиде тоқтады. Оңтүстік Тынық мұхитындағы аялдамаларға Мельбурн, Сидней және Окленд кірді. Австралиядан шыққаннан кейін флот Филиппинге қарай солтүстікке бұрылып, Маниладан өтіп, Жапонияға бағытталды, онда Йокогамада қарсы алу рәсімі өтті. Қараша айында Филиппиндегі Субик шығанағында үш апталық жаттығулар өтті. Кемелер 6 желтоқсанда Сингапурдан өтіп, Үнді мұхитына кірді, Коломбода көмір алды, содан кейін Суэц каналына бағытталды және Египеттің Порт-Саид қаласында қайтадан көмірленді. Флот бірнеше Жерорта теңізі портына тоқтады, содан кейін ғибралтарға келді, онда британдық, ресейлік, француздық және голландтық әскери кемелері американдықтарды қарсы алды. Содан кейін кемелер Атлантиканы кесіп өтіп, 1909 жылғы 22 ақпанда Хэмптон Роудсқа оралды. Саяхат барысында капитан Поттер контр-адмиралға көтеріліп, 1-ші дивизияның командирі болды, ал Вермонттың командирі ретіне капитан Фрэнк Фрейди Флетчер тағайындалды.

Бейбіт уақыттағы қызмет, 19091913

Вермонт Хэмптон-Роудста өткен рәсімдерден кейін жөндеу үшін Бостон әскери-теңіз базасына оралды; жұмыс 9 наурыздан 23 маусымға дейін жалғасты. Содан кейін ол Провинстаунға қайта қосылып, флотқа қосылды; 1-ші дивизия 4 шілде мерекесін тойлау үшін Бостонға сапар жасады. 7 шілдеден бастап Атлантика флоты 4 тамызға дейін кең ауқымды маневрлер жүргізді. Вермонт Вирджиния мүйісінде артиллериялық жаттығуларда қатысты. Жыл соңына дейін қосымша жаттығулар өтті, Гудзон-Фултон мерекесі мен Колумб күніне арналған Нью-Йорк және Коннектикут штатының Стамфорд қаласына жасаған сапарлар ғана үзіліс болды. Желтоқсанның соңында ол Нью-Йоркке оралды. Содан кейін Вермонт Кубаның Гуантанамо шығанағына қарай жүзіп, 1910 жылдың 12 қаңтарында жетті. Вирджиния мүйісінде артиллериялық жаттығуларға дейін екі айлық жаттығулар өтті. Кеме 29 сәуірде Бостонға оралды, жөндеу жұмыстары шілде айының ортасына дейін жалғасты. Қызметке оралғаннан кейін, ол Бостондағы теңіз жауынгерлерінің тобын қабылдап, 22-31 шілде аралығында Провинстаунға саяхат жасады. Содан кейін Вермонт Ньюпортқа, содан кейін 22 тамызда Хэмптон-Роудсқа барды, онда 25-27 қыркүйек аралығында нысанаға оқ ату жаттығулары өтті. Ол Атлантика флотының бірнеше кемелерімен бірге Филадельфия әскери-теңіз базасында шағын жөндеу жұмыстарын жасағаннан кейін Нью-Йоркке барды. Осы уақытқа дейін кеме 3-ші дивизияға ауыстырылды. 1 қарашада Вермонт және Атлантика флотының бірнеше кемелері Атлантиканы кесіп өтіп, Батыс Еуропаның бірнеше портына, соның ішінде 16 қарашадан 7 желтоқсанға дейін Грейвсенд пен Брестке барды. Кемелер 30 желтоқсанда Атлантиканы қайтадан кесіп, Куба суларына бет алды. 1911 жылдың 13 қаңтарынан 13 наурызына дейін Вермонт және қалған кемелер Куба маңында маневрлер жасады. Содан кейін Вирджиния мүйісінде және Чесапик шығанағында жаттығулар өтті. 8 сәуірде Хэмптон-Роудста қысқа тоқтады, онда нысанаға арналған материалдарды тасымалдады, бірақ сол күні Филадельфия әскери-теңіз базасында жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін кетті. 