Кіріспе

Нелл – 1994 жылы Майкл Аптедтің режиссерлік еткен, Уильям Николсонның сценарийі бойынша түсірілген американдық драмалық фильм. Фильмде Джоди Фостер (сонымен қатар фильмнің продюсері) Нелл Келти рөлінде ойнады. Ол өзін-өзі оқшаулап, анасымен бірге шалғайдағы шатырда өскеннен кейін алғаш рет басқа адамдармен қарым-қатынас жасауға мәжбүр болған жас әйелді бейнелейді. Лиам Нисон, Наташа Ричардсон, Ричард Либертини және Ник Сирси қосалқы рөлдерде ойнады. Марк Хендлидің «Идиоглоссия» пьесасы негізінде «Нелл» сценарийін продюсер Рене Миссел жасады. Бұл фильм Хендлидің 1970-ші жылдары Каскад тауларында өткізген уақытынан және өз тілін жасаған Пото мен Кабенго есімді егіздердің оқиғасынан шабыттанды. «Нелл» 1994 жылдың 16 желтоқсанында шектеулі көрсетілімге шықты, ал 23 желтоқсанда кең таралды. Фильмнің шығуымен бірге сыншылар аралас пікір білдірді, режиссурасы, музыкасы және актерлік шеберлігі жоғары бағаланды, бірақ орындалуы және басты кейіпкерді толық ашудағы кемшіліктері сынға ұшырады. Бұл кемшіліктерге қарамастан, фильм кассалық табысқа ие болды, $24,5 миллиондық өндіріс бюджетімен бүкіл әлем бойынша $106 миллионнан астам табыс тапты. Фостердің актерлік шеберлігі кеңінен мақталып, оған түрлі сыйлықтар мен номинациялар әкелді. Ол «Screen Actors Guild Award» сыйлығын «Басты рөлдегі үздік әйел актер» номинациясы бойынша жеңіп алды және «Оскар» сыйлығының «Үздік әйел актер» және «Алтын глобус» сыйлығының «Драмалық фильмдегі үздік әйел актер» номинацияларына ұсынылды. Сонымен қатар, фильм 52-ші «Алтын глобус» сыйлығында «Ең үздік драмалық фильм» және «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациялары бойынша екі қосымша номинация алды.

Сюжет

Виолет Келли, оның ауруы анықталмаған инсульттан кейін, Солтүстік Каролина тауларында орналасқан оңаша қорасында қайтыс болған кезде, қала дәрігері доктор Джером "Джерри" Ловелл үйдің бөренелерінде жасырынған қорқынышты жас әйелді табады. Ол ашуланып, тез сөйлейді, бірақ ерекше тілмен сөйлейтін сияқты. Джери Вайолеттің Киелі кітапын қарап жатқанда, оны тапқан адамға Вайолеттің қызы Неллге қамқорлық жасау туралы нұсқау беретін жазба табады. Шериф Тодд Питерсон Джерриге Нэллдің зорлау арқылы жүкті болғанын көрсететін жаңалықтарды көрсетеді. Джерри аутистік балалармен жұмыс істейтін доктор Паула Олсеннен көмек сұрайды. Паула, оның әріптесі доктор Александр "Ал" Пейлимен бірге "жабайы баланы" (жабайы бала) зерттеуге қызығушылық танытады, бірақ Ал фильмдегі байқауларда керісінше дәлелдерге қарамастан, Неллді осындай деп атауға тырысады. Паула мен Ал Неллді одан әрі зерттеу үшін институционалды емдеуге сот ордені алады, бірақ Джерри бұған жол бермеу үшін адвокат Дон Фонтананы жалдайды. Сот Джери мен Паулаға Неллмен қарым-қатынас жасап, оның қажеттіліктерін түсінуге үш ай уақыт берді. Паула электронды бақылау құралдарымен жабдықталған қайықпен келіп, Нелдің мінез-құлқын бақылайды, ал Джерри оны тыныш бақылау үшін Нелдің кабинасына жақын шатырда тұруды таңдайды. Ақырында Паула Нелдің түсінуге қиын болып көрінген тілі ағылшын тілінің бір түрі екенін түсінеді, оған инсульттан кейін анасының афазиялық сөйлеуі және оның қайтыс болған біртекті егіз әпкесімен бөліскен құпия тілі әсер етті. Джерри мен Паула арасында дос болудың алдын ала формалары пайда болады. Күндіз ұйықтап, күн батқаннан кейін ғана сыртқа шығатын Нелл Джерриге сенім арта бастайды, оны анасы уәде еткен "гахинджа" деп санайды. Кейінірек Джерри "гахинджа" Нелдің "қорғаншы періште" деген термин екенін түсінеді. Нелдің зұлым адамдардан қорқып, зорлау мүмкіндігін жеңілдету үшін Паула Джерриге Нелмен көлге жүзуге шақырады, бұл оған оның денесін сезуге, құшақтауға және көңіл көтеруге мүмкіндік береді. Попкорнды ынталандыру ретінде Джерри Неллді күн сәулесінде сыртқа шығаруға мәжбүрлейді. Нелл Джерри мен Пауланы орманда ойнап жүріп құлап қаза болған May егізінің шіріп қалған сүйегіне апарады. Репортер Майк Ибарра Неллдің бар екендігін біліп, оның каютасына барады, Нелл бастапқыда қызығушылық танытады, бірақ камераның жарқырауы оны қорқытады. Джерри журналисті сыртқа шығарып жіберді. Кейінірек ол репортердің баспасөзден емес екенін түсінеді және асыра жауап бергені үшін кешірім сұрайды, бірақ олардың кездесуін ұмытуды сұрайды. Паула Неллдің ауруханада қауіпсіз болатынына сенді, ал Джерри Неллдің өз қалауы бойынша өмір сүруіне жол беру керек деп айтады. Паула Джерриді Неллді өз қалауын қанағаттандыру үшін пайдаланды деп айыптайды. Алайда, Нелл олардың әңгімелерін естіп, оларды тыныштандырады. Ақырында олар Неллді әлемге таныстырып, оны қалаға алып кетуге шешім қабылдайды. Сол жерде Нелл Тодттың күйзеліске ұшыраған әйелі Мэримен достық қарым-қатынас жасайды, Джерри мен Пауламен саудаға шығады, сонымен қатар бильярд залында тәртіпсіз жігіттермен кездеседі. Олар Джерриден өзін әшкерелеуді сұрағанда, ол араласады. Джерри мен Паула Неллге махаббат, романтика және жақындық туралы кітап береді. Ол Джерри мен Поланың бір-біріне бет-әлпетімен жанасып, қарым-қатынастарын нығайтатынын көрсетеді. Бұқаралық ақпарат құралдарының үзілісі көбейген кезде, Джерри мен Паула Неллдің қауіпсіздігі үшін ауруханаға апарады. Сол жерде Нелл Мейдің көрінісін көргеннен кейін қатты күйзеліп, жауап бермейді. Джерри оны ауруханадан алып шығып, қонақ үйге жасырып қояды. Паула оған қосылады, екеуі бір-біріне деген сүйіспеншілігін мойындайды. Кейінгі сот отырысында Ал Неллді бақыланатын ортада зерттеуді қалайды, ол Нелл Аспергер синдромы бар және оны институционалды емдеуге жатқызу керек деп мәлімдейді. Ол кезде Нелл алға шығып, Джерридің аудармашысымен өзі үшін сөйлейді, әркімді оның қайғысы басқалардың қайғысынан артық емес деп қорқытуға немесе уайымдауға қажеті жоқ деп сендіреді. Бес жылдан кейін Джерри мен Паула қыздары Рутиді Нелдің туған күніне үйіне қонаққа алып келеді. Нелл Рутиге кішкентай әпкедей қарайды және оны көлге алып барады, бірақ бұл оған Мейді еске салады.

