Кіріспе

Ағылшын суретшісі (1886–1956)

Остин Осман Спар (30 желтоқсан 1886 – 15 мамыр 1956) – ағылшын суретшісі және оккультист. Ол суретші және кескіндемеші ретінде жұмыс істеді. Символизм мен модерн өнерінің ықпалымен, оның туындылары нақты сызықтармен және құбылмалы, сексуалды бейнелермен ерекшеленеді. Оккультизм саласында ол саналы және санасыздың арақатынасы туралы теорияларына негізделген автоматты жазу, автоматты сурет салу және сигилдеу сияқты сиқырлы техникаларды дамытты. Лондонның Сноу-Хилл ауданында жұмысшы отбасында дүниеге келген Спар Смитфилдте, содан кейін Кеннингтонда өсті, ерте жасынан өнерге қызығушылық танытты. Оңтүстік Кенсингтондағы Корольдік өнер колледжіне стипендия алып, суретші мамандығын меңгерді, сонымен қатар теософия мен батыс эзотерикасына жеке қызығушылық танытып, Алестер Кроули мен оның A∴A∴ ұйымына қысқа ғана уақытқа қатысты. Өзінің жеке оккульттік философиясын дамыта отырып, ол бірқатар оккульттік гримуарлар жазды, соның ішінде «Жер тозағы» (1905), «Рахат кітабы» (1913) және «Өмірдің ошағы» (1921). Жеке көрмелермен қатар, ол 1904 жылғы Корольдік академияның жазғы көрмесіне ең жас қатысушы ретінде көп назар аударды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қысқа мерзімді «Форм» атты өнер журналын шығарғаннан кейін, ол әскерге шақырылып, соғыс суретшісі болып жұмыс істеді. Спар соғыстан кейін «Формды» қайта жаңғыртуға тырысты, содан кейін Клиффорд Бакспен серіктестік құрып, «Алтын құз» журналына көшті. Келесі онжылдықтарда Оңтүстік Лондондағы жұмысшылар аудандарына көшіп, Спар кедейлікте өмір сүрді, бірақ өнер туындыларын әртүрлі деңгейде көрсетуін жалғастырды. 1930-шы жылдары Лондон өнер ортасына сюрреализм келген кезде сыншылар мен баспасөз оның туындыларына қайта қызығушылық танытты, оларды сюрреалистік бейнелердің алғашқы көрінісі деп есептеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үйін жоғалтқаннан кейін, ол соғыстан кейін белгісіздікке ұшырады, бірақ 1956 жылы қайтыс болғанға дейін көрмелерге қатысуын тоқтатпады. Спардың спиритуалистік мұрасын оның досы, Thelemite авторы Кеннет Грант 20-шы ғасырдың соңында сақтап қалды, ал оның сигилдерге қатысты сенімдері хаос сиқыры қозғалысына және Thee Temple ov Psychick Youth ұйымына үлкен әсер етті. Спардың өнері 1970-ші жылдары Ұлыбританияда арт-нувоға қызығушылықтың жаңаруына байланысты қайта назар аударуды бастады, Лондонда бірнеше ретроспективті көрмелер ұйымдастырылды.

Балалық шағы: 1886-1900

Остиннің әкесі, Филип Ньютон Спар 1857 жылы Йоркширде дүниеге келді, кейін Лондонға көшіп, 1878 жылы Лондон полициясында жұмысқа орналасты, Сноу Хилл полиция бөлімінде қызмет етті. Остиннің анасы, Элиза Осман, Девонда туған, ол Корольдік теңіз жаяу әскерінің қызы болды және 1879 жылғы желтоқсанда Флит-стриттегі Сент-Брайд шіркеуінде Филип Ньютон Спарға тұрмысқа шықты. Спарлардың тірі қалған алғашқы баласы Джон Ньютон Спар 1882 жылы, одан кейін 1883 жылы Уильям Герберт Спар, ал 1885 жылы Сьюзан Энн Спар дүниеге келді. Остин Осман Спар, осы жұбайлардың төртінші аман қалған баласы, 1886 жылғы 30 желтоқсанда таңғы сағат төрттен кейін дүниеге келді. Ол шамамен 12 жасынан бастап сурет салуға қызығушылық танытып, Филип Коннардтың жетекшілігімен Ламбет өнер мектебінде кешкі сабақтарға қатысты.

