Кіріспе
Уильям Харрисон Эйнсворт (4 ақпан 1805 – 3 қаңтар 1882) – Манчестердегі Кинг-стритте дүниеге келген ағылшын тарихи романист. Ол заңгер болып оқыған, бірақ заңгерлік кәсібі оны қызықтырмады. Лондон қаласында заңгерлік білімін аяқтағанда, ол баспагер Джон Эберспен танысты, ол сол кезде Хеймаркеттегі Король театрының директоры болды. Эберс Эйнсвортты әдеби және театрлық айналымдармен, сондай-ақ оның қызымен, кейіннен Эйнсворттың әйелі болған қызбен таныстырды. Эйнсворт баспа ісін қысқа ғана уақытқа сынап көрді, бірақ одан бас тартып, журналистика мен әдебиетке толыққанды берілді. Жазушы ретінде алғашқы жетістігі 1834 жылы жарық көрген «Руквуд» романы болды, онда Дик Турпин басты рөлде бейнеленген. Одан кейін 39 роман жарық көрді, соңғысы 1881 жылы жарыққа шықты. Эйнсворт 1882 жылдың 3 қаңтарында Рейгейтте қайтыс болды және Кенсал Грин зиратында жерленді.
William Harrison Ainsworth (4 February 18053 January 1882) was an English historical novelist born at King Street in Manchester. He trained as a lawyer, but the legal profession held no attraction for him. While completing his legal studies in London he met the publisher John Ebers, at that time manager of the King's Theatre, Haymarket. Ebers introduced Ainsworth to literary and dramatic circles, and to his daughter, who became Ainsworth's wife. Ainsworth briefly tried the publishing business, but soon gave it up and devoted himself to journalism and literature. His first success as a writer came with Rookwood in 1834, which features Dick Turpin as its leading character. A stream of 39 novels followed, the last of which appeared in 1881. Ainsworth died in Reigate on 3 January 1882, and was buried in Kensal Green Cemetery.
Ерте өмір
Эйнсворт 1805 жылдың 4 ақпанында Манчестердегі 21 Кинг-стриттегі отбасылық үйде дүниеге келді. Оның әкесі Томас Эйнсворт Манчестердегі танымал заңгер, анасы – Рев. Ральф Харрисонның қызы, Манчестердегі Крос-стрит шіркеуінің Unitarian дін қызметкері болған Энн (Харрисон) Эйнсворт. 1806 жылдың 4 қазанында Эйнсворттың ағасы Томас Гилберт Эйнсворт туды. Отбасылық үй кейіннен қиратылғанмен, ол үш қабатты грузиндік стильдегі үй болды. Аймақтың тарихи және романтикалық атмосферасы Эйнсвортқа үлкен әсер етті, бірақ бұл атмосфера кейіннен коммерциялық ғимараттармен ауыстырылды. Қоғамнан басқа, Эйнсворт бала кезінде романтикалық туындыларды оқыды және оқиғаларға толы немесе мистикалық тақырыптарды қамтитын әңгімелерден ләззат алды. Олардың ішінде Дик Турпин Эйнсворттың ең сүйікті кейіпкері болды. Балалық шағында ол якобиттердің идеяларын қабылдады және қоғамның қатаң виг және конформист болғанына қарамастан, торилік көзқарастарды ұстанды. Осы кезеңде Эйнсворт жазумен белсенді айналыса бастады. 1811 жылы Эйнсворттар отбасы Манчестердің солтүстігіндегі Читем Хиллдегі Смедли-Лейнге көшіп барды. Олар ескі тұрғын үйді сақтап қалды, бірақ көбінесе жаңа үйде тұрды. Айналасындағы төбелі аймақ орманмен жабылған еді, бұл Эйнсворт пен оның ағасына түрлі оқиғаларды ойнауға мүмкіндік берді. Ойынға қатыспағанда, Эйнсвортты оның ағасы Уильям Харрисон оқытты. 