Кіріспе
Маршалл аралдарындағы коралл атолы.
the band
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, АҚШ бұл атолыны ядролық қару сынақтарына арналған полигон ретінде таңдады. 1946 жылы атоллдың 167 тұрғыны Бикини атолының шығысындағы, халықты асырауға жеткіліксіз ресурстары бар Ронгерик аралына күштеп көшірілді. 1948 жылдың басында арал тұрғындары аштыққа ұшырады, содан кейін олар Кваджалейн атолына көшірілді. Бірақ 1978 жылдың мамырында ғалымдар құдық суында 90 стронцийдің қауіпті деңгейін тапты және тұрғындардың денелерінде 137 цезийдің қалыптан тыс жоғары концентрациясы анықталды. 1980 жылы олар тағы да эвакуацияланды. Бүгінде атоллға кейде су астынан шолу жасаушылар мен бірнеше ғалымдар келіп тұрады, және онда бірнеше күзетшілер жұмыс істейді.
Этимология
Аралдың ағылшынша атауы, Германияның Жаңа Гвинеясына қарасты болған кезде атоллға берілген неміс колониялық атауы – Бикиниден шыққан. Неміс атауы Маршалл аралдарының «Пикинни» атауынан алынған, онда «Пик» сөзі «жазық бет», ал «Ни» сөзі «кокос ағашы» немесе «кокостың беті» деген мағынаны білдіреді.
Киім-кешек және киім
Ерлер дәстүрлі түрде шағын тізбектелген белдік киетін, оның ұзындығы шамамен ... болатын. Әйелдер мен балалар көбінесе жалаңаш жүретін. Біреудің үйіне келгенде аяқ киімді шешіп алу қадімгі дәстүр. Маршалл аралдарының әйелдері иықтары мен тізелерін жабуды да дәстүрге айналдырған. Маршалл аралдарының әйелдері жылдам кептіретін, сапалы полиэстерден тігілген муумуу киімінде жүзеді. Маджуро астанасында ашық коктейльдік көйлектер арал тұрғындары мен қонақтар үшін лайықты емес деп есептеледі. Батыс медиасының күшейген әсерінен жас буын шорт киеді, бірақ ескі буын шортты адалсыздықпен байланыстырады. Футболкалар, джинсы, юбкалар және макияж бұқаралық ақпарат құралдары арқылы аралдарға келіп толып жатыр.
Жерге негізделген байлық
Бикини аралдарының тұрғындары жер құқығын байлықтың негізгі өлшемі ретінде сақтап келеді. Барлық маршаллдықтар үшін жер – алтын. Егер сіз жер иесі болсаңыз, қоғамда өте маңызды тұлға ретінде есептелесіз. Жерсіз сіз ешқандай мәні жоқ адам ретінде қаралатын болар едіңіз, бірақ Бикинидегі жер қазір уланған жер. Әрбір отбасы барлық жерге иелік ететін кланның (Bwij) бір бөлігі болып табылады. Кланның басшысы (Iroij) болады. Басшылар клан басшыларын (Alap) қадағалайды, олар жұмысшылар (Dri jerbal) тарапынан қолдау алады. Iroij жер иелігін, ресурстарды пайдалану мен бөлуді басқарады және дауларды шешеді. Alap жерді күтіп ұстау және күнделікті іс-әрекеттерді бақылайды. Dri jerbal жерді өңдейді, тазалайды және құрылыс жұмыстарын жүргізеді. Бикини атолына келтірілген зиян мен арал тұрғындарының өмір салтына 20-шы ғасырда төленген өтемақылар олардың басқа Маршалл аралдарының тұрғындарына қарағанда табысын арттырды. Бұл кейбір Бикини аралдарының тұрғындарын