Өнерге дайындық: 1900-1905

1900 жылы Спэр Уайтфрайрс көшесіндегі Пауэллдің шыны өңдеу шеберханасында дизайнер болып жұмыс істей бастады, ол Өнер және қолөнер қозғалысымен және Уильям Морриспен байланысты болды. Кешке ол Ламбет өнер мектебіне қатысты. Пауэллге келген екі қонақ, сэр Уильям Блейк Ричмонд және Ф.Х. Ричмонд RBA, Спардың бірнеше суреттерін көріп, әсерленді және оны Оңтүстік Кенсингтондағы Корольдік өнер колледжіне (RCA) стипендияға ұсынды. Оның суреттері Сент-Луис көрмесінің британдық өнер бөлімінде және Париж халықаралық көрмесінде көрсетілді, ал 1903 жылы ол Ұлттық өнер мектептерінің конкурсында күміс медаль жеңіп алды. Төрешілер қатарында Уолтер Крейн мен Бям Шоу болды, олар оның "түс сезімінің ерекшелігіне және ой-қиялының күштілігіне" жоғары баға берді. Ол жақын арада RCA-да оқуын бастады, бірақ алған біліміне қанағаттанбады, сабақтан көп қашып, соның салдарынан оқытушыларының сөзін тыңдауға мәжбүр болды. Чарльз Рикеттс, Эдмунд Салливан, Джордж Фредерик Уоттс және Обри Бердслидің туындыларының ықпалымен оның көркемдік стилі нақты сызықтарға баса назар аударды, бұл колледждегі көлеңкелеуге берілген мәнмен қатысты болды. Әлі ата-анасымен бірге тұрып, ол ерекше және жарқын киім киіп, колледж студенттері арасында танымал болды, әсіресе Сильвия Панкхерстпен, белгілі суфражистка және солшыл белсендімен, тығыз достық қарым-қатынас орнатты. Оккультизммен айналысқаннан кейін ол өзінің алғашқы гримуары – «Жер тозағы» (1905) атты кітабын жазып, суреттеді, онда Блаватскаяның Жердің өзі тозақ екендігі туралы идеясын қабылдады. Бұл туындыда теософия, Киелі кітап, Омар Хайям, Дантенің «Тозақ» поэмасы және оның Зос пен Киаға қатысты мистикалық ойлары сияқты әртүрлі ықпалдар көрінді. 1904 жылдың мамыр айында Спэр Уолворт жолындағы Ньюингтон қоғамдық кітапханасының вестибюлінде өзінің алғашқы көрмесін ұйымдастырды. Ондағы суреттері оның өмірі бойына шабыттандырған көптеген тақырыптарды бейнеледі, соның ішінде Зос пен Киаға қатысты мистикалық көзқарастарын да қамтыды. Кейін әкесі Спардың екі суретін жасырын түрде Корольдік академияға жіберді, олардың бірі, кітап мұқабасының эскизі, сол жылғы беделді жазғы көрмеге қабылданды. Британдық баспасөздің журналистері оның жұмысына ерекше қызығушылық танытып, он жеті жасында ол көрменің ең жас суретшісі болғанын атап өтті, ал кейбіреулер оны көрсетілім тарихындағы ең жас суретші деп жаңылыстырып айтты. 1905 жылы ол RCA-дан ешқандай біліктілік алмайтын күйі шығып кетті.