1817 жылдың наурыз айында ол Манчестер грамматикалық мектебіне қабылданды, ол кейіннен "Мервин Клитеро" романында сипатталған. Бұл туындыда оның классикалық білімінің жоғары деңгейде болғаны, бірақ қатаң тәртіп пен дене жазасымен нығайтылғаны айтылды. Эйнсворт жақсы оқушы болды және сыныптастары арасында танымал еді. Оның мектептегі күндері әртүрлі болды; мектепте және отбасымен бірге өткізген уақыты тыныш болды, бірақ 1819 жылы болған Петерлу трагедиясы сияқты Манчестер қоғамында күрестер болды. Эйнсворттың екі ағасы оқиғаға наразылық білдіргендіктен, ол оқиғамен байланысты болды, бірақ саяси салдарлардан көп бөлігін болдырмауға мүмкіндік алды. Осы уақыт ішінде ол әдеби қызығушылықтарын дамыта алды және тіпті Кинг-стриттегі отбасылық үйде өзінің кішкентай театрын құрды. Достары мен ағасымен бірге 1820 жылы көптеген пьесаларды қойып, оларда ойнады. 1820 жылдары Эйнсворт өзінің көптеген туындыларын "Томас Холл" деген псевдониммен жариялай бастады. Алғашқы туындысы, "Ривалдар" атты пьесасы 1821 жылдың 5 наурызында "Арлисс" журналында жарық көрді. 1821 жылы журнал "Томас Холл", "H A" немесе "W A" аттарымен Эйнсворттың тағы он жеті туындысын басып шығарды. Туындылардың жанрлары мен формалары әртүрлі болды, соның ішінде 17 ғасырдың драматургі "Уильям Айнсворт" пьесаларын тапқандығы туралы мәлімдеме болды, бірақ бұл оның өзінің туындылары екені кейіннен ашылды. Бұл әдіс кейін әшкереленді. 1821 жылдың желтоқсанында Эйнсворт өзінің "Венеция немесе Фоскарилердің құлауы" пьесасын "Эдинбург журналына" ұсынды. Олар пьесадан үлкен үзінділерді басып шығарды, содан кейін Эйнсвортты Джордж Гордон Байронға теңестіретін драматург ретінде мақтады. Осы кезеңде Эйнсворт басқа журналдармен қатар "The European Magazine" журналына да материалдарын ұсынды, олар оның көптеген ерте әңгімелерін жариялады. 1822 жылы ол Манчестер грамматикалық мектебін бітірді және журналдарға үнемі материалдарын жариялауын жалғастырды. Мектепті бітіргеннен кейін Эйнсворт заңгер болу үшін оқуын бастады және Александр Кеймен жұмыс істеді. Олардың арасындағы қарым-қатынас жақсы болған жоқ, Эйнсворт жалкоо деп айыпталды. Эйнсворт заңгерлік мансапты қалаған жоқ болса да, әкесі оны осы салаға итермеледі. Оның орнына, Эйнсворт жұмыс істемей, үйінде және түрлі кітапханаларда, соның ішінде Четам кітапханасында әдебиет оқыды. Ол Манчестерде адвокаттық қызметін жалғастырды және жұмыстан немесе оқудан бос уақытын Джон Шоу клубында өткізді. 1822 жылдың соңында Эйнсворт "The London Magazine" журналына жаза бастады, бұл оған Чарльз Лэмбпен жақын болуға мүмкіндік берді, оған Лэмбтің пікірін алу үшін өлеңдер жіберді. Бір топ туындыларына оң пікір алғаннан кейін, Эйнсворт оларды Джон Арлис арқылы "Шевиот Тичберннің өлеңдері" деген атпен жариялады. 1822 жылы ол бірнеше рет саяхаттап, тамыз айында Эдинбургте балалық шағындағы досы Джеймс Кросслиге барды. Сол жерде Кроссли Эйнсвортты "Блэквуд журналының" иесі Уильям Блэквудпен таныстырды, ал Блэквуд арқылы ол көптеген шотланд жазушыларымен танысты.
