Рейнджер: АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы ұшақ тасушы кемесі

Кіріспе

Ranger (CV 4) - АҚШ-тың соғыс аралық кезеңдегі әуе тасымалдағыш кемесі, осы кластағы жалғыз кеме. Келісім шарттарына сәйкес, "Рейнджер" - АҚШ кемесі ретінде бастапқыда жобаланып, құрылысы кеденнен басталып салынған алғашқы кеме болды. Ол салыстырмалы түрде кішкентай, ұзындығы 222,50 метр және суыру сызығы бойынша кішірек, алғашқы американдық әуе тасымалдағыш "Лэнгли"-ге қарағанда кейінгі кемелерден гөрі көлемі мен сыйымдылығы жақын болды. Бастапқы жобада арал үстіндегі құрылыс көзделмеген, бірақ ол құрылысы аяқталғаннан кейін қосылды. Жапонияға қарсы Тынық мұхиты флотының әскери топтарымен жұмыс істеу үшін тым баяу деп есептелгендіктен, ол Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігін Атлант мұхитында өткізді, онда неміс флоты – Кригсмарине одан әлсіз қарсылас болды. "Рейнджер" сол театрде шайқасты және "Шаян" операциясына әуеден қолдау көрсетті. 1943 жылғы қазанда ол Норвегия жағалауындағы неміс кемелеріне жасалған әуе шабуылы кезінде "Лидер" операциясында қатысты. 1947 жылы металл тескілеуге сатылды.

Жобалау және әзірлеу

1925 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін төртінші ұшақ тасымалдағыш кемесін жобалау жұмыстары басталды. Бұл кеме шағын «Лэнглиден» кейін салынды, ал «Лексингтон» мен «Саратога» толыққанды шайқас кемелерінен қайта жабдықталған болатын. Төртінші тасымалдағыш – Әскери-теңіз күштерінің ұшақ тасымалдағыш ретінде жобаланған кемені жасауға алғашқы мүмкіндігі болды. Кез келген жобаны шектеуші басты фактор 1922 жылғы Вашингтондық теңіз келісімі болды. «Лексингтон» мен «Саратогадан» кейін ұшақ тасымалдағыштарын салу үшін қор жеткіліксіз болды. Осыған байланысты 23 000 тонналық үш кеме, 17 250 тонналық төрт кеме және 13 800 тонналық бес кеме моделі жасалды. Үш өлшемнің ішінде ең кішісі – 13 800 тонналық кеме таңдалды, себебі бес корпустың ұшақ сыйымдылығы ең жоғары болар еді. Соғыс ойындары кез келген соғыста ұшақтар мен корпустардың көп зардап шегуі мүмкін екенін көрсетті. Колледждің шешімі – келісім бойынша рұхсат етілген ұшақтар мен корпустар санын барынша арттыру болды.