сенім қорынан түсетін төлемдерге экономикалық жағынан тәуелді етті. Бұл тәуелділік адамдардың дәстүрлі экономикалық қызметтеріне, мысалы, таро және копра өндірісіне деген қызығушылығын азайтты. Бұл өзгеріс әлеуметтік одақтастық пен саяси ұйымның дәстүрлі үлгілерін де өзгертті. Бикиниде жерге және жер иелігіне құқықтар әлеуметтік және саяси ұйым мен басшылықтың маңызды факторы болды. Килиге көшірілгеннен және қоныстанғаннан кейін жер иеленудің екі түрлі жүйесі қалыптасты. Сенім қорынан төленген қаражаттың бір бөлігі Бикинидегі жер иелігіне және Килидегі жер иелігінің қазіргі жағдайына негізделген. Бұл ядролық сынақ Маршалл аралдары мен оларды қоршаған рифтерде өткізілген жалпы 66 ядролық сынақтың бірі ғана болды. Castle Bravo сынағынан кейін пайда болған ядролық радиация мен жауын-шашын аралдардың болашақта қоныстануына кедерес келтіретіндей мол болды. Осының салдарынан Бикини атолында топырақтың құрамы мен ұңғыма суларының алғашқы радиоактивті сынақтары жүргізілді. Ядролық жауын-шашынның қалдықтары радионуклидтер мен әсіресе цезий-137 аралдың қанша ауданына әсер еткенін анықтау үшін тексерілді. Ядролық жауын-шашынның мөлшерін өлшеуге арналған технология HYSPLIT деп аталды. Бұл технология метеорологиялық ғылымдарды пайдаланып, Маршалл аралдарындағы цезий-137 ядролық жауын-шашынның таралуын модельдеуге және картаға түсіруге мүмкіндік берді. Бастапқы жауын-шашыннан қалған бұлттардың қалдықтары, радионуклид бөлшектері және цезий-137 бөлшектері ядролық сынақ кезінде бағаланды. Бұл деректер HYSPLIT арқылы жиналған бұрынғы радиологиялық сынақтардың нәтижелерімен салыстырылды, осылайша арал топырағындағы цезий-137 ядролық жауын-шашынының жалпы мөлшерін болжауға болады. АҚШ үкіметі 2013 жылға қарай медициналық көмек және басқа да шығындарды қамтитын және әр адамға жылына шамамен 550 доллар төлейтін бірнеше сенім қорларын құрды. Аралдар төменгі жатқан мұражайлық әк тас пен құмнан тұрады. Орташа биіктігі теңіз деңгейінен 2 метрден төмен. Лагунаның жалпы ауданы 229,4 шаршы миль (594 км2) құрайды. Арал тұрғындарының негізгі мекені – ең солтүстік-шығыстағы және ең үлкен арал, Бикини аралы, ұзындығы 4 шақырымды құрайды.
Флора мен фауна
Арал тұрғындары кокос, панданус, папайя, банан, аррорут, таро, лайм, нан жемісі және қабақ сияқты жергілікті өсімдіктерді өсірді. Аралдарда тағы да көптеген ағаштар мен өсімдіктер кездеседі. Арал тұрғындары шебер балықшылар болған. Олар кокос қабығынан жасалған балық аулау жібін және өткірленген теңіз қабықтарынан жасалған сыдырғыштарды пайдаланған. Олар 25-тен астам балық аулау әдісін білген. Радиоактивті ластану адамдардың осы аймақта балық аулауына кедеріс келтірді, соның салдарынан атолл төңірегіндегі суларда мұхиттың басқа бөліктеріне қарағанда әлдеқайда көп теңіз жануарлары бар. Кокос шатырлы крабтары аралда ерекше көп.