Ерте мансап
Кросслиден басқа, Эйнсворттың тағы бір жақын досы Джон Астон болды, ол оның әкесінің заң фирмасында клерк болып жұмыс істеді. 1823 жылы Эйнсворт пен Кроссли бірлесіп көптеген шығармаларды жаза бастады, соның ішінде Манчестердегі Хулм Холлға негізделген алғашқы роман – «Сэр Джон Чивертон». Эйнсворт «The New Monthly Magazine» журналының редакторы Томас Кэмпбелге осы туындыны жариялау туралы хат жазды, бірақ Кэмпбел хатты жоғалтып алды. Эйнсворттың өтініші бойынша Кроссли Лондонға сапар шегіп, қараша айында кездесуге дейін Кэмпбелмен мәселені талқылады. Роман әлі жарияланбағанмен, 1823 жылдың желтоқсанында Эйнсворт Г. және В. Уиттакерге өзінің әңгімелер жинағын – «Желтоқсан әңгімелері» деп жариялауға рұқсат алды. 1824 жылы Эйнсворт жеке журналын шығаруға кірісті, ол 20 наурызда алғаш рет жарық көрді, бірақ 24 сәуірде алтыншы санынан кейін тоқтатылды. 1824 жылдың 20 маусымында Эйнсворттың әкесі қайтыс болды, содан кейін Эйнсворт заң фирмасындағы аға қызметкер болып, заңдық зерттеулеріне көбірек назар аудара бастады. Осы мақсатта ол 1824 жылдың соңында Лондонға барып, Корольдік соттағы адвокат Джейкоб Филлипстің басшылығымен оқыды. Эйнсворт Деверё сотында тұрды, бұл орын Август дәуірінің жазушылары үшін ерекше құрметке ие болған. Ол сол жерде Тоқтымен кездесті, бірақ нағыз Тоқты оны көңілі қалдырды. Эйнсворт Тоқтының достарымен араласып, Генри Краб Робинсон және Мэри Шелли сияқты көптеген адамдармен танысты. 1825 жылдың жазында Эйнсворт Манчестерге сапармен оралды, ол Мане аралына сапар шегуден бұрын Кросслимен кездесті. Ол жазуын жалғастырды, Джон Лидің дизайнымен «Шевиот Тичберннің шығармалары» атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Сондай-ақ, Джон Эберстің баспасында шыққан «Әдеби сувенир» журналында оның екі туындысы жарияланды. 1826 жылдың 4 ақпанында Эйнсворт кәмелетке толды, ал 8 ақпанда Корольдік соттың адвокаты болып бекітілді. Осы кезеңде ол Хеймаркеттегі Опера үйіне де ие болған Эберспен достық қарым-қатынас орнатты. Эйнсворт үнемі үйдің қойылымдарына қатысып, сапарлары барысында Эберстің қызы Фанниге ғашық болды. Эберс отбасымен қарым-қатынас жалғасты, ал Джон Эйнсворттың «Өндірістік аудандардағы жұмысшы табына дереу көмек берудің ең тиімді жолдары туралы» атты памфлетін жариялады. Роберт Пилге арналған бұл еңбекте Манчестердегі және бүкіл Ұлыбританиядағы экономикалық жағдай талқыланды. Маусым