Өндіріс

Өндіріс Солтүстік Каролина штатында, Роббинсвилл қаласы мен Шарлотта қаласында өтті.

Кассалық жинақ

Фильм 5,7 миллион доллармен бастады. Соңында ол ішкі нарықта 33,6 миллион доллар жинап, әлем бойынша 73 миллион доллардан асып, жалпы әлемдік кассада 106,6 миллион доллар тапты.

Сыни жауап

Нелл сыншылардан әртүрлі пікірлер алды, олар актерлік құрамды мақтады, бірақ сценарийді сынады. Фостер өзінің ойнаған рөлі үшін кең мақтауға ие болды. The Washington Post-тың шолуында: «Жоди Фостер, батыл басты рөлде керемет, фильмнің өзінен де әлдеқайда ұлы, ал оның өнері фильмнің құрылымының кемшіліктерін және тақырыптарының қарапайымдығын жасыруға көмектеседі» делінген. The New York Times газетіндегі шолуында Джанет Маслин: «Барлық техникалық шеберлігіне қарамастан, тіпті Мисс Фостердің басты рөлдегі қарқынды, шебер ойнауы да көп жаңалық сыйламайды. «Нелл» ертегісі күтпегендей болжамды аяқталады, Неллдің тазалығы оны осы оқиғадағы баршадан да артық етеді деген қарапайым ойға берік ұстанып қалады» деп жазды. Маслин сондай-ақ фильмде Неллдің ересек өміріндегі сексуалдық жағы зерттелгенін қалаған. Роджер Эберт фильмді ұнатып, «Болжамды философиясына қарамастан, «Нелл» тиімді және әсерлі фильм» деп бағалады. Ол сондай-ақ Фостер мен Нисонның ойнаған рөлін ерекше атап өтті. 2022 жылғы мәліметтер бойынша Rotten Tomatoes сайтында фильмге 35 шолу бойынша 57% балл берілген, ал орташа бағасы 5.20/10. Сайттың консенсусы: «Джоди Фостердің берілген рөліне қарамастан, «Нелл» аты аталатын жабайы баланы қоғамға енгізудің этикалық дилеммаларын қарастырудың орнына, салмақты мелодраманы таңдайды». Metacritic сайтында 23 сыншының пікіріне сүйене отырып, 60% балл жинады.