Климат
Аралдар ыстық және ылғалды. Бикини атоллінің температурасы жыл бойы тұрақты. Су температурасы да жыл бойы өзгермейді. Аралдар Тынық мұхиты тайфун аймағының шекарасында орналасқан. Жаңбырлы маусым мамырдан желтоқсанға дейін, ал қаңтардан мамырға дейінгі пассат желдері үлкен толқындар тудырады. 19 арал тұрғыны басқа жерде өмір сүрді. Атоллдағы 167 тұрғын, шамамен 40 отбасынан тұратын, Ронгерик атолына көшірілді. Аралдар Бикинидегіден гөрі әлдеқайда аз азық-түлік өндіре алды, сондай-ақ суларда балық та аз болды. 1948 жылдың басына қарай, халық аштыққа ұшырады. АҚШ зерттеушілері оларды көшіру қажет деген шешімге келді, олар Кваджалейн атолына қоныс аударды. 1948 жылдың қараша айында олар тағы да Кили аралына көшірілді, сол кезде халық саны 184 адамды құрады. Кейіннен оларға Эжитте мемлекеттік жер берілді, ал бастапқыда бірнеше отбасы копра өсіру үшін сонда көшіп келді. 1970 жылы, олардың қауіпсіздігіне көз жеткізгеннен кейін, шамамен 160 Бикини аралдарының тұрғындары атолда тұруға оралды. Олар 10 жылдай болды, ғалымдар цезий-137 мөлшерінің 11 есе артқанын анықтағанға дейін және аралдың қауіпсіз еместігін анықтағанға дейін. 1978 жылдың қыркүйегінде 178 тұрғын тағы да эвакуацияланды. 2001 жылы шашырап кеткен арал тұрғындарының саны 2800 адамды құрады. 2016 жылдың наурыз айына қарай, 5400 Бикини аралдарының тұрғыны бар еді: 800-і Килиде, 2550-і Маджурода, 300-і Эжитте, 350-і басқа Маршалл аралдарында және 1400-і АҚШ-та және басқа елдерде тұрады. Олардың 25-і 1946 жылы Бикиниде өмір сүрді. Атоллдың тұрғын халқы қазіргі уақытта 4-6 күтімшіден тұрады. Ол АҚШ Энергетика министрлігіне топырақты бақылау, тазалау әдістерін сынау, лагунадағы қираған кемелерді картаға түсіру және келушілерді суға түсуге сүйемелдеуге көмектесті. Сонымен қатар, ол Бикини атолының суға түсу шебері болды.
Үкімет
Бикини аралдарының тұрғындары тарихи түрде патшаға немесе Ироджға адал болған. Маршалл аралдары 1986 жылы еркін қауымдастық шарты бойынша АҚШ-тан бөлінгеннен кейін, оның конституциясы екі палаталы парламент құрды. Жоғарғы палата тек кеңес беру органы болып табылады. Ол дәстүрлі басшылардан (Иройджлаплап) құралған, Иродж кеңесі деп аталады және төменгі палатаға дәстүрлі және мәдени мәселелер бойынша кеңес береді. 2013 жылғы мәліметтер бойынша кеңесте төрт мүше бар. Төменгі палата, яки Нитиджела, 24 сайлау округінен сайланған 33 сенатордан тұрады. 18 жасқа толған барлық азаматтарға жалпы сайлау құқығы берілген. 24 сайлау округі шамамен Маршалл аралдарының әр атолына сәйкес келеді. Төменгі палата президентті сайлайды, ол Нитиджеланың келісімімен Нитиджела мүшелерінен кабинетті тағайындайды.
Жергілікті билік
Маджуро, Эбее, Джалуит және Вотже қалаларындағы төрт аудан орталығы жергілікті басқаруды жүзеге асырады. Әр аудан кеңес пен әкім сайлайды және қажет болған жағдайда жергілікті лауазымдарға адамдарды тағайындайды. Аудан орталықтары ұлттық үкіметтен және жергілікті түсімдерден қаржыландырылады. Екі саяси партия бар. Сайлаулар төрт жыл сайын өткізіледі. 2011 жылы Нишма Джамор бикини халқын өкілдік ететін ауданның әкімі болып сайланды. Кеңес мүшелері Ежит аралындағы екі округтен (үш орын) және Кили аралындағы (12 орын) сайланады.
АҚШ-тың байланыс қызметі
Жергілікті билік АҚШ төлейтін Бікини атолы жергілікті билігінің байланыс офицері Джек Ниденталмен жұмыс істейді, ол Бікини/Кили/Маджуро жобаларының жетекшісі қызметін атқарады. Ол сонымен қатар туризм операцияларының жетекшісі және Бікини атолы дайверлерін қадағалайды.