Еңбек жолын бастаған жылдары: 19061910

Жоғары білімнен кейін Спар кітапты безендіруші және иллюстратор болып жұмыс істеді. Оның алғашқы кітапқа жасаған суреті Этель Ролт Уилердің «Бейілдің артында» үшін болды, ол 1906 жылы Дэвид Натт компаниясынан жарық көрді. Келесі жылдары ол Чарльз Гриндродтың «Жыртылған тастың көлеңкесі» (1909) және Джастис Дарлингтің «Оксфорд айналымы және басқа да өлеңдер» (1909) сияқты туындыларды суреттеді. 1905 жылы ол Корольдік академияның жазғы көрмесіне «Зороастрдың қайта тірілуі» деген суретін ұсынды, онда ежегіс парсы философ Зороастризмнің негізін қалаған тұлғаның айналасында иілген жыланбас жануарлар бейнеленген. Осы жұмыстармен айналыспағанда, ол көп уақытын екінші басылымды – «Сатирлер кітабын» жасауға арнады. Бұл кітапта саясат пен дін қызметкерлерін паш етіп көрсететін тоғыз сатиралық суреттен тұратын серия болды. Томда көптеген автопортреттер бар еді; сонымен қатар ол суреттердің көп бөлігін өте көп жинаған брик-а-брак суреттерімен толтырды. Кітап шотланд суретшісі Джеймс Гатридің кіріспе сөзімен аяқталды. Спардың әкесі ұлының жетістігіне риза болып, кейіннен Бодли-Хедтің Джон Лейн баспасынан «Сатирлер кітабының» қайта басылуына қызығушылық танытса барма дегенді сұрады, нәтижесінде 1909 жылы кеңейтілген екінші басылым жарық көрді. Осы арада 1907 жылы Спар өзінің маңызды суреттерінің бірін жасады – «Суретшінің портреті», онда ол түрлі брик-а-бракпен жабылған үстелдің артында отырған күйі бейнеленген. 1907 жылғы қазан айында Спар Лондонның Вест-Эндіндегі Брутон галереясында «Остин О Спардың қара-ақ суреттері» деген тұңғыш ірі көрмесін өткізді. Көрмеге көп қызығушылық болды және баспасөзde сенсация тудырды, оны көптеген сыншылар Обри Бердслимен салыстырды, оның жұмысының ерекше және гротесктік сипаты туралы пікір білдірді. «The World» журналында «оның тапқырлығы таңғажайып және қорқынышты, мүмкін емес қорқыныштардың шығармашылық ағыны» делінген, ал «The Observer» журналында «Мырза Спардың өнері – аномальды, денсаулыққа зиянды, өте фантастикалық және түсініксіз» деп жазылған. Спардың туындыларына қызығушылық танытқандардың бірі – 1904 жылы Теолема дінін негіздеген оккультист Алистер Кроули (1875–1947) болды, ол Кроулидің «Заң кітабы» еңбегіне сүйенген. Кроули Спарға өзін таныстырды, оның өнерінің меценаты және жақтаушысы болды, оны Құдайдан келген хабар деп жариялады. Кейін Спар Кроулидің «Thelemite» журналында жариялану үшін бірнеше суреттерді ұсынды, «The Equinox», олар үшін ол қымбат ритуалдық киім түрінде төлем алды. Спар Кроулидің жаңа «Thelemite» сиқырлы орденіна, A∴A∴ немесе Argenteum Astrum-ға, 1907 жылы Джордж Сесил Джонспен бірге құрылған, қосылуға шақырылды. 1907 жылғы шілдеде орденнің жетінші мүшесі болған ол Yihovaeum сиқырлы есімін қабылдады, осылайша оккультист Виктор Нойбургпен достық қарым-қатынас орнатты, бірақ ол 1912 жылға дейін A∴A∴ құрамында болса да, ақырында Спар толық мүше болған жоқ, Кроулидің қатаң иерархия мен ұйымға баса назар аударуын ұнатпады және салтанатты сиқыр практикасын қатты сынға алды. Кроули өз кезегінде Спарды тек «қара сиқырмен» қызығушылық танытқанын және осы себепті оны Орденге толық кіруден тоқтатқанын мәлімдеді. Бұл кезеңде Спардың негізгі меценаты бай жылжымайтын мүліктерді дамытушы Пикфорд Уоллер болды, бірақ басқа да құрметтеушілерге Десмонд Коук, Ральф Штраус, Лорд Говард де Уолден және Чарльз Рикетс кірді. Әсіресе ол бір жынысты жұп Марк Андре Раффалович пен Джон Греймен жақын дос болды, кейін Спар соңғысын «мен кездестірген ең керемет адам» деп сипаттады. Грей Спарды ирланд романшысы Джордж Мурмен таныстырды, ол одан кейін достық қарым-қатынас орнатты. Спардың сол кездегі сексуалдық бағдары әлі де даулы; оның досы Франк Брангвин кейінірек ол гомосексуал болғанын, бірақ бұл бейімділігін басып тастағанын мәлімдеді. Оған қарамастан, кейінірек Спар бұл кезде болған гетеросексуалдық кездесулердің кең ауқымын айтты, оның ішінде интерсекс адаммен, маңдайшасы шығып тұрған еркекпен және Уэльс қызымен болған кездесулер де болды.

