Кіріспе
Неміс киносындағы кезең. Жаңа неміс киносы (Neuer Deutscher Film) – 1962 жылдан 1982 жылға дейін неміс киносындағы кезең. Осы кезеңде жаңа буын режиссерлер пайда болды, олар төмен бюджетпен жұмыс істеп, француз жаңа толқыны мен итальян неореализмінің ықпалымен, өнер кино үйлерінің көрермендерінің назарын аударған бірқатар "кішкентай" фильмдер жасады. Осы режиссерлердің қатарында Перси Адлон, Харун Фарокки, Райнер Вернер Фассбиндер, Питер Флейшман, Вернер Герцог, Александр Клюге, Улли Ломмель, Вольфганг Петерсен, Волкер Шлёндорф, Хельма Сандерс-Брамс, Вернер Шрётер, Ханс Юрген Сиберберг, Маргарете фон Тротта және Вим Вендерс болды. Олардың қосқан үлесінің нәтижесінде, олар (әсіресе Вендерс, Петерсен және Шлёндорф жағдайында) АҚШ-тың ірі студияларының қолдауымен жақсы қаржыланған фильмдер жасауға қол жеткізді. Дегенмен, осы ірі фильмдердің көпшілігі коммерциялық сәтсіздікке ұшырады және бұл қозғалыс үлкен дәрежеде субсидияларға тәуелді болды. 1977 жылға қарай, әдеттегі неміс фильмінің бюджетінің 80% субсидия арқылы қамтамасыз етілді. Жаңа неміс киносы қозғалысының көптеген режиссерлері 1971 жылы құрылған Filmverlag der Autoren бірлестігінің мүшелері болды, ол олардың көптеген фильмдерін қаржыландырып, таратумен айналысты, және 1970-ші жылдардан бастап Жаңа неміс киносының тарихы осы бірлестікпен тығыз байланысты болды.
New German Cinema (Neuer Deutscher Film) is a period in German cinema which lasted from 1962 to 1982, in which a new generation of directors emerged who, working with low budgets, and influenced by the French New Wave and Italian Neorealism, gained notice by producing a number of "small" motion pictures that caught the attention of art house audiences. These filmmakers included Percy Adlon, Harun Farocki, Rainer Werner Fassbinder, Peter Fleischmann, Werner Herzog, Alexander Kluge, Ulli Lommel, Wolfgang Petersen, Volker Schlöndorff, Helma Sanders Brahms, Werner Schroeter, Hans Jürgen Syberberg, Margarethe von Trotta and Wim Wenders. As a result of the attention they garnered, they were able (particularly in the case of Wenders, Petersen, and Schlöndorff) to create better financed productions which were backed by the big US studios. However, most of these larger films were commercial failures and the movement was heavily dependent on subsidies. By 1977, 80% of a budget for a typical German film was ensured by a subsidy. Most of the directors of the New German Cinema movement were members of their self owned Filmverlag der Autoren association founded in 1971, which funded and distributed most of their films, and the history of New German Cinema from the 1970s onwards was largely synonymous with it.
Тарих
Неміс киносының көркемдік және экономикалық тұрақсыздығына жауап ретінде, 1962 жылдың 28 ақпанында жас кинорежиссерлер тобы Оберхаузен манифестін жариялады. Александр Клюге, Эдгар Рейц, Питер Шамони, Харо Сенфт және Франц Йозеф Спикер сияқтылар қол қойған бұл манифест, "Ескі кино өлді. Біз жаңа киноға сенеміз" деп батыл мәлімдеді. Осы Оберхаузен тобымен біріккен басқа жас режиссерлердің арасында Волкер Шлёндорф, Вернер Герцог, Жан-Мари Штрауб, Вим Вендерс, Ханс Юрген Сиберберг және Райнер Вернер Фассбиндер болды. Олар неміс киноиндустриясын қабылдамай, коммерциялық диктат емес, көркемдік шеберлікке негізделген жаңа индустрия құруға бел буды. 1965 жылы Федералды Ішкі істер министрлігінің қолдауымен құрылған "Жас неміс кино комитеті" (Kuratorium Junger Deutscher Film) жаңа неміс фильмдерін қаржылай қолдау мақсатымен құрылса да, ағымдағы киноиндустриясымен ынтымақтастықтан бас тартқан "Жаңа неміс киносының" режиссерлері көбінесе теледидардан түскен қаражатқа тәуелді болды. Жастар режиссерлер өздерінің шеберлігін "Das kleine Fernsehspiel" (Кішкентай телеспектакль) атты жеке драма және құжаттық фильмдер сериясы немесе "Tatort" криминалды сериясының телефильмдері арқылы сынап көруге мүмкіндік алды. Алайда, телеарналар қаржылық қолдау көрсеткен фильмдер үшін телепремьераға ұмтылыс жасады, ал театрларда көрсетілімдер кейінірек өтті. Осының салдарынан, мұндай фильмдер кинотеатрларда сәттілікке жете алмады. 