1911 жылдың ортасында Вермонт Мексика шығанағына оңтүстікке қарай жүзіп, алдымен Флорида штатының Пенсакола қаласында тоқтады. Содан кейін ол 7-12 маусым аралығында тоқтаған Техас штатының Галвестон қаласына қарай жүрді, келесі күні Пенсаколаға оралды. Кеме Атлантикаға оралып, Бар-Харборға (Мэн штаты) солтүстікке қарай жүзіп кетті. Ол 4 шілде мерекесін тойлауға қатысты, содан кейін тамыздың ортасына дейін Жаңа Англияда болды. Осы кезеңде ол Салемге (Массачусетс штаты) барып, Бостон әскери-теңіз базасында жөндеуден өтті. Кейін сол жылы ол артиллериялық тәжірибелер мен нысанаға оқ ату жаттығулары үшін Танжер шығанағына және Вирджиния мүйісіне оңтүстікке қарай көшті. 12 қыркүйектен 9 қазанға дейін Вермонт Норфолк әскери-теңіз базасында жөндеу жұмыстарын жүргізді, содан кейін ол Хэмптон-Роудсқа жүзіп, 24 қазан мен 2 қараша аралығында өткен теңіз парадына қатысу үшін Нью-Йоркке флотты алып барды. Парад аяқталғаннан кейін, ол 1-ші эскадрильяға маневрлерге қосылып, содан кейін Хэмптон-Роудсқа оралды. Вермонт 7-8 желтоқсанда Томпкинсвиллде тоқтады, содан кейін 8 желтоқсанда мерзімдік жөндеу үшін Нью-Йорк әскери-теңіз базасына барды. 1912 жылдың 2 қаңтарында ол Куба маңындағы жылдық маневрлерге Кариб теңізіне оңтүстікке қарай жүзіп кетті. Ол 9 наурызға дейін Куба суларында болды, содан кейін Норфолк әскери-теңіз базасына қайтып оралды. Ол қазан айына дейін күрделі жөндеуден өтті. 8-і күні ол Нью-Йоркке жүзіп барып, екі күннен кейін келді. Сол жерде 10-15 қазан аралығында теңіз парады өтті, содан кейін желтоқсан айына дейін Вирджиния мүйісінде маневрлер мен артиллериялық жаттығулар өтті. 2 қарашада ол суға батқан кемені іздеуге қосылды, ал 13-15 желтоқсанда B 2 су асты кемесіне көмек көрсетті. 25 желтоқсанда Вермонт Норфолк әскери-теңіз базасында болды, содан кейін ол Куба суларында қысқы жаттығу кезеңіне кетті. Жолда ол Панама каналының кіреберісінде орналасқан Колон қаласында тоқтады. 1913 жылдың 19 қаңтарында Гуантанамоға келді және шамамен бір ай сол жерде болды.

Орталық Америкадағы интервенциялар және Бірінші дүниежүзілік соғыс

12 ақпанда кеме Мексикаға аттанды, себебі ел Мексика революциясының қайнаған ортасында болды; Вермонтқа Веракрустағы американдық мүдделерді қорғау міндеті жүктелді. Ол 17 ақпанда портқа жетіп, 29 сәуірге дейін онда тұрды, содан кейін АҚШ-қа қайтты. 6 маусымда Аннаполистегі АҚШ Әскери-теңіз академиясында мичмандарға арналған оқу круизіне кіріспес бұрын, ол Хэмптон-Роудста флотқа қосылды. Круиз аяқталғаннан кейін, кеме Блок-Айленд шығанағында жұмыс істеп, Ньюпортта тоқтады. Шілде айында Норфолкте кемені күрделі жөндеуге кірісті, жұмыс қазанға дейін жалғасты. Содан кейін Вирджиния мүйісінде артиллериялық жаттығуларға қатысты. 25 қазанда Вермонт екінші рет Еуропаға сапар жасады, бұл жолы француздық Жерорта теңізі суларына. Ол 8 қарашадан 1 желтоқсанға дейін Марсельде тоқтады, содан кейін Атлант мұхитын қайтадан кесіп өтті. Қайтып келе жатқанда, қатты дауыл кеменің бір пропеллерін зақымдады, сондықтан оны Норфолкке сүйреп әкелуге тура келді, онда 20 желтоқсанда жетті. Мұнда жөндеу жұмыстары жүргізілді, содан кейін қозғалтқыш жүйесін сынау үшін қысқа теңіз сынақтары өтті. Кеме қайта қызметке кіргеннен кейін, Вермонт экипажы Вирджиния мүйісіндегі әдеттегі көктемгі нысаналарға оқ ату жаттығуларын жүргізуге дайындық бастады, бірақ Мексикадағы