Неке және ләззат кітабы: 19111916

Бірде Спэр Мейфэрдегі бір пабта орта жастағы Шо ханыммен кездесті. Бұрынғы қарым-қатынасынан бір баласы бар қызын үйлендіруге құштар Шо ханым көп ұзамай Спарді өзінің баласы Эйли Гертруд Шоумен таныстырды (1888-1938). Спэр ғашық болып, 1911 жылдың 4 қыркүйегінде Айлиге үйленер алдында оның бірнеше портретерін жасады. Алайда, Спар мен оның әйелі арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды; оған қарағанда, ол "ақылсыз және материалистік" болды және оның көптеген достарын, әсіресе жас жігіттерді ұнатпай, олармен араласуын тоқтатуын сұрады. 1910 жылы Спэр Джеймс Бертрам мен Ф. Расселл дәрігерлері жазған «Жұлдызды лай» атты эпиграммалар кітабын суреттеп шығарды. Осы кезеңдегі тағы бір елеулі еңбек – «Фантазия» деп аталатын сурет, онда Спар түрлі мүйізді жануарлар мен мүйізді гермафродит тіршілік иесімен қоршалған автопортретін бейнеледі. Бұл сурет оның адамзаттың адам емес ата-бабаларымен туа біткен психикалық байланысына деген сенімін көрсетеді. Бірнеше жыл ішінде Спэр өзінің үшінші томын – «Көңіл көтеру кітабы (Өзін-өзі сүю): Экстаз психологиясы» атты еңбегін бастады, ол 1913 жылы өзі жариялады. Адам мен оның санасыз ойы туралы өзінің мистикалық идеяларын зерттей отырып, ол сондай-ақ сигилдерді қолдану туралы да талқылады. «Бастапқыда суретті аллегория ретінде ойластырылған кітап тез арада Даоизм мен Буддизмнен, бірақ ең алдымен суретші ретінде өзінің тәжірибелерінен шабыт алған терең еңбекке айналды». Кітап нашар сатылды және «Таймс» әдеби қосымшасынан аралас пікір алды, ол Спэрдің «техникалық шеберлігін» қабылдаса да, мазмұнының көп бөлігін сынға алды. 1914 жылы Спэр Виктория көшесінде редакцияланған «Colour» деп аталатын жаңадан басталған танымал өнер журналына қатысты. Көп ұзамай ол өзінің жеке өнер журналын құру идеясын ойлап тапты, бұл идеяны бұрын 1894-1897 жылдар аралығында шыққан әсерлі мерзімді журнал «The Yellow Book» шығарған баспагер Джон Лейнге ұсынды. «Сары кітаптың» жалғасы ретінде «Form» атты жаңа кәсіпорнын көз алдына елестетіп, оған Френсис Марсден псевдонимін қолданған Фредерик Картер редактор ретінде қосылды. Бірінші саны 1916 жылдың жазында жарық көрді, онда Эдмунд Джозеф Салливан, Уолтер де ла Маре, Франк Брангвин, В. Х. Дэвис, Дж. С. Сквайр, Рикеттс және Шеннонның еңбектері жарияланды. Спар және Картер автоматты жазуды талқылайтын мақала жазды, ол сананың санасыз бөлігіне өнер туғызуға мүмкіндік береді деп, Спар бұрын «Көңіл көтеру кітабында» қарастырған тақырыпты талқылады. Жалпы, «Form» сыншылар мен жұртшылықтан нашар қабылдады, оны Джордж Бернард Шоу «өте қорқынышты басылым» деп сипаттады, ол оның дизайны мен макеті «көне Моррисиан» деп жариялады, сондықтан ол модадан шықты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс, өмірдің басты нүктесі және Зостың анафемасы: 19171927