айында Эйнсворт саясаттан қол үзді және «Кокни жерлерінен хаттар» атты поэзия жинағын жариялауға көшті. Осы туындылар басылып шыққанда ол «Сэр Джон Чивертон» романымен айналысып, оны жариялауға тырысты. Романды 1826 жылдың шілде айында Эберс баспасында жариялады. Эберс бұл романға ерте қызығушылық танытып, туындыны насихаттау үшін «Әдеби сувенир» журналында оның туралы пікірлер жаза бастады. Бұл туындыны екеуі бірлесіп жазғанмен және кейде Астон оны өзі жазған деп мәлімдегенімен, көптеген сыншылар романы Эйнсвортқа тиесілі деп бағалады. Роман Эйнсвортты тарихи романдар жазушысы Уолтер Скотттың назарына да іліктірді, ол кейіннен бұл туынды туралы әртүрлі мақалалар жазды; екеуі 1828 жылы кездесті. Сол жылы Дж. Г. Локхарт Скотттың жеке күнделіктерін жариялады, соның нәтижесінде роман Скотттың еліктеуі деген пікір пайда болды. «Сэр Джон Чивертон» – тарихи немесе готикалық роман емес. Эйнсворт оны толыққанды емес туынды деп санады және кейіннен библиографиясын құрағанда оны еске алмады. Дегенмен, бұл роман Эйнсворттың алғашқы маңызды романы – «Руквуд» романының алғы күресі болып табылады. Эйнсворттың Эберс отбасымен қарым-қатынасы жақсырды және ол 1826 жылдың 11 қазанында Фаниге үйленді, бұл туралы отбасы мен достарына ешкім ескертпеді. Эберс 300 фунт зекет төлейтінін уәде берді, бірақ қаражат берілмеді, бұл Эйнсворт пен оның қайын атасы арасындағы қарым-қатынасты шиеленістірді. Эйнсворт Эберстің ортасында болып, көптеген қоғамдық шараларға қатысты. Эберс оған «Айнсворт» заң фирмасындағы үлесін сатуға және баспа бизнесін ашуға кеңес берді. Эйнсворт осы кеңеске құлақ қойып, бизнес бастапқыда сәтті болды. 1827 жылы Фанни оның атын алған қызды дүниеге әкелді. Көп ұзамай Эберс банкротқа ұшырады, нәтижесінде Эйнсворт үлкен сомадан айырылды. Эйнсворт бірнеше танымал туындыларды жариялады, соның ішінде «Француздық аспаз», «Мэйфэйр» атты жылдық журнал және басқа да бірнеше еңбектер. 1829 жылы Эберс Эйнсворттың баспа бизнесін өзіне алды, ал Фанни көп ұзамай тағы бір қызын, Эмилиді дүниеге әкелді. Эйнсворт баспа ісінен бас тартып, заңмен айналысуға қайта оралды. 1830 жылы үшінші қызы, Энн дүниеге келген кезде Эйнсворттың отбасы қаржылық қиындықтарды сезіне бастады. Эйнсворт жазуға қайта оралды және «Фрейзер журналына» үлес қосты, бірақ оның қанша туындысы шынымен оған тиесілі екені белгісіз. Дегенмен, ол «Руквуд» романымен айналысып жатты.
Романшы ретінде мансап
1829 жылға қарай Эйнсворт заңгер де, баспагер де емес еді; тіпті ол жұмыссыз да еді. Ол Манчестердегі жастық шағын сағынып, тағы бір роман жазуды ойлады. Жазда ол саяхаттауды бастады. Осы кезеңде ол Руквуд идеясын дамыта бастады және осы тақырып бойынша ақпарат іздеуге кірісті. 1830 жылы роман үшін зерттеулер жүргізіп жатқанда Эйнсворт Кенсал лоджасында тұрды. Ол бірнеше театрлық пьесалармен айналысты, ал қалған уақытын заңгерлік іспен өткізді. Біраз уақыттан соң ол Уильям Сергисонмен дос болып, сол жазда Италия мен Швейцарияға саяхаттады. Саяхаттары барысында олар Перси Биш Шелли мен Джон Китстің қабірін зиярат етті, сондай-ақ британдық романтик ақындар өмірінен маңызды оқиғаларға куә болды. Сергисон сонымен қатар Сассекстегі үйдің иесі болды, оның сипаттамасын Эйнсворт романында пайдаланды. Екеуі Лондонға оралғаннан кейін Эйнсворт 1830 жылы жаңадан құрылған Фрейзер журналында жұмыс істеуге кірісті. Топқа сол кездегі көптеген белгілі әдеби тұлғалар кірді, олардың ішінде Сэмюэл Тейлор Колридж, Роберт Саути, Томас Карлайл, Джеймс Хогг және Уильям Мейкпис Такерей болды. 1831 жылдың соңында Честерфилдке сапар жасағанда ғана ол роман жазуға толықтай шабыттанды, оны өзі мойындағандай, "Мэри Рэдклиффтің ескі үлгісінде" жазды. Романды жазуға кіріскенімен, Эйнсворт қайын атасының қаржылық қиындықтарына тап болды және 1833 жылға дейін жұмысты жалғастыра алмады. Сол жылдың күзінде ол Сергисонның үйіне жақын Сассексте тұрып, романның үлкен бөлігін аяқтады. Романды 1834 жылдың сәуір айында Ричард Бентли басып шығарды, оның суреттерін Джордж Крюикшенк салған. Заңгерлік қызметте бес жыл жұмыс істегеннен кейін Эйнсворт оны тастап, жазуға толыққандай берілді. Руквуд кең сынға ілігіп, қаржылық табысқа жетті, сонымен қатар Фрейзер журналының әріптестерін қуантты. Ол дендидей киіне бастады және оны Маргарет Пауэр, Блессингтон графинясының салонымен таныстырды. Оның салонында әдебиетке бейім ерлер мен әйелдердің тобы жиналатын, бірақ Лондондағы көптеген адамдар Блессингтонның беделінің нашарлағанына сенді. Алайда, бұл Эйнсвортты Салон арқылы көптеген танымал британдық авторлармен танысудан тоқтатпады. Ол олардың шеңберінде жүрген кезде, 1835 жылы жарық көрген "Көркемдік кітабы" атты әңгімелер жинағына материалдар жазды. Эйнсворт әр түрлі әдеби ортада қатысып тұрды, бірақ оның әйелі мен қыздары осыған қатыспады; ол Эберспен бірге тұрғанда Кенсал лоджасында қалды. Осы уақытта Эйнсворт Чарльз Диккенспен танысып, жас жазушыны баспагер Джон Макронмен және суретші Крюикшенкпен таныстырды. Эйнсворт Диккенсті Кенсал лоджасында Джон Форстерге де таныстырып, олардың арасындағы жақын достыққа бастау берді. 1835 жылдан 1838 жылға дейін Эйнсворт пен Диккенс жақын дос болып, жиі бірге саяхаттады. Руквуд бірнеше рет басылып шықты, 1836 жылғы төртінші басылымында Крюикшенктің суреттері болды, осылайша олардың арасындағы ынтымақтастық басталды. 