Бастапқыда «Рейнджер» «Лэнгли» сияқты, ұшу палубасынан ештеңе жоғары көтерілмейтін флеш-дек ретінде жобаланды. Ұшу палубасын кедергілерден таза ұстау машиналардың орналасуын қиындатты. Оның алты қазандығынан шығатын түтін алты кішкентай түтік арқылы шығарылды, олардың үші артқы ангардың әр жағында орналасқан. Түтіктер иілгіш болды және ұшу операциялары кезінде ангар палубасына параллель бұрылатын. Бұл ерекше түтіктердің орналасуы флеш-дек дизайнынан қалған мұра. Құрылыс ортасында арал қосылғанда, түтіктерді аралға қайта жабдықтау тым қымбат деп есептелді. Қазандықтар артқа жылғалайтын сайын, түтіктер де артқа жылғалайтын, түтінді палубаның кішкентай бөлігінде таратып, осылайша ыңғайлырақ болды. Түтіннің таралуына қатысты алаңдаушылықтар қозғалтқыш дизайнына әсер етті. Құрылыстың көлемі қазандықтардың орналасуына және түтіннің мөлшеріне әсер етті. 53 000 ат күші бар электр станциясын 100 000 ат күші бар электр станциясынан артық жылжытуға болады, бұл кеменің тепе-теңдігіне әсер етпейді. Кішкентай электр станциясы 100 000 ат күші бар электр станциясына қарағанда аз газ шығарады. Кемедегі орынның шектеулі болуына байланысты, ол тісті дөңгелектермен жабдықталған турбиналармен жабдықталды. Кеменің жоғарғы палубасының барлық дерлік бөлігі ангарға арналған. Ұшу палубасының жоғары биіктігі мен ашық арқалықтары қосалқы фюзеляждарды сақтауға мүмкіндік берді. Ангар палубасы жартылай ашық болды және жаман ауа райында жабылатын үлкен металл перделі есіктері болды. Ашық ангар екі катапультті ангар палубасына бақылау ұшақтарын ұшыру үшін орнатуға мүмкіндік беру үшін қабылданды. Қанатқыштарды шығындарды үнемдеу үшін алып тастады. «Рейнджер» сонымен қатар ұшу палубасы мен ангар палубасы арасында галереялық палубаны қамтыды. Ұшу палубасы ағашпен қапталған жеңіл конструкция болды. Салмақты азайту мақсатында жасалған жеңіл ағаш палубаны жөндеу оңай болды. Ұшақтарды ұшу палубасы мен ангар палубасы арасында жылжыту үшін үш лифт орнатылды. Ұшу палубасының шетіндегі сыртқа шығып тұрған тұғырлар палубада ұшақтарды қосымша сақтауға мүмкіндік берді. Кеме құрамында 76 ұшақ болды, бұл «Лексингтонмен» салыстырылғанда жартылай ауырлыққа тең. Кеме АҚШ Әскери-теңіз күштерінің көтерілген бомбалаудан қорғану үшін жеңіл автоматты қарулармен жабдықталған алғашқы кемелерінің бірі болды және бастапқыда қырық .50 калибрлі пулеметпен қаруланды. Пулеметтерге толықтыру ретінде екі Mark 33 директорымен басқарылатын 5 дюймдік (127 мм)/25 калибрлі сегіз қос мақсатты автоматты зеңбіректер қосылды. Пулеметтер галерея бойымен орналастырылды, ал 5 дюймдік зеңбіректер галереяның әр бұрышында, екеуі кеменің басында және екеуі соңында орналастырылды.

Initially, Ranger was designed as a flush decker, like Langley, with nothing extending above the flight deck. Keeping the flightdeck clear of obstacles complicated the arrangement of machinery. The smoke from her six boilers was vented up six small stacks, with three on each side of the aft hangar. The stacks were hinged and were rotated to a position parallel with the hangar deck during flight operations. The unusual stack arrangement is a carry over from her flush deck design. When an island was added midway through construction, rebuilding the uptakes into the island was rejected as too costly. The further aft the boilers were placed, the further aft the stacks could be too, dispersing smoke over less of the deck. Concerns about smoke dispersion impacted propulsion design. Size of the plant influenced both the placement of the boilers and the amount of smoke generated. A moderate 53,000shp power plant could be placed further aft than a 100,000shp plant without affecting trim. The smaller plant also produced fewer gasses than a 100,000shp plant. Due to space limits, the carrier was equipped with geared turbines. Nearly her entire upper deck was devoted to the hangar. The large height and open girders of the flight deck structure allowed for stowage of spare fuselages. The hangar deck was semi open and had large roll up metal curtain doors which could be closed in bad weather. The open hangar was adopted to allow the installation of two catapults on the hangar deck for the launching of observation aircraft. The catapults were dropped to save cost. Ranger also incorporated a gallery deck between the flight deck and hangar deck. The flight deck was a light superstructure sheathed in wood. Designed as a weight saving measure, the light wood deck was found to be easily repairable. Three elevators were provided to move aircraft between the flight deck and hangar deck. Outriggers at the edge of the flight deck provided extra stowage for aircraft on deck. The carrier operated 76 aircraft as constructed; equal to Lexington with half the displacement. The carrier was one of the first U. S. Navy ships mounted with light automatic weapons to defend against dive bombing attacks, and was initially armed with forty .50 cal machine guns. Complementing the machine guns were eight dual purpose 5 inch (127 mm)/25 caliber guns controlled by two Mark 33 directors. The machine guns were arrayed along the gallery and the 5 inch guns arrayed with one at each corner of the gallery, two at the bow, and two on the fantail.