1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс әлі тоқтамаған кезде Спэр Корольдік армияның медициналық корпусына қабылданып, медициналық фельдшер болып жұмыс істеді. Кейіннен ол уақытша штаб-сержанты болып тағайындалды және Фулхэм-роудтың 76-шы үйіндегі студиядағы басқа суретшілермен бірге соғысты бейнелеу жұмысын атқарды. Спэр 1919 жылы демобилизацияланды. Олар әйелі Эйлиден ресми түрде ажыраспағанмен, олар бөлінісіп, Эйли басқа бір ер адаммен қарым-қатынас бастады. Жаңа кітап жазуға және сурет салуға ден қойған Спэр 1921 жылы Морланд Пресс баспасынан «Өмірдің ортасы» («The Mutterings of AOS») атты кітабын шығарды. Фредерик Картер редакциялаған және кіріспе жазған бұл кітап Спэрдің мистикалық идеяларын қамтыды және «Рахат кітабында» зерттелген көптеген тақырыптарды жалғастырды. Бұл кітаптың сәттілігі Спэрді «Форм» журналын қайта жаңғыртуға итермеледі, алғашқы саны 1921 жылдың қазан айында жаңа форматта, Спэр мен оның досы В. Х. Дэвис редакциясымен жарық көрді. Халыққа жақын болу мақсатымен жарық көрген журналға Сидни Симе, Роберт Грейвс, Герберт Фурст, Лора Найт, Франк Брангвин, Глин Филпот, Эдит Ситвелл, Уолтер де ла Маре, Дж. Ф. Фуллер және Хавелок Эллис сияқты авторлар үлес қосты. Алайда, Спэр 1922 жылдың қаңтар айында шыққан үшінші санынан кейін журналды шығаруды тоқтатты. Содан кейін ол Клиффорд Бакспен бірлесіп редакциялаған «Алтын құс» атты тағы бір өнер журналын шығаруға кірісті, ол Чапман мен Холл баспасынан жарық көрді. Журналдың алғашқы саны 1922 жылдың қазан айында шықты және Спэрдің «Жаңа Едем» атты литографиясын қамтыды. Журналға кедергілер туындағаннан кейін оның форматы кішірейді, ал 1924 жылы сегіз санынан кейін тоқтатылды. 1924 жылдың жазында Спэр «автоматты суреттерден» тұратын «Жаман ләззат кітабы» атты эскиздер жинағын жасады, онда гротесктік бейнелер болды. Кітаптың жалғыз данасын өнер тарихшысы Джеральд Райтлингер сатып алды. 1925 жылдың көктемінде оған ұқсас «Автоматты суреттер кітабы» және «Қорқыныш аңғары» атты суреттер жинағы жарық көрді. Ол сондай-ақ жаңа кітап – «Зостың қарғысы: Екіжүзділерге уағыз» атты автоматты жазу туындысының жұмысын бастады, ол неміс философы Фридрих Ницшенің идеяларының ықпалымен британдық қоғамды сынады. Спэр оны 1927 жылы Эссекстің Гудмейс қаласындағы әпкесінің үйінен 100 данамен өзі басып шығарды.

Сюрреализм және Екінші дүниежүзілік соғыс: 19271945

Спэр 1927 жылы Ганновер алаңындағы Санкт-Джордж галереясында, содан кейін 1929 жылы Лефевр галереясында өз жұмыстарының көрмелерін өткізді, бірақ оның туындылары баспасөзde немесе жұртшылықтың назарына көп ілікпеді. Кедейлікте өмір сүріп, Лондонның басты өнер ағымдарында оның жұмысы бұрынғысынша танымал болмағандықтан, Спэр өзін-өзі өлтіруді ойлады. Содан кейін ол, негізінен жас әйелдердің анаморфтық портреттерінен тұратын, «Шындыққа қатысты тәжірибелер» деп атаған серия жасады. Эль Греконың туындыларынан шабыттанған бұл портреттер 1930 жылғы қарашада Лондонның орталық бөлігіндегі Сент-Джеймс қаласындағы Годфри Филлипс галереясында көрсетілді, бұл Спардың Лондонның Вест-Эндінде өткізген соңғы көрмесі болды. Сюрреализм автоматтылық пен санасызға қызығушылық танытты, ал тілші Хьюберт Николсон Спар туралы «Сюрреализмнің әкесі – ол кокни!» деген мақала жариялады. Сюрреализмге деген жаңа қызығушылыққа сезімтал Спэр, «Сюрреалистік жарыстарды болжау карталары» деп атаған, болашақты болжау үшін қолданылатын жиынтығын шығарды. Жаңа қызығушылық оған пайдасын тигізді, оның 1936, 1937 және 1938 жылғы Уолворт-роудтағы көрмелері сәтті өтті, және ол өз студиясында студенттерге сабақ берді, оны «Остин Спэрдің сурет салу мектебі» деп атады. 1939 жылы нацистік Германияға қарсы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, нацистерге қарсы болған Спэр әскерге жазылуға тырысты, бірақ ол тым қарт деп танылды. Неміс Люфтваффесінің Лондонға жасаған шабуылы кезінде 1941 жылғы 10 мамырда Спардың пәтері мен ондағы барлық суреттер бомбадан қирады, ол уақытша баспанасыз қалды.