1974 жылдан кейін жағдай өзгерді, өйткені ARD және ZDF және Германия Федералдық Фильм Кеңесі арасында "Фильм және теледидар келісімі" (Film Fernseh Abkommen) жасалды. Бұл келісімге сәйкес, телекомпаниялар кинотеатрлар мен теледидарда көрсетуге жарамды фильмдерді өндіруге жыл сайын қаржы бөлді (мемлекеттік телеарналар жылына 4,5-12,94 миллион еуро көлемінде қаржы бөлді). Келісім шарттарына сәйкес, осы қаражат есебінен түсірілген фильмдер кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін 24 айдан соң ғана теледидарда көрсетілуі мүмкін. Олар кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін алты айдан ертерек бейне немесе DVD-де пайда болуы мүмкін. "Фильм және теледидар келісімі" арқылы бөлінген қаражаттың нәтижесінде неміс фильмдері, әсіресе "Жаңа неміс киносының" фильмдері, теледидарда көрсетілместен бұрын кассалық табысқа жетуге үлкен мүмкіндік алды. "Жаңа неміс киносының" көркемдік тұрғыдан амбициялық және әлеуметтік тұрғыдан сынға ие фильмдері бұрынғыдан өзгешеленуге тырысты, ал Клюге мен Фассбиндер сияқты авторлық кино режиссерлерінің жұмыстары осының мысалы болды. Алайда, Фассбиндер неміс кино тарихынан жұлдыздарды пайдалану арқылы жаңа кино мен ескі кино арасындағы келісімге қол жеткізуге тырысты. Сонымен қатар, кейде 1960-шы жылдардың авангардты "Жас неміс киносы" мен 1970-шы жылдардың "Жаңа неміс киносы" арасында айырмашылық жасалады. Жаңа буын режиссерлер өздерінің ықпалы үшін итальяндық неореализмге, француздық "Жаңа толқынға" және британдық "Жаңа толқынға" назар аударды, бірақ оны Голливуд киносының қалыптасқан жанрларына сілтеме жасаумен эклектикалық түрде біріктірді. Бұл жаңа қозғалыс неміс киносының Веймар Республикасының соңынан бері алғаш рет халықаралық сынға ие болуына мүмкіндік берді. Клюгенің "Абшид фон гестерн" (Yesterday Girl, 1966), Герцогтың "Агирре, құдайдың ашуы" (Aguirre, the Wrath of God, 1972), Фассбиндердің "Қорқыныш жанды жейді" (Fear Eats the Soul, 1974) және "Мария Браунның үйлену тойы" (The Marriage of Maria Braun, 1979), Вендерстің "Париж, Техас" (Paris, Texas, 1984) фильмдері халықаралық деңгейде танылып, сыншылардың мақұлдауына ие болды. Көбінесе осы авторлардың туындылары Германияда емес, шетелде танылды. Соғыстан кейінгі Германияның жетекші романистері Генрих Бёлль мен Гюнтер Грасс туындылары "Катарина Блумның жоғалған ар-намысы" (1975) (Шлёндорф пен Маргарет фон Тротта) және "Қышталған барабан" (1979) (тек Шлёндорф) фильмдеріне негіз болды. Соңғысы "Ең үздік шетел тіліндегі фильм" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алған алғашқы неміс фильмі болды. "Жаңа неміс киносы" туралы алғашқы зерттеулерде назардан тыс қалған әйел режиссерлер оның маңызды бөлігі болды, оған Даниэль Хюйе, Хельма Сандерс Брамс, Хельке Сандер және фон Тротта сияқты режиссерлердің жұмыстары кірді. Роза фон Праунхайм, ол "Бұл гомосексуалист емес, ол бүлінген, бірақ ол өмір сүретін қоғам" (It Is Not the Homosexual Who Is Perverse, But the Society in Which He Lives, 1971) фильмімен неміс лесбиянкалар мен гейлер қозғалысын құрды, оны да осы қозғалысқа жатқызуға болады.