Тарих
Адамдар Бикини атоллінде шамамен 3600 жылдан бері қоныс тепкен. АҚШ Армиясының инженерлік корпусының археологы Чарльз Ф. Стрек кіші, 3 фут (1 метр) тереңдіктегі құмның астынан көмірдің ұсақ бөліктерін, балық сүйектерін, қабықшаларды және басқа да артефакттарды тапты. Көміртекпен мерзімдеу әдісі арқылы артефакттардың жасы б.з.д. 1960-1650 жылдар аралығында екені анықталды. Бикини және Энеу аралдарындағы басқа да жаңалықтар б.з.д. 1000-1 жылдар аралығында, ал тағы басқалары б.з. 400-1400 жылдар аралығында мерзімделді, бірақ үлгілер қауіпсіз стратиграфиялық контексте алынбаған болуы мүмкін, сондай-ақ ескі ағаш үлгілері нәтижелерге әсер еткен болуы мүмкін. 1529 жылдың 1 қазанында испандық "Ла Флорида" кемесі, Альваро де Сааведра басшылығымен, Сааведра Лос-Жардин деп атаған, жасыл атолде тоқтады. Испандықтар жағаға шығып, арал тұрғындарымен бірге тамақтанды. Саяхат туралы есепте айтылғандай, той арал басшысы Сааведраның мылтығының мақсатын сұрағанда күрт аяқталды. Сааведра одан әуеге оқ атқанда, арал тұрғындары қашқан. Орыс саяхатшысы Отто фон Коцебуе 1816 және 1817 жылдардағы сапарларында атолды бірінші рет көрген еуропалық болды. Ол кемедегі табиғат зерттеушісі Иоганн Фридрих фон Эшшольцтің құрметіне оны Эшшольц атолы деп атады. 1834 жылы Бикини атолында сауда кемесінің капитаны мен екі экипаж мүшесі қаза тапты. Капитанды іздеу үшін үш кеме жіберілді, ал Гавай бригі "Уэверли" оның өліміне қатысты дәлел тапқаннан кейін, экипаж жауап ретінде 30 Маршалл аралдарының тұтқындарын өлтірді. Бикини және басқа да солтүстік Маршалл аралдары оңтүстік аралдарға қарағанда еуропалық байланыстар мен қоныстанудан аз үлесті, бірақ 1870 жылдары бірнеше қара құс кемелері солтүстік аралдардан әйелдерді Фиджиде сексуалдық құлдыққа сату үшін ұрлады. 1885 жылы Германия империясы Маршалл аралдарын аннексиялады. Немістер атолды кокос жаңғағынан копра майын өндіру үшін пайдаланды, бірақ жергілікті халықпен байланыс сирек болды. Атолдың климаты оңтүстік Маршалл аралдарына қарағанда құрғақ, ал олар көбірек копра өндірді. Бикини аралдарының тұрғындары Германия отарлау кезеңінде копра саудасын дамытуға жұмылдырылды.
Жапондықтар басып алған жер
Бикиниді 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флоты Маршалл аралдарының қалған бөлігімен бірге басып алды, ал 1920 жылы Ұлттар Лигасы оны Жапон империясына мандат етті. Жапондықтар аралды Оңтүстік теңіздер мандаты арқылы басқарды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін жергілікті істерді негізінен жергілікті көшбасшылардың қолына қалдырды. Соғыс басталғанда Маршалл аралдары жапондықтар үшін стратегиялық маңызға ие аймаққа айналды. Олар аралда Кваджалейн атоллындағы жапондық штаб-пәтерлері үшін алғы шептік бекет ретінде күзет мұнарасын салды, ол американдықтардың аралдарға шабуылдауына қарсы қорғануға арналған еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Кеңес Одағымен үлкен және құрылымдық жағдайды нашарлатуға қабілетті ядролық қару жасау үшін қару-жарақ жарысына қатысты. Бикини атолліндегі ядролық қару сынақтары бағдарламасы 1946 жылдан 1958 жылға дейін жеті сынақ алаңында АҚШ жасаған 23 ядролық құрылғыдан тұрды. Сынақтар рифтің өзінде, теңізде, ауада және су астында жүргізілді. Бикини, әдеттегі теңіз және әуе жолдарынан алыс болғандықтан, идеалды орынға айналды. 1946 жылдың ақпан айында Маршалл аралдарының әскери губернаторы, әскери коммодор Бен Х. Уайатт, атолдың 167 микронезиялық тұрғынынан АҚШ үкіметі "адамзаттың игілігі үшін және барлық дүниежүзілік соғыстарды аяқтау үшін" атом бомбаларын сынауды бастауға мүмкіндік беру үшін өз еркімен уақытша көшіп кетуді сұрады. Бикини тұрғындары арасында "ұзақ ойланып, қайғылы кеңес" өткеннен кейін, олардың басшысы, король Джуда, АҚШ-тың көшіру туралы өтінішіне келісіп, "Барлығы Алланың қолында" деген мағына беретін сөздерді жариялады. Ақпан айында әскери теңізшілер оларға шіркеу мен қауымдық үйді бөлшектеуге және оларды жаңа үйлеріне көшіруге көмектесті. 1946 жылдың 7 наурызында тұрғындар жеке заттарын және құрылыс материалдарын жинады. Олар АҚШ әскери-теңіз кемесімен (1108) шығысқа қарай 201 шақырымдай қашықтықтағы, Бикини атолының алтыдан бір бөлігі ғана болатын, қараусыз Ронгерик атолына жеткізілді. Бұдан кейін жүргізілген сынақтар атол аралдарын, әсіресе цезий-137 радиоактивтілігімен топырақта өсірілген азық-түліктерді ластады.
