Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы
Family of birds
Тураколар Musophagidae құстар тұқымдасын құрайды (,/m//j//uː//z//oʊ/'/f//æ//dʒ//ᵻ//d//iː/ "банан жеушілер"), оған банан жеушілер және "кетіп бара жатқан құстар" кіреді. Оңтүстік Африкада тураколар мен "кетіп бара жатқан құстар" лори деп белгілі. Олар жартылай зигодактилді: төртінші (сыртқы) саусақты алға-артқа бұра алады. Екінші және үшінші саусақтары кейбір түрлерде әрқашан алға қарай бағытталған және біріккен. Мусофагидтер көбінесе айқын шоқылары мен ұзын құйрықтарымен ерекшеленеді; тураколар жарқын жасыл және қызыл қауырсындарын беретін ерекше және бірегей пигменттерімен танымал. Дәстүрлі түрде бұл топ Cuculiformes орнындағы көкектермен байланысты болды, бірақ Сибли-Ахликвист таксономиясы бұл топты толық Musophagiformes орнына көтерді. Олар хоатзинді басқа тірі құстармен байланыстыруды ұсынды, бірақ бұл кейіннен дауға түсті. Жақында жүргізілген генетикалық талдаулар Musophagiformes орнының дұрыстығын күшті түрде растады. Musophagidae – Африкаға ғана тән құстар тұқымдасының өте сирек кездесетінінің бірі, екіншісі – Colliidae. Барлық түрлер жеміс жейді, бірақ олар жапырақтарды, бүршіктерді және гүлдерді де жейді. Инжір олардың тамақтануының маңызды бөлігін құрайды. Олардың қанаттары дөңгелек, құйрықтары ұзын, аяқтары күшті, сондықтан олар жақсы ұшпайды, бірақ жақсы жүгіреді. Олар топтасып, 10-ға дейін жететін отбасылық топтарда қозғалатын, көшпейтін құстар. Көптеген түрлер дауысты, әсіресе "кетіп бара жатқан құстар" өздерінің өткір дабыл үнімен ерекшеленеді, ол басқа жануарларды жыртқыштардың бар екендігі туралы ескертеді; олардың жалпы атауы осы үннің дыбырлық бейнесі. Мусофагидтер ағаштарда үлкен таяқшалардан ұя салады және 2-3 жұмыртқа салады. Балапандар қалың түктерімен және ашық немесе жартылай ашық көздерімен туады.
The turacos make up the bird family Musophagidae (,/m//j//uː//z//oʊ/'/f//æ//dʒ//ᵻ//d//iː/ "banana eaters"), which includes plantain eaters and go away birds. In southern Africa both turacos and go away birds are commonly known as loeries. They are semi zygodactylous: the fourth (outer) toe can be switched back and forth. The second and third toes, which always point forward, are conjoined in some species. Musophagids often have prominent crests and long tails; the turacos are noted for peculiar and unique pigments giving them their bright green and red feathers. Traditionally, this group has been allied with the cuckoos in the order Cuculiformes, but the Sibley Ahlquist taxonomy raises this group to a full order Musophagiformes. They have been proposed to link the hoatzin to the other living birds, but this was later disputed. Recent genetic analyses have strongly supported the order ranking of Musophagiformes. Musophagidae is one of very few bird families endemic to Africa, one other being the mousebirds, Colliidae. All species are frugivorous, but they also eat leaves, buds, and flowers. Figs are an important part of their diet. They have rounded wings and long tails and strong legs, making them poor fliers, but good runners. They are gregarious, non migratory birds which move in family groups of up to 10. Many species are noisy, with the go away birds being especially noted for their piercing alarm calls, which alert other fauna to the presence of predators; their common name is onomatopoeia of this. Musophagids build large stick nests in trees, and lay 2 or 3 eggs. The young are born with thick down and open, or nearly open, eyes.
Морфология
Тураколардың көпшілігі орташа өлшемді құстар, бірақ үлкен көк турако – олардың арасындағы ерекшелік, ұзын құйрықтары және қысқа, дөңгелек қанаттары бар. Олардың ұзындығы әртүрлі, ал ұшу қабілеті әлсіз, бірақ олар жақсы көтеріледі және бұтақтар мен өсімдіктер арасында шапшаң қозғала алады. Жастардың қанаттарында тырнақтары болады, олар көтерілуге көмектеседі. Олардың ерекше аяқ құрылысы бар, онда төртінші саусақты аяқтың артқы жағына, бірінші саусаққа жуық немесе екінші және үшінші саусақтардың қасына бұруға болады. Осындай икемділігіне қарамастан, саусақ әдетте аяқ осьіне тік бұрышпен орналасады. Қашқыштар мен музолардың қауырсыны көбінесе сұр және ақ түсті. Ал тураколар, керісінше, әдемі түсті құстар, көбінесе көк, жасыл немесе күлгін түсті. Тураколардағы жасыл түс – turacoverdin пигментінен пайда болады, бұл құстардағы жалғыз нағыз жасыл пигмент болып саналады. Басқа құстардағы "жасыл" түстер сары пигменттер, мысалы, кейбір каротиноидтар, және қауырсынның призмалық құрылымының нәтижесінде пайда болады, ол жарықты шашыратып көк түс береді. Турако қанаттарында turacin деген қызыл пигмент бар, ал басқа құстарда қызыл түс каротиноидтарға байланысты. Екі пигмент те порфириндерден алынған және 21 ғасырға дейін тек Musophagidae отбасынан ғана белгілі, бірақ әсіресе az зерттелген turacoverdinнің басқа құстардағы туыстары болуы мүмкін. Тураковердиннің таралғандығы мекендеу ортасына байланысты ғалымдарды қызықтырады, ол орман түрлерінде кездеседі, бірақ саванна және акациялы жерлерде табылмайды.
