Кіріспе

Айлық теңіз Mare Serenitatis (латынша serēnitātis, "Тыныштық теңізі") – Айдағы Mare Imbrium-нан шығысқа қарай орналасқан айлық теңіз. Оның диаметрі белгілі. Теңізді қоршаған материал төменгі имбриан кезеңіне, ал теңіз материалы жоғарғы имбриан кезеңіне жатады. Теңіздің базальты көп бөлігін жабады және солтүстік-шығысқа қарай Lacus Somniorum-ға ағылып кіреді. Ең айқын ерекшелігі – теңіздің солтүстік-шығыс жиегіндегі Посидоний кратері. Теңізден батысқа қарай орналасқан сақина тәрізді құрылым, Монтес Хаемді қоспағанда, анық көрінбейді. Mare Serenitatis оңтүстік-шығыста Mare Tranquillitatis-пен, ал оңтүстік-батыста Mare Vaporum-пен шектеседі. Mare Serenitatis – Айдағы аномальды гравитациялық аймақ, яғни масконның мысалы. Массалық шоғырлану (mascon) немесе гравитациялық жоғары нүкте 1968 жылы бес Ай орбиталық станциясының Доплер бақылаулары арқылы Mare Serenitatis орталығында анықталды. Масконның бар екендігі расталды және Lunar Prospector және GRAIL сияқты кейінгі орбиталық аппараттармен жоғары сапада картаға түсірілді.

Аттар

Айдағы көптеген басқа мариялар сияқты, Mare Serenitatis-ті Джованни Риччоли атады, оның 1651 жылғы номенклатура жүйесі қалыптасқан. Бұрын Уильям Гилберт оны шамамен 1600 жылғы картасында Regio Magna Occidentalis ("Үлкен Батыс Аймағы") деп көрсеткен. Пьер Гассенди оны "Хомунчо" ("кішкентай адам") бөлігі ретінде атады, бұл мариялардың арасында оның көріп тұрған кішкентай адам тәрізді бейнеге сілтеме жасайды; Гассенди сондай-ақ оны Троя соғысындағы ең келмейтін жауынгер Терситтің құрметіне "Терсит" деп атады. Майкл ван Лангрен 1645 жылғы картасында оны Испан Нидерландының королевасы Изабелла Клара Евгенияның құрметіне Mare Eugenianum ("Евгения теңізі") деп атады. Ал Иоганн Хевелиус оны 1647 жылғы картасында Понт Эуксинусқа (Қара теңіздің классикалық атауы бойынша) қосты.

Барлау

Луна 21 және Аполлон 17 екеуі де Маре-Серенатистің шығыс шекарасының жанында, Монтес-Таурус тауларының аймағында қонды. Аполлон 17 кемесі Таурус-Литроу аңғарында, ал Луна 21 кемесі Ле Монье кратерінде қонды. SpaceIL-дің Beresheet айлық қондырғысы Маре-Серенатистің бетіне қонуға жоспарланған, бірақ 2019 жылдың 11 сәуірінде жер бетіне құлады. Оның соңғы тоқтаған жері шамамен 33° солтүстік ендік, 19° шығыс бойлықта, маренің ортасына жақын болды.

Танымал мәдениетте

Mare Serenitatis Айдағы Адамның көздерінің бірі болып табылады. Mare Serenitatis Артур Кларктың 1951 жылғы "Сентинель" әңгімесінде еске алынады. Джон Уиндхамның 1933 жылғы "Соңғы лунариандар" әңгімесіндегі оқиғаның көп бөлігі Тыныштық теңізінің жағасында өтеді. Mare Serenitatis Роберт Хайнлайнның 1966 жылғы "Ай қатал сүйікті" романындағы Авторитет Ай колониясымен көршілес. Брайан Ино, Роджер Ино және Дэниел Лануаның 1982 жылғы "Apollo Atmospheres and Soundtracks" альбомының мұқабасында Mare Serenitatis-тің ең оңтүстік бөлігі бейнеленген. Мұқабадағы сурет – 1972 жылдың желтоқсан айында "Аполлон-17" миссиясы барысында түсірілген AS17 150 23069. NetEase Games компаниясы жасаған және шығарған "Infinite Lagrange" ойынында Mare Serenitatis – фрегат типіндегі ғарыш кемесінің атауы. "Pretty Guardian Sailor Moon Crystal" анимациясында Mare Serenitatis Күміс мыңжылдық пен алғашқы Ай сарайының орны болып табылады.