Bikini was distant from both regular sea and air traffic, making it an ideal location. In February 1946, Navy Commodore Ben H. Wyatt, the military governor of the Marshall Islands, asked the 167 Micronesian inhabitants of the atoll to voluntarily and temporarily relocate so the United States government could begin testing atomic bombs for "the good of mankind and to end all world wars." After "confused and sorrowful deliberation" among the Bikinians, their leader, King Juda, agreed to the U. S. relocation request, announcing , which translates as "Everything is in God's hands." In February, Navy Seabees helped them to disassemble their church and community house and prepare to relocate them to their new home. On 7 March 1946, the residents gathered their personal belongings and saved building supplies. They were transported 125 mile (201 km) eastward on U. S. Navy landing ship 1108 to the uninhabited Rongerik Atoll, which was one sixth the size of Bikini Atoll. This was followed by a series of later tests that left the islands of the atoll contaminated with enough radioactivity, particularly caesium 137, to contaminate food grown in the soil.
Стратегиялық сенімгерлік аумағы
1947 жылы АҚШ Біріккен Ұлттар Ұйымын Микронезия аралдарын Біріккен Ұлттар Ұйымының стратегиялық қамқорлық аумағы деп жариялауға көндірді. Бұл БҰҰ берген жалғыз қамқорлық болды. Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері Гуамдағы бас штабынан 1951 жылға дейін, ал Америка Құрама Штаттарының Ішкі істер департаменті бақылауды өз қолына алып, Сайпандағы базадан аумақты басқара бастағанға дейін, қамқорлықты жүзеге асырды. Директивада АҚШ «жергілікті тұрғындардың экономикалық өркендеуін және өзін-өзі қамтамасыз етуін ілгерілетуі керек, осы мақсатта оларды жерлері мен ресурстарын жоғалтудан қорғауы тиіс» делінген. Маусым айында Энергетика департаменті «Бикини аралындағы өмір салтының барлық түрлері Федералдық [сәулелену] нормаларынан отыз жылдық халық дозасы бойынша асып түседі» деп мәлімдеді. Кейін сол жылы ғалымдар атолда тұратын адамдардың денесіндегі цезий-137 мөлшерінің 11 есе артқанын анықтады. Зерттеушілер мұхиттың топырағының құрлықтағы топырақтан өзгеше екенін білді, себебі оның құрамында калий өте аз. Өсімдіктер мен ағаштар калийді қалыпты биологиялық процестің бөлігі ретінде оңай сіңіреді, бірақ цезий периодтық кестедегі бір топқа жататындықтан, өсімдіктер оны да ұқсас химиялық процесте сіңіреді. Білмей тұрып, ластанған кокос сүтін ішкен арал тұрғындарының денесінде цезийдің жоғары концентрациясы табылған. Қамқорлық аумағы арал тұрғындарын атолды тағы бір рет эвакуациялау қажет деп шешті. 1986 жылы арал тұрғындары АҚШ-пен жасалған еркін қауымдастық шартының аясында 75 миллион АҚШ доллары, ал 1988 жылы радиологиялық тазалауға арналған тағы 90 миллион доллар алды. 1987 жылы бірнеше Бикини қарттары Енеу аралына барып, бұрынғы жер участаларын қайта белгіледі. Құрылысшылар Бикиниде қонақ үй, кемежайлар және жолдар салып, генераторлар, тұзсыздандыру қондырғылары мен электр желілерін орнатты. Энеу аралында әлі де маржан мен құмнан жасалған ұшу-қону жолағы бар. «Бикини атолы су астында жүзушілері» атты ұйым табыс табу үшін құрылды. Бірақ 1995 жылы кеңес АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің стандарты бойынша сәулелену деңгейін 15 миллиремге дейін төмендету қажеттігін білді, бұл АҚШ Энергетика департаментінің 100 миллиремдік стандартынан әлдеқайда төмен. Бұл жаңалық тазалау жұмыстарының құнын айтарлықтай арттырып, оны тоқтатты. 1978 жылдың қыркүйегінде қамқорлық аумағының өкілдері тұрғындарды көшіру үшін келді. 1975 жылғы сот процесінің нәтижесінде жүргізілген Солтүстік Маршалл аралдарының радиологиялық зерттеуі тұрғындар эвакуацияланғаннан кейін ғана басталды.
Сенім қорлары және өтелмеген талаптары
1975 жылы Бикини атоллына оралған арал тұрғындары оның қауіпсіз еместігін білгенде, АҚШ-ты 900 миллиард долларға сотқа беріп, солтүстік аралдарды радиологиялық тұрғыдан зерттеуді талап етті. 1975 жылы АҚШ Бикини халқы үшін Гавайи сенім қорын құрды, оның жалпы сомасы 3 миллион доллар болды. 1978 жылы арал тұрғындары аралдан шығарылғанда, АҚШ қорға тағы 3 миллион доллар қосты. АҚШ 1982 жылы 20 миллион доллар құрайтын екінші сенім қорын – Бикини халқының қоныс аудару сенім қорын құрды. АҚШ бұл қорға тағы 90 миллион доллар қосып, үйлер мен ғимараттарды тазалауға, қайта құруға және Бикини мен Энеу аралдарындағы арал тұрғындарын қайта орналастыруға жұмсады. 1983 жылы АҚШ пен Маршалл аралдары Маршалл аралдарына тәуелсіздік берген еркін қауымдастық шартына қол қойды. Шарты 1986 жылы күшіне енді, ал кейіннен 2004 жылы күшіне енген түзетілген шартымен толықтырылды. Бұл шартта ядролық сынақтардан зардап шеккендерге және олардың отбасыларына өтемақы төлеуді қарастыратын Ядролық талаптарды қарау трибуналы құрылды. Шартының 177-бабында Бикини аралдары мен басқа да солтүстік атолдарға келтірілген зиянды өтеу көзделген. Оның ішінде 15 жыл ішінде төленетін 75 миллион доллар қарастырылды. 2001 жылдың 5 наурызында Ядролық талаптарды қарау трибуналы көп жылдық қарастырулардан кейін, аралдар мен оның халқына келтірілген зиян үшін АҚШ-қа қарсы шешім шығарды. Трибунал Бикиниге жерді пайдаланудан айырылғаны үшін 278 миллион доллар өтемақы берді, АҚШ-тың әрекеттері "уақытша иеліктен алу" екенін және осы кезеңде пайдаланудан айырылған жердің әділ жалдау құнына негізделгенін анықтады. Бикиниді "қауіпсіз және өнімді жағдайға" келтіру үшін атоллдарды қалпына келтіруге 251,5 миллион доллар қосымша қаражат бөлінді. Алайда, АҚШ Конгресі осы келісімді қаржыландырудан бас тартты. Бикини халқының жалғыз мүмкіндігі – АҚШ Конгресіне өтініш жолдап, төлемді қаржыландыруды және осы шешімді орындауды талап ету. АҚШ Жоғарғы Соты апелляциялық соттың үкіметті олардың талабын қаржыландыруға мәжбүрлеуден бас тарту туралы шешімін күшінде қалдырды. 2001 жылға қарай көшірілген 167 тұрғынның 70-і тірі қалды, ал жалпы халық саны 2800-ге жетті.
Дүниежүзілік мұралық нысан
Бұл жерде ядролық сынақтардың тікелей, айқын дәлелдері болғандықтан, ЮНЕСКО атоллды ядролық дәуірдің басталуын символдайды деп шешіп, 2010 жылғы 3 тамызда оны Бүкіләлемдік мұра ретінде таныды. Бикини атолы ядролық сынақтардың күшін көрсететін тікелей, нақты дәлелдерді сақтап қалды, атап айтқанда, 1946 жылғы сынақтар кезінде лагунаның түбіне батырылған кемелер мен алып Браво кратері. Хиросима бомбасынан 7000 есе күшті болған сынақтар Бикини атолының геологиясы мен табиғи ортасына, сондай-ақ радиацияға ұшыраған адамдардың денсаулығына елеулі әсер етті. Тарихы бойында атолл ядролық дәуірдің басталуын символдайды, оның бейбітшілік пен жердегі жұмақ туралы парадоксалды бейнесіне қарамастан.
Келушілер үшін
Бикини атолына келушілер алдын ала мақұлдау алған жағдайда, толыққанды өздігімен қамтамасыз етілген кемелермен келе алады. Олар сондай-ақ суға түсуші және жергілікті кеңестің екі өкіліне сапар ақысын төлеуі керек. Жергілікті өкілдердің міндеті – келушілердің лагунадағы кемелердің қалдықтарынан ешқандай затты алып кетпеуін бақылау. Аймаққа келушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және Бикини атолы мен оның төңірегіндегі радиация деңгейінің қазіргіде төмен екенін көрсету үшін кең ауқымды зерттеулер жүргізілді.
Бикини лагунасында суға түсу
1996 жылдың маусым айында Бикини кеңесі Бикини аралдықтарының қазіргі және болашақта оралған кезде табыс табуы үшін су астына түсу операцияларын рұқсат етті. Бикини кеңесі 1985 жылдан бері Бикини аралында тұратын Эдвард Мэддисонды су астына түсу бойынша нұсқаушы ретінде және сол кездегі бразилиялық азамат Фабио Амаралды бас су астына түсу шебері және курорт менеджері ретінде жалдады. Турлар аптасына оннан кем тәжірибелі су астына түсушілермен шектеледі, құны 5000 АҚШ долларынан жоғары, және ядролық сынақтардың толық тарихын қамтиды. 2001 жылдың мамырдан қазанға дейінгі кезеңде бұл операциядан 500 000 АҚШ долларынан астам кіріс түсті.
Құрлықтағы қондырғылар
Суға түсу бағдарламасын және балық аулаушыларды қабылдау үшін Бикини кеңесі жеке ваннасы мен душы бар, кондиционерлі жаңа бөлмелер салды. Бөлмелерде лагунаға көрініс ашатын верандалар болды. Америкалық стильдегі тамақ ұсынатын асхана да бар еді. Бас аспаз Миос Мэддисон жаңадан ұсталған теңіз өнімдерін қолданып, Маршалл аспазынан да тағамдар дайындады. Бір уақытта тек 12 ғана қонақ қабылданатын болды.
Тірі кемеде суға түсу бағдарламасы
2010 жылдың қазан айында, тұрақты және автономды кеме сәтті суға түсу операцияларын жүргізді. 2011 жылы жергілікті үкімет Бикини атоллындағы ядролық "көлеңкелі флотқа" суастына экспедициялар ұйымдастырушыға лицензия берді. Суға түсу маусымы мамырдан қазанға дейін жалғасады. Зияратшылар әлі де аралға қысқа мерзімге қонуға мүмкіндік алады. 2021 жылдың мамыр айында, жүргізіліп жатқан бизнес-бағалау және COVID-19 пандемиясынан туған сұраныстың артуы нәтижесінде, Master Liveaboards 2022 жылдан бастап Truk Master кемесімен қатар Бикини атоллында қосымша кеме жұмыс істейтінін хабарлады. Лагуна ұзақ уақыт бойы бұзылмағандықтан, онда әдеттегіден көп теңіз жануарлары, оның ішінде акулалар бар, бұл аймаққа суастына түсушілердің қызығушылығын арттырады.