Most turacos are medium sized birds – an exception being the large great blue turaco – with long tails and short, rounded wings. They range in length from Their flight is weak, but they are strong climbers and are able to move nimbly on branches and through vegetation. Juveniles have claws on the wings that help them climb. They have a unique foot arrangement, where the fourth toe can be brought around to the back of the foot where it almost touches the first toe, or brought around so that it is near the second and third. In spite of this flexibility the toe is actually usually held at right angles to the axis of the foot. The plumage of go away birds and plantain eaters is mainly grey and white. The turacos on the other hand are brightly coloured birds, usually blue, green or purple. The green colour in turacos comes from turacoverdin, the only true green pigment in birds known to date. Other "greens" in bird colors result from a yellow pigment such as some carotenoid, combined with the prismatic physical structure of the feather itself which scatters the light in a particular way and giving a blue colour. Turaco wings contain the red pigment turacin, unlike in other birds where red colour is due to carotenoids. Both pigments are derived from porphyrins and only known from the Musophagidae into the 21st century, but especially the little researched turacoverdin might have relatives in other birds. The incidence of turacoverdin in relation to habitat is of interest to scientists, being present in forest species but absent in savanna and acacia living species.
Эволюция және жүйелік
Veflintornis тұқымдасының қазба қалдықтары Франциядағы Grive Saint Alban орта миоценінен белгілі. Ол 1971 жылы Пирс Бродкорбпен Apopempsis деп аталды, бірақ Schenkling 1903 жылы осы атауды кейбір қоңыздарға қолданғандықтан, бұл атау бұрыннан қолданыста болды. "Apopempsis" africanus (Кенияның ерте миоцені) да солардың қатарында болуы мүмкін. Мысырдан, сондай-ақ Германиядағы Гаймерсхаймдегі кейінгі олигоцен және Франциядағы Грив-Сен-Албан мен Вье-Коллонждағы орта миоцен шөгінділерінен мусофагидтерге жататын басқа да қазба материалдары табылды.
The fossil genus Veflintornis is known from the Middle Miocene of Grive Saint Alban (France). It was established as Apopempsis by Pierce Brodkorb in 1971, but this is pre empted by Schenkling's 1903 use of the name for some beetles. "Apopempsis" africanus (Early Miocene of Kenya) might also belong there. Further fossil material of putative musophagids was found in Egypt as well as in Late Oligocene deposits at Gaimersheim in Germany and Middle Miocene deposits at Grive Saint Alban and Vieux Collonges (each in France).
Филогения
IOC World Bird List (10.1 нұсқасы) алты туысқа жататын 23 түрді мойындайды. Дегенмен, Перкташ және авторлардың (2020) филогенетикалық талдауы Tauraco туысының полифилетикалық екенін көрсетті және молекулалық, морфологиялық және биогеографиялық талдау негізінде жаңа жіктеме ұсынылды. Бұл зерттеуде негізгі кладтарға сәйкес келетін жеті туыстағы 33 түр деңгейіндегі таксондар анықталды. Төмендегі филогенетикалық ағаш осы ұсынысқа негізделген және олар ұсынған туыс және түр атауларын қолданады.
The IOC World Bird List (version 10.1) recognises 23 species of turaco in six genera. However, a phylogenetic analysis by Perktaş et al (2020) found genus Tauraco polyphyletic and a revised classification has been proposed based on molecular, morphological and biogeographic analysis. This study recognised 33 species level taxa in seven genera corresponding to the major clades. The following phylogenetic tree is based on this proposal and uses their proposed genus and species names. >
Адамдармен өзара іс-қимыл
Тураконың қызыл қанат қауырсындары Африканың барлық жеріндегі патшалар мен басты басшылардың мәртебесін көрсететін нысан ретінде бағаланған. Олар Свази және Зулу патшалық отбасыларында құнды саналған. Африкада көптеген түрлерді жинаған британдық орнитолог Константин Уолтер Бенсон өзі жинаған әрбір түрдің дәмін татып көрген деген қауесет бар; ол тураконың ең дәмді екенін айтқан.
The crimson flight feathers of turacos have been treasured as status symbols to royalty and paramount chiefs all over Africa. They are recorded as being valued by the Swazi and Zulu royal families. British ornithologist Constantine Walter Benson, who collected heavily in Africa, is alleged to have tasted every species he collected; he claimed that turacos tasted the best.