1835 жылы Эйнсворт "Крайтон" атты тағы бір роман жазуға кірісті. Ол оған көп уақыт арнады, тіпті әдебиетші достарына уақыт таба алмады. Романның жарық көруі уақытша тоқтап қалды, өйткені Эйнсворт иллюстратор іздеді, Тэккерэй мүмкін болатын нұсқагер еді. Алайда, Эйнсворт суреттер қанағаттандырмайды деп ойлады, сондықтан ол Дэниел Маклизге ауысты, бірақ ол да кейіннен тасталды. Иллюстратор іздеумен және романды аяқтауға асығумен қатар, Эйнсворт "Лондонның арыстары" журналына материал жазу туралы ұсыным алды, бірақ екі жобамен бірдей айналысуға уақыты болмады, сондықтан ол романды аяқтауға бел буды. Жағдай Макрон, бастапқы баспагер, қайтыс болғаннан кейін өзгерді. Эйнсворт баспагер ретінде Бентлиге жүгінді. Эйнсворт үшінші романын 1837 жылы жариялады. Руквудтың бесінші басылымы 1837 жылы жарық көрді, оның табысы Эйнсвортты әйгілі заңсыз адам туралы, Джек Шепардтың оқиғасы туралы тағы бір роман жазуға ынталандырды. Эйнсворттың келесі романы, Джек Шепард, Bentley's Miscellany журналында (1839 жылдың қаңтары - 1840 жылдың ақпаны) бөлім-бөліммен жарияланды. Диккенстің "Оливер Твист" романы да журналда жарық көрді (1837 жылдың ақпаны - 1839 жылдың сәуір айы). Бұл Ньюгейт романдары туралы екі жазушы арасында дау тудырып, Диккенстің журнал редакторы лауазымынан кетуіне әкелді. Оның кеткенінен кейін Эйнсворт 1839 жылдың соңында оның орнына келді. Джек Шепард 1839 жылдың қазан айында Бентлидің үш томдық басылымында жарық көрді, ал 1839 жылдың күзінде осы әңгіменің сегіз түрлі театрлық нұсқасы қойылды. 1840 жылғы романдар аяқталғаннан кейін Эйнсворт "Ескі Сент-Пол", "Жұма және өрттің оқиғасы" романын жазуға кірісті. Оның жұмысы 1841 жылдың 3 қаңтарынан 26 желтоқсанына дейін The Sunday Times газетінде жарияланды, бұл үлкен жетістік болды, өйткені ол ұлттық газетте осындай форматта жарық көрген алғашқы жазушылардың бірі болды. Оның келесі жұмыстары, "Виндзор қамалы" және "Ақшаға құмардың қызы", 1842 жылы жарық көрді. "Виндзор қамалы" туралы алғашқы айғақ 1841 жылдың 17 қарашасындағы Крослиге жазылған хатта кездеседі, онда Эйнсворт Виндзор қамалы мен VIII Генрихтің бірінші және екінші некелеріне байланысты оқиғалар туралы роман жазғанын мойындайды. "Ақшаға құмардың қызы" бірінші болып жарық көрді, осымен Эйнсворт Бентлидің әдебиеттік жинағынан кейін құрылған тәуелсіз жобасы, Эйнсворт журналын құру басталды. Журналды құру үшін Эйнсворт Крюикшенкпен бірікті, ол суретші ретінде жұмыс істеді. Крюикшенк өзінің "The Omnibus" журналынан жаңа журналға күшін жұмсады, ал 1841 жылдың желтоқсанында жарияланған хабарламада журналдың бірінші саны 1842 жылдың 29 қаңтарында жарық көретіні айтылды. Журналдың ашылуы замандас пресса өкілдері тарапынан жылы қабылданды, журнал сәтті болған сайын одан да арта түсті. Эйнсворт журналы оның мансабының шыңы болды.
Эйнсворт журналы
Айнсворт сәуір айында «Виндзор қамалы» повесін журналында жариялауды жоспарлаған, бірақ 1842 жылдың 15 наурызында анасы қайтыс болғандықтан кешікті. Джон Форстер Айнсвортқа романды жазуға көмектесуді ұсынды, бірақ Айнсворт оның ұсынысын қабылдағанына дәлел жоқ. Жұмыс жақын арада аяқталып, 1842 жылдың шілдесінде журналда жариялана бастады және 1843 жылдың маусымына дейін басылды. «Жемқордың қызы» повесінің суретшісі Джордж Крюкшанк, алғашқы повесть аяқталғаннан кейін «Виндзор қамалы» повесінің суреттерін салуға кірісті. Эдвард Стирлингтің «Жемқордың қызы» пьесасының нұсқасы 1842 жылдың қазан айында, ал Т. П. Тейлордың нұсқасы қараша айында пайда болды. Осы кезеңде Роберт Саутидің әйелі, Роберт Белл, Уильям Магинн және тағы басқалары сияқты көптеген белгілі жазушылар Айнсворттың журналына үлес қосты. 1843 жылдың соңында Айнсворт «Айнсворт журналындағы» үлесін Джон Мортимерге сатты, бірақ редакторлық қызметін сақтап қалды. Айнсворттың журналда жариялаған келесі туындысы – 1844 жылдың қаңтарынан желтоқсанына дейін жарық көрген «Сент-Джеймс немесе королева Аннаның сарайы, тарихи роман». Бұл жұмысты Крюкшанк суреттеді, бұл Айнсворт пен Крюкшанктың роман бойынша соңғы бірлескен жұмысы болды. 1844 жылы Айнсворт Эдинбургтегі Вальтер Скоттқа қойылған ескерткішті салуға көмектесті. Ол жылын британдық ақсүйектердің өкілдерімен, соның ішінде көптеген адамдармен кездесулермен өткізді. Журналдың танымалдылығы сол жылы сапалы туындылардың жетіспеуіне байланысты төмендеді, Ли Ханттың «Гибла тауынан бал құмырасы» сериясынан басқа. Тіпті Айнсворттың өзінің «Сент-Джеймс» туындысы да асығыс жазылғандықтан зардап шекті. Осы уақытта Айнсворт өзінің ең жақсы романдарының бірі «Ауриол» романын жаза бастады, бірақ оны аяқтамады. Ол 1844 және 1845 жылдар аралығында «Лондонның ашылулары» деген атпен бөлім-бөлім жарияланды. Хаблот Браун, «Физ» есімімен жұмыс істеді және журналдың басты суретшісі болды. Роман 1845 жылдың басында Айнсворт пен Мортимердің ұрысқанына және Айнсворттың редакторлық қызметтен кеткеніне дейін жарияланды. Содан кейін Айнсворт «The New Monthly Magazine» журналын сатып алып, «Айнсворт журналының» үлескерлерін жаңа басылымға қосылуға шақырды. Ол «жоғары дәрежелі» үлескерлер болатыны туралы жарнама берді, бұл Тэкерэйдің «Панч» журналында оны ақсүйектерді жақтауы үшін сынауына себеп болды. Алайда, кейіннен Тэкерэй, Хант, Е. В. Кинли, Г. П. Р. Джеймс, Хорас Смит және Эдвард Булвер-Литтон сияқтылар журналға үлес қосты. Айнсворт өзінің көптеген туындыларын, соның ішінде өзінің портретін журналда қайта басып шығарды, соңғысы «Панч» журналында Айнсворттың басының арт жағының пародийлық суретіне әкелді, өйткені Айнсворттың осы бұрышын әлі жарияламаған еді. 1845 жылы Айнсворттың екі досы және үлескерлері, Ламан Бланшард пен Ричард Бархам қайтыс болды. Кейіннен сол жылы Айнсворт «Айнсворт журналын» қайта бақылауға алып, өзінің көптеген бұрынғы туындыларын қайта жариялай бастады. Ол көп уақытын екі журналға үлескерлерді тартуға арнады және 1847 жылы «Жеймс екінші» атты жаңа туынды жариялады, бірақ оның тек «редакторы» екенін мәлімдеді. 1847 жылға қарай ол өзінің көптеген ерте туындыларының авторлық құқығын сатып алып, оларды қайта басып шығара алды. Осы кезеңде ол өзінің ең жақсы романы «Ланкашир сиқыршылары» романымен айналысты. 1847 жылдың соңында романның жоспары аяқталды және туынды «The Sunday Times» газетінде жарияланды.
Кейінгі өмірі
1872 жылы сәуірде Эндрю Холлидей "Адельфи" театры үшін "Айшақ қыз" туындысының "Хилда" деген нұсқасы қойылды. 1872 жылы 6 сәуірде Крюишанк "The Times" газетіне хат жолдап, пьесаның титрлерінде өзінің атының қалдырылмағанына ренжүлі екенін жазды. Одан әрі, ол роман идеясының Эйнсвортқа емес, өзіне тиесілі екенін мәлімдеді. Бұл олардың арасында жанжалға себеп болды.