Қазіргі өмір сүруге жарамды күйі
Ядролық қару сынақтарына байланысты аралдар 1998 жылы Халықаралық атом энергиясы агенттігі (МАГАТЭ) тарапынан экологиялық тексеруге алынды. Бұрынғы сараптамалардан алынған мәліметтерді растау үшін агенттік ауаның сіңіру деңгейін, топырақ пен тағамдық өнімдердегі радионуклидтердің концентрациясын зерттеді. 1998 жылы Маршалл аралдары үкіметінің Бикини атоллындағы радиологиялық жағдайды тәуелсіз халықаралық сараптамадан өткізу туралы сұранысына жауап ретінде құрылған МАГАТЭ консультациялық тобы, қазіргі радиологиялық жағдайлар ескеріле отырып, Бикини аралына тұрақты қоныстануға болмайтынын ұсынды. Сол кезде бері аралды тұруға жарамды ету мүмкіндігі едәуір жақсарды. 2012 жылы Лоуренс Ливермор Ұлттық зертханасының жүргізген бағалауынша, цезий-137 деңгейі күтілгеннен гөрі әлдеқайда жылдам төмендеп барады. Лоуренс Ливермор Ұлттық зертханасының Маршалл аралдарындағы дозаны бағалау және радиоэкология бағдарламасының ғылыми директоры Терри Гамильтон «Бикинидегі жағдай шынымен өзгерді. Олар үдеп жақсарып келеді. Топырақты алып тастау және калий қосудың біріктірілген тәсілін қолдану арқылы біз 15 миллирем стандартына өте жақын бола аламыз. Бұл соңғы 10 жылдан бері осылай. Сондықтан бикиниліктер қаласа, енді орала алады» деді. Арал тұрғындары жоғарғы қабат топырақты алып тастауды қалайды, бірақ қажетті қаражат жетіспейді. Кейбір Бикини аралдарының тұрғындары үшін туған жеріне қайта оралу мүмкіндігі қиын жағдай тудырады. Арал жақын арада тұруға жарамды болғанымен, бүгінде тірі қалған арал тұрғындарының басым бөлігі онда ешқашан өмір сүрген емес. 2013 жылғы мәліметтерге сәйкес, Маршалл аралдарындағы жұмыссыздық деңгейі шамамен 40 пайызды құрады. Халық саны жылына 4 пайыздық өсіммен өсуде, сондықтан Маршалл аралдарының бос қауымдастық шартында АҚШ-та тұруға және жұмыс істеуге мүмкіндік беретін талаптарды пайдаланатын адамдардың саны артып келеді. 1962 жылғы итальяндық «Mondo Cane» деректі фильмінде жануарларға ұзақ мерзімді, төмен деңгейлі сәулеленудің әсері көрсетілген. Бикинидегі ядролық сынақтар, сондай-ақ Хиросима мен Нагасакидегі бомбалаулар 1954 жылғы жапондық «Годзилла» фильміне шабыттандырды.
Теледидар шоулары
Nickelodeon анимациялық сериалы "Спанч Боб Квадратные штаны" негізінен Бикини Боттомда өтеді, ол Бикини атолының атымен аталатын атоллдың астында орналасқан деп есептеледі. Спанч Бобтың дауыстық актері Том Кеннимен сұхбаттасқанда, оған Спанч Бобтың ядролық сынақтардың нәтижесі деген танымал теория туралы сұрақ қойылды. Ол былай деді: "Иә, Бикини Боттом аты ондаған жылдар бұрын ядролық сынақтар өткізілген Бикини атолының құрметіне қойылған. Бірақ жоқ, мен Спанч Боб пен оның достарының мутация екенін ойламаймын."
Су киімінің дизайны
1946 жылдың 5 шілдесінде, "Крестовый переход" операциясы барысында Бикини атоллінде алғашқы ядролық құрылғы ("Абл" деп аталған) жарылғаннан кейін төрт күн өткен соң, Луи Реард сол атолдың атымен аталатын, бикини деп танылған жаңа сурет дизайнын ұсынды. Реард – француз инженер-механигі және Париждегі анасының ішкі киім дүкенінің басқарушысы болған. Ол жаңа киімді 1946 жылдың 5 шілдесінде Париждегі Piscine Molitor бассейнінде бұқаралық ақпарат құралдары мен жұртшылық назарына ұсынды. Дизайнын көрсету үшін Париж казиносының 18 жасар жалаңаш бишісі Мишелин Бернардиниді шақырды. Киімнің арты газеттік өрнекпен басылған жіп тәрізді матадан жасалған еді және ол бірден сенсация тудырды. Бернардиниге 50 мың хат келді, олардың көп бөлігі әйелдерден емес, еркектерден болды. Реард өзінің суретінің ашық стилі 1946 жылғы Бикини атолліндегі ядролық жарылысқа байланысты болған қоғамдық реакция сияқты "күшті коммерциялық және мәдени қозғалыс" тудырады деп үміттенді. Киім туралы жазатын Диана Вриланд бикиниді "моданың атом бомбасы" деп сипаттады. Бикини әйелдің жамбасын және иығын ашық көрсететіндіктен, ол Маршалл аралдарының қазіргі уақыттағы ұстамдылық салт-дәстүрлеріне қайшы келеді, бірақ аралдарда әйелдердің кеудесіне қатысты мәдени тыйымдар осы деңгейде қатаң емес.