жағдай нашарлағандықтан жаттығулар тоқтатылды. Вермонт 15 сәуірде Хэмптон-Роудстан Веракрусқа қарай жолға шықты. Ол «Нью-Гэмпшир», «Нью-Джерси» және «Оңтүстік Каролина» мен «Арканзас» дредноуттарына қосылды. Вермонт он екі офицер мен 308 теңізшіні десант күшіне жіберді, олар қалаға шабуыл жасап, диктатор Викториано Уэртаға жетіп бара жатқан қару-жарақ партиясын тоқтатуға тиіс болды. Вермонттан бір адам қаза тауып, екеуі «Құрмет медалімен» марапатталды: Вермонт контингентінің командирі лейтенант Джулиус К. Таунсенд және Екінші теңізші полкінің хирургі Кэри ДеВолл Лангхорн. Кеме қыркүйектің 21-інен қазанның 10-ына дейін Тампикого барудан басқа, қазан айына дейін Веракруста болды. 1914 жылдың соңында АҚШ-тың шығыс жағалауына оралғаннан кейін Вермонт әдеттегі оқу круиздерін және жаттығуларын қайта бастады. Кеме 1916 жылдың 1 қазанынан 21 қарашасына дейін уақытша резервке жіберілді, бірақ қызметке оралғаннан кейін Гаитиге жіберілген теңізшілердің экспедициялық күшін қолдады. Бұл міндет 1917 жылдың 29 қарашасынан 5 ақпанына дейін созылды, содан кейін Куба суларында жауынгерлік жаттығуларға қатысты. Вермонт 29 наурызда Норфолкке оралып, 4 сәуірде Филадельфияға техникалық қызмет көрсету үшін барды. Ол құрғақ докта болған кезде, АҚШ Германияға соғыс жариялап, Бірінші дүниежүзілік соғысқа кірді. 26 тамызда Вермонт күрделі жөндеуден өтті және Хэмптон-Роудста орналасқан машина бөліміндегі қызметкерлерді оқыту кемесі ретінде тағайындалды. 1918 жылдың 28 мамырында Чилидің АҚШ-тағы елшісінің мәйіті кемеге жеткізілді. АҚШ-тың Чилидегі елшісі Джозеф Хукер Ши 3 маусымда кемеге келді, ал Вермонт сол күні Норфолктан аттанды. Ол 10 маусымда Панама каналын кесіп өтіп, 24 маусымда Чилидің Тонгой қаласында қысқа уақыт тоқтады және үш күннен кейін Вальпараисоға жетті. Адмирал Уильям Б. Капертон мен Елші Ши Чили елшісінің мәйітін жағаға шығарды. Вермонт 2 шілдеде Вальпараисодан шығып, Перудегі Кальяода тоқтады. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол оқу кемесінің міндеттерін қайтадан бастады, ол соғыс аяқталғанға дейін жалғасты. 5 қарашада, Германиямен келісімге қол қойылғаннан кейін Еуропадағы соғыс аяқталғанға бір аптадан аз уақыт қалғанда, Вермонт әскер тасымалдауға арналған Филадельфия әскери-теңіз кемежайына жіберілді. Ол өзінің алғашқы тасымалдау миссиясын 1919 жылдың 9 қаңтарында бастады; ол француздық америкалық сарбаздарды қайтару үшін тағы үш сапар жасады, соңғысы 1919 жылдың 20 маусымында аяқталды. Осы сапарларда ол АҚШ-қа 5000-ға жуық адамды әкелді. 18 шілдеде ол Норфолктан соңғы рет шығып, АҚШ-тың батыс жағалауына бет алды. Ол Сан-Диего, Сан-Педро, Монтерей, Сан-Франциско және Калифорниядағы Лонг-Бич, сондай-ақ Орегондағы Астория қалаларын аралады. Оның соңғы мақсаты - Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Маре аралы әскери-теңіз кемежайы болды. 1920 жылдың 30 маусымында ол қызметтен шығарылды және 17 шілдеде BB 20 болып қайта жіктелді. Ол 1923 жылдың 10 қарашасына дейін онда тұрды, сол кезде ол Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен шығарылды. 30 қарашада ол металл тескілеуге сатылып, Вашингтон әскери-теңіз келісімінің шарттарына сәйкес бұзылды.