Кіріспе

Құс түрлері

Қара бақал (Balearica pavonina) – сұр бақалмен туыс, бақалдар тұқымдасына жататын құс. Басында ерекше, қауырсын тәрізді алтын түсті тәжі болады. Жасыл маусымда Сахара төңірегіндегі Африканың жасыл ылғалды жерлерінде кездеседі, бұл жерлер оның көбеюіне, тамақтануына және демалуына арналған негізгі орындар. Сонымен қатар, құрғақ саваннадағы шөптемелерде және егістік алқаптарының жанында да азық іздеуі мүмкін.

Таксономия

Қара тәжді кран – Gruiformes отрядына жатады, бұл отрядқа барлық крандар мен сутартарлар (Rallidae тұқымдасы) кіреді. Крандар одан әрі Gruidae тұқымдасына жіктеледі, оның ішінде сұр тәжді кран, құмды кран және ақкөз кран сияқты туыс түрлер бар. Қара тәжді кранның екі түршесі бар: Balearica pavonina pavonina және Balearica pavonina ceciliae.

Сипаттама

Қара тәжді кранның ұзындығы 1 метрге дейін жетеді, салмағы 3,6-5,6 кг аралығында болады және қанаттарының ұзындығы 2-2,4 метрге жетеді. Табиғаты бойынша, оның қою сұрғылт-қарадан қара түске дейінгі қауырсыны бар, ал басының үстіңгі бөлігінде оның тәжін құрайтын қатты алтын түсті қауырсындары болады. Әр алтын түсті қауырсын спираль тәрізді болып келеді, бір жағы ақ, екінші жағы қоңыр, ал ұшы қара болады. Бұл құстардың тағы бір ерекшелігі – қанаттарының жоғарғы бөлігіндегі ақ қауырсындары және жауырының астындағы қызыл теріден жасалған кішкентай қалта – гұларлық қап. Олардың ұзын аяқтары мен саусақтары қара түсті, сондай-ақ артқы саусақтары ұзын, бұл оларға таяқшаларды ұстап тұруға мүмкіндік береді. Қара тәжді кранның көзінің артында үлкен қызыл жақ дақтары бар, олар екі түршесінің арасында мөлшерімен ерекшеленеді; Батыс Африкалық қара тәжді кранның (Balearica pavonina pavonina) жақ дағының төменгі жартысы қызыл, ал Судандық қара тәжді кранның (Balearica pavonina ceciliae) жақ дағының жоғарғы жартысына дейін қызыл түспен жабылады. Олар ағаштарда қоныстануға да бейім. Оның таралу аймағы Батыс Африкадағы Сенегал алқабы мен Гвинея-Бисау су алабынан бастап, Шығыс Африкадағы Эфиопияның жоталары мен Оңтүстік-Батыс Рифт аңғарына дейін созылады. Balearica pavonina pavonina осы аймақтың батыс бөлігін мекендейді, ал Balearica pavonina ceciliae шығыста, Суданда ең көп санымен кездеседі.

Дауыстау

Қара тәжді кранның дауысы әдетте төмен, салмақты «honk» және «ka wonk ka wonk ka wonk» дыбыстарымен сипатталады, олар көбінесе бірдей уақытта естіледі. Қара тәжді крандар негізгі көбею, тамақтану және қыстау орындары болып табылатын сулы-батпақты жерлердің қырылуынан күшті қорғау қауіптеріне тап болады. Құрғақшылықтың күшеюі және егіс, тоған салу немесе суару жобалары үшін сулы-батпақты жерлерді кептіру осы экожүйелердің жойылуына әкелді. Бұдан бөлек, сулы-батпақты жерлердің фрагментациясы су жануарларының қозғалысын шектейді, нәтижесінде қара тәжді крандардың тамаққа қол жеткізуі қиындалады. Қоныс орындарының нашарлауының қара тәжді крандар популяциясына тигізетін кері әсері осы құстарды аулау, ұстау немесе сату арқылы одан әрі ушықтырылады, бұл олардың қалған жабайы популяциясының көп бөлігін қырып салған.

Мәдениетте

Қара тәжді кран Нигерияның ұлттық құсы болып табылады және көбінесе бейбітшілік символы деп есептеледі.