Кіріспе

Өте физикалық икемділікті қолданатын өнер – конторция (кейде конторционизм) – конторционистер деп аталатын орындаушылардың ерекше физикалық икемділік дағдыларын көрсететін өнер түрі. Конторциялық қойылымдар көбінесе акробатика, цирк өнері, көше өнерпаздары және басқа да сахналық өнер түрлерімен бірге жүреді. Конторциялық қойылымдар әдетте көрермендер алдында тікелей эфирде орындалады. Қойылымда бір немесе бірнеше артист музыкамен сәйкес келетін, ерекше икемділікті қажет ететін хореографиялық қимылдар немесе позалар жиынтығын орындайды. Мұндай қойылымдарды орындау үшін қажетті физикалық икемділік жалпы халыққа қарағанда әлдеқайда жоғары болады. Көрермендерді әсерге түйдіретін – адам мүмкін емес сияқты икемділіктің таңғажайып көріністері.

Қауіптері

2008 жылы жарияланған медициналық басылымда омыртқаның ұзақ мерзімді зақымдануы, яғни сколиоз, ұзақ жылдар бойы икемділікпен айналысатын адамдарда жиі кездесетіні көрсетілген. Peoples және авторлар тобы жасаған бес адамды қамтитын магниттік-резонанстық томография (МРТ) зерттеуі лимб омыртқаларын, омыртқааралық дискілердің ісінуін және дискілердің дегенерациясын анықтады. Осы бес адамның үшеуі арқа ауруынан шағымданып, хабарлады.

Өнер көрсетулер

Конторция әрекеттері өте әртүрлі; олардың көбісі әзіл, драма, қызығушылық, сезімталдық элементтерін немесе стильдердің қоспасын қамтиды. Конторция би және театр сияқты басқа өнер түрлеріне де енгізілуі мүмкін. Адажио – бұл акробатикалық би, онда бір серіктес екінші серіктесті көтеріп алып жүреді, ол созылып, басқа икемді поздарды орындайды. Киіз қуыршақ немесе голливогг әрекетінде бір немесе екі көмекші контортионисті бүгіп, сілкініп, алып жүреді, осылайша маскировкаланған орындаушының шын мәнінде тірі, толық өлшемді қуыршақ екенін көрсетуге тырысады. Әдетте, әрекет қуыршақты кішкентай қорапқа тығып аяқталады. Конторция поздары испандық торда орындалуы мүмкін, ол төмендегі біреу бұратын қол/аяқ тізбегі бар арқаннан тұратын әуе әрекеті. Контортионистер өнер көрсету кезінде реквизиттерді қолдана алады, мысалы, гула-гуптарды немесе жонглерлік сақиналарды айналдыру, шарап шыныларының мұнараларын теңестіру немесе Макс Смит сияқты музыкалық аспапта ойнау ("Музыкалық контортионист" деген атпен танымал, ол қимылдар жасап тұрып, банджода ойнайтын цирк артисі). Контортионист жеке өнер көрсетуі мүмкін, не бір-екі көмекшісі болуы мүмкін, немесе төрт контортионист бірге топ ретінде өнер көрсете алады. Бұрын контортионистер көбінесе цирктер мен жәрмеңкелермен байланысты болған. Соңғы кезде оларды түнгі клубтарда, ойын-сауық парктерінде, журнал жарнамаларында, сауда көрмелерінде, теледидардағы әртүрлі шоуларда, музыкалық бейнежазбаларда, жылыту актілерінде немесе музыкалық концерттерде де кездестіруге болады. Росс сестер – 1944 жылғы "Бродвей ритмі" фильміндегі "Қақталған картоп салаты" әнін музыкалық орындауымен танымал американдық контортионистер. Сонымен қатар, конторция суреттері мен цифрлық бейнежазбалар интернетте жанкүйерлер арасында таратылады, ал бірнеше веб-сайттар ай сайынғы төлем үшін конторция әрекеттерінің түпнұсқа суреттерін ұсынады немесе пошта арқылы өнер көрсетулердің бейнетаспаларын сатады. Кейбір буындары икемді адамдар ауыртпалықсыз буынын ортасынан шығара алады, сондықтан рентген сәулесі сияқты медициналық тексерусіз буынның шығып кеткеніне анықтау қиын. Дегенмен, егер буын ортасы дұрыс пішінде болса, буынды шығармай, ең қиын созылуларға қол жеткізуге болады. Шынайы шығулар спорттық конторция әрекеттері кезінде сирек қолданылады, өйткені олар буынды тұрақсыз және жарақаттануға бейім етеді, ал шығып кеткен мүше өзін көтере алмайды немесе ешқандай салмақты ұстай алмайды.

Тарих

Контурцияның бастаулары Азия дәстүрлерінде жатыр. Қытай мен Моңғолияда дәстүрлі буддалық Чам билері қимылдарына икемділікті қосты. Осы билердің сәттілігі одан кейін осы өнерді басқа да өнер түрлеріне таратуға мүмкіндік берді. Контурция индуист дініндегі йога ілімінде де ұқсас амалдар мен көріністерді тапты. Йогамен айналысатындар күнделікті медитация кезінде контурциядағыға ұқсас көптеген позаларды орындауға тырысады. Осы ұқсастықтың әртүрлі тәжірибелер мен ой-пікірлерде танылуы контурцияны анық жарыққа шығарды. Қытай дәстүрінде контурция көбінесе акробатикалық өнер ретінде орындалады, көрермендерді олардың алдында құрылған ерекше пішіндермен таң қалдыру үшін қолданылады. Қытай тарихи жазбаларына сәйкес, контурцияның алғашқы нысандары Қытайда Батыс Чжоу дәуірінде (б.з.д. 1045-771 жж.) пайда болған, ал Суй дәуірінде (581-618 жж.) дамыған.