Кеннет Грант пен кейінгі өмір: 19461956

Соғыстың аяқталуынан кейін Спар 1947 жылдың қараша айында Арчер галереясында қайта оралу көрмесін өткізді. Коммерциялық сәттілікке ие болған көрмедегі туындылар оның ой-өрісіне спиритизмнің арттырып бара жатқан ықпалын көрсетті және Артур Конан Дойл мен Кейт Фокс Дженкен сияқты көрнекті спиритистердің бірнеше портреттерін қамтыды. Ол сондай-ақ көрмеде танымал киножұлдыздардың портреттерін де ұсынды, бұл оған кейіннен «британдық поп-артистің алғашқы өкілі» деген атақ алып келді. 1949 жылдың көктемінде Степфи Грант есімді, жақында үйленген әйел Спарға танысты. Ол оны күйеуі Кеннет Грантпен (1924–2011) таныстырды. Спар мен Гранттар жақын дос атанды, бірге Лондонның көптеген пабтарына барып, эзотерикалық тақырыптағы кітаптармен бөлісті. Гранттардың ықпалы Спарды бірнеше жаңа оккульттік қолжазбаларды – Зостың логомахиясын және Зостың зоетикалық гримуарын жазуға жетеледі. Гранттың ықпалымен Спар сиқыршылыққа және сиқыршылардың шабдырған түніне қызығушылық таныта бастады, «Сиқыршылық», «Вальпургис вампирі» және «Қанағаттанған суккуби» сияқты атаулары бар туындыларды жасады және автобуста сиқыршылардың шабдырған түніне бара жатқан әйелдер тобымен кездескенін мәлімдеді. Спар 1949 жылдың соңында Уолворт жолындағы Темпл Барда өзінің алғашқы паб көрмесін өткізді, ол да сәтті аяқталды және Спарға 250 гинея табыс әкелді. Көрмені көргендердің бірі баспагер Майкл Холл болды, ол Спардың жұмысына әсерленіп, оған өзінің жаңа мерзімді басылымы – «Лондонның құпия журналына» иллюстрациялар жасауға көмектесуді тапсырды. 1950 жылдың тамыз-қыркүйек айларында жарық көрген бесінші нөмірде Спар мен оның жұмысы туралы мақала, ал алтыншы нөмірде Спар салған суреттерімен Алгернон Блэквудтың жазған мақаласы жарияланды.

Зос пен Киа

Спардың мистикалық-діни көзқарастарының кілті – Зос пен Киа есімдерінің екіұшты ұғымдары еді. Спар «Зос» терминін адам денесі мен санасы ретінде сипаттады, кейіннен бұл есімді өзінің псевдонімі ретінде қабылдады. Автор Алан Мур оған келіспеді, «ZOS» терминін Спар өзінің «AOS» бас әріптерін теңгерту үшін қабылдады деп санайды, онда «A» әліпбидің басын, ал «Z» – соңын білдіреді. Мурдың пікірінше, Спар өзінің өмір бойындағы ең соңғы және трансцендентті бейнесін ұсынды. Спар «Киа» терминін қолданды, оны кеах немесе кеэр деп айтты, бұл индуизмдегі Брахман немесе даосизмдегі Тао ұғымдарына ұқсас, жалпыға ортақ сана немесе жоғары күшті білