Кіріспе

"Анотия" ("құлақсыз") – құлақтың сыртқы бөлігінің (құлақ қалқанының) толық жоқтығымен және құлақ арнасының тарылуымен немесе жоқтығымен сипатталатын сирек туа біткен кемістік. Бұл микротиядан өзгеше, онда құлақ қалқанының кішкентай бөлігі сақталады. Анотия және микротия бір жақты (тек бір құлаққа әсер ететін) немесе екі жақты (екі құлаққа да әсер ететін) болуы мүмкін. Бұл кемістік өткізгіш есту қабілетінің жоғалтуына, саңыраулыққа алып келеді.

Құлақ дамуы

Құлақ дамуы адам эмбрионалды дамуының үшінші аптасында басталады, ол отикалық плакодтардың қалыптасуымен басталады – бұл ертегі мидың артқы бөлігінен жаратылған кеңейтім. Төртінші аптада отикалық плакодтар ішке қарай ойылып, шұңқырлар түзеді, олар сыртқы тері қабатынан жабылып, ішкі құлақтың лабиринтін қалыптастыра бастайды. Сыртқы құлақтың дамуы адам эмбрионалды дамуының бесінші аптасында басталады. Жұтқыншақ доғаларында құлақ дөңгелектерінің пайда болуы басталады. Жетінші аптаға қарай үш жұп дөңгелек үлкейіп, дифференциалданып, бірігіп, құлақтың сыртқы бөлігін – құлақ күртешесін қалыптастыруды бастайды. Ұрықтың дамуы кезеңінде дөңгелектер мойынның екі жағынан басқа қарай жылжиды. Сонымен қатар, жетінші аптада есту түтігі барабан қалқасынан қалыптаса бастайды.

Дыбысты өңдеу

Адам құлағы үш бөлімнен тұрады. Әр бөлімнің өзіне тән арнайы функциясы бар. 1. Сыртқы құлақ воронка сияқты әрекет етеді және дыбысты қабылдайды. 2. Ортаңғы құлақта тілше қабықшасы, немесе құлақ пердесі және құлақ арнасы арқылы кірген дыбыс толқындарымен қоздырылатын бірнеше кішкентай сүйектер орналасқан. Бұл қозғалыстар өте кішкентай, діріл сияқты және ішкі құлаққа беріледі. 3. Ішкі құлақта кохлея деп аталатын құрылым бар, онда дыбыс ақпаратына жауап беретін және оны жүйке импульстері арқылы есті жолымен миға жіберіп, онда өңдейтін кішкентай түк тәрізді жасушалар бар.

Қатынасты синдромдар

Микротия/анотиямен ауыратын балалардың 20%-дан 40%-ға дейінінде синдромды көрсететін қосымша кемістіктер болуы мүмкін. Трейчер Коллинз синдромы: (ТКС) Трекл ақуызының кемістігінен туындайтын туа біткен ауру, бас-бет деформацияларымен сипатталады; осы синдромда құлақтың қалыптаспауы немесе толық жоқтығы да кездеседі. Аурудың белгілері жеңіл, анықталмайтын, немесе ауыр болуы мүмкін, тіпті өлімге алып келуі де мүмкін. Бұл ауруда құлақтың кемістіктері сыртқы құлаққа ғана емес, сонымен қатар ортаңғы құлаққа да әсер ететіндіктен, қайта құру операциясы баланың есту қабілетін жақсартпауы мүмкін, сондықтан сүйекке орнатылатын есту аппараты тиімдірек болады. Алайда, BAHA құлақтың ішкі бөлігі мен есту нервісінің сау болған жағдайда ғана жұмыс істейді. Голденхар синдромы: Бет дамуында аномалиялар тудыратын сирек туа біткен кемістік. Окулоаурикуляр дисплазия деп те аталады. Бет аномалияларына асимметриялық, жетілмеген бет жартысы жатады. Кемістік беттің тіні, бұлшық еттері мен сүйек құрылымына әсер етуі мүмкін. Аблефарон макростомия синдромы: (АМС) Бас-бет аймағына, теріге, саусақтарға және жыныс мүшелеріне әсер ететін түрлі физикалық аномалиялармен сипатталатын сирек кездесетін генетикалық ауру.

Емдеу

Емдеу әртүрлі деңгейде өзгереді, бірақ ең көп кездесетіні – хирургиялық түзету. Хирургиялық ем – сыртқы құлақтың қалыпты пішінін қайта жасау және құлақ жолын жөндеу. Жағдайы жеңіл болған жағдайларда, есту қабілетін қалпына келтіру үшін қайта құру жеткілікті. Егер анотия/микротия ортаңғы құлаққа әсер етсе, сүйекке орнатылатын есту аппараты (BAHA) арқылы жасалатын операция есту қабілетін қалпына келтіруге көмектеседі. BAHA хирургиялық жолмен бас сүйегіне имплантациялануы мүмкін, бұл бас сүйегі арқылы дыбыс өткізу арқылы естуді жақсартуға мүмкіндік береді. "Бұл дыбыс толқындарын бас сүйектері арқылы ішкі құлаққа жеткізеді". BAHA: Имплантацияланатын есту құралы. Бұл тікелей сүйек арқылы жұмыс істейтін жалғыз есту құралы.