Кіріспе

Үш өлшемді фрактал

Математикада Менгер губкасы (Менгер кубі, Менгер әмбебап қисығы, Серпинский кубі немесе Серпинский губкасы деп те аталады) — фрактал қисық. Ол бір өлшемді Кантор жиыны және екі өлшемді Серпинский кілемшесінің үш өлшемді жалпыламасы болып табылады. Оны алғаш рет Карл Менгер 1926 жылы топологиялық өлшем түсінігін зерттеу кезінде сипаттаған.

Қасиеттері

Менгер губкасының th сатысы, , әрқайсысының қабырғасының ұзындығы (1/3)n болатын кіші кубтардан тұрады. Осылайша, жалпы көлемі болып табылады. Жалпы бет ауданы келесі өрнекпен беріледі. Сондықтан, құрылыстың көлемі нөлге жақындаса, оның бет ауданы шексіз өседі. Дегенмен, құрылыста таңдалған кез келген бет құрылыстың жалғасуымен толығымен тесіледі, сондықтан шегі қатты дене де емес, бет те емес; оның топологиялық өлшемі 1 және сәйкесінше қисық ретінде қарастырылады. Құрылыстың әрбір жағы Сиерпинский кілемшесіне айналады, ал губканың кез келген куб диагоналімен немесе жақтардың орта сызығымен қиылысы Кантор жиыны болып табылады. Губканың ауырлық ортасы арқылы және кеңістіктік диагональға перпендикуляр қимасы – алты қырлы симметриямен орналасқан гексаграммалармен тесілген дұрыс алтыбұрыш. Бұл гексаграммалардың саны, кему ретімен, келесідей беріледі, мұндағы . Менгер губкасының Хаусдорф өлшемі ≅ 2.727. Менгер губкасының Лебег қаптама өлшемі – бір, кез келген қисық сияқты. Менгер 1926 жылғы құрылысында губканың әмбебап қисық екенін көрсетті, яғни кез келген қисық Менгер губкасының кіші жиынына гомеоморфты болады; мұнда қисық – Лебегтің бір өлшемді қаптамасы бар кез келген компактты метрикалық кеңістік, бұл кездейсоқ байланысқан, санаулы жиектері, төбелері және жабық контурлары бар ағаштар мен графтарды қамтиды. Сол сияқты, Сиерпинский кілемшесі – екі өлшемді жазықтықта салынатын барлық қисықтар үшін әмбебап қисық. Үш өлшемде құрылған Менгер губкасы бұл идеяны жазықтық емес және кез келген өлшемге енгізілуі мүмкін графтарға дейін кеңейтеді. Менгер губкасы – жабық жиын; ол шектелген болғандықтан, Хайне–Борель теоремасы оның компактты екенін білдіреді. Оның Лебег өлшемі 0-ге тең. Оның ішінде үздіксіз жолдар болғандықтан, ол санаусыз жиын. Эксперименттер сондай-ақ, Менгер губкасы құрылымы бар кубтар, тегіс материал үшін, тесіктері жоқ кубтарға қарағанда, соққыларды бес есе жақсы таратуға қабілетті екенін көрсетті.