Стиль және табыстылық
Жазушы ретінде алғашқы табысы 1834 жылы жарық көрген «Руквуд» романы болды, онда Дик Турпин басты кейіпкер ретінде бейнеленген. 1839 жылы ол тағы бір роман жариялады, ол жол тонаушысы Джек Шепард туралы. 1840-1842 жылдары ол «Бентлидің әртүрлі жазбалары» журналын, 1842-1853 жылдары «Айнсворт журналы», ал кейін «Жаңа айлық журналды» редакциялады. Оның Ланкашир романдары 400 жылды қамтиды және «Ланкашир сиқыршылары» (1848), «Мервин Клитеро» (1857) және «Латомның осалы» романдары кіреді. «Джек Шепард», «Гай Фокс» (1841), «Ескі Сент-Пол» (1841), «Виндзор қамалы» (1843) және «Ланкашир сиқыршылары» оның ең табысты романдары саналады. Ол өмірінде өте танымал болды және оның романдары көп сатылды, бірақ оның әйгілігі ұзаққа созылмады. Джон Уильям Кузиннің пікірінше, ол әсер ету үшін таңғажайып жағдайлар мен күшті сипаттамаларға тәуелді, бірақ оның юморы немесе кейіпкерді бейнелеу шеберлігі жеткіліксіз. С.Т. Джоши оның туындыларын «қасіретті және оқылмайтын тарихи романдардың қорқынышты жиынтығы» деп сипаттады. Э.Ф. Блейлер «Виндзор қамалын» Айнсворттың романдарының ішінде «ең әдемісі» деп бағалады. Блейлер сондай-ақ «Жалпы алғанда, Айнсворт ұлы жазушы емес, оның замандастары одан да жақсы жазған ер және әйелдер болды, бірақ ол таза стильде жазатын және оның туындылары көңіл көтерерлік» деді.
Мұра
Айнсворт өлімінен кейін сыншылар тарапынан ұмытылды. 1911 жылы С. М. Эллис былай деп мәлімдеді: «Уильям Харрисон Эйнсворт қайтыс болғаннан бері өткен жиырма сегіз жыл ішінде, он тоғызыншы ғасырдың ең әдемі тұлғаларының бірінің, өте оқиғалы өмірі туралы толық жазба жарияланбағаны қызық». Айнсворттың 1854 жылғы «Бейкон флиті» романы Эссекстегі Грейт-Данмоудағы бекон флиті дәстүрін қайта жандандырды, онда ұзақ жылдар бойы дау-жанжалсыз бірге өмір сүрген отбасыларға бекон сыйланады. Айнсворт өзі 1855 жылы марапаттау рәсіміне сыйлықтар ұсынып, осы дәстүрді қолдады. Дунмоу бекон флиті сынақтары 1952 жылы Петула Кларктың басты рөлде ойнаған «Жаннатта жасалған» фильмінің негізі болды. Айнсворт Стивен Карвердің 2016 жылғы «Акулалар аллеясы: Пенни а Лайнердің естеліктері» тарихи романында да кейіпкер ретінде пайда болады, онда Ньюгейт дауы драматизацияланған. Айнсворт Зади Смиттің 2023 жылғы «Алаяқ» романының маңызды кейіпкерлерінің бірі.
Цитаталар
Карвер, Стивен. Ланкашир романы жазушысы Уильям Харрисон Эйнсворттың өмірі мен еңбектері, 1805–1882. Левистон: Эдвин Меллен баспасы, 2003. Эллис, С. М. Уильям Харрисон Эйнсворт және оның достары. Лондон: Гарланд баспасы, Inc. 1979 [1911]. Уорт, Жорж. Уильям Харрисон Эйнсворт. Нью-Йорк: Твейне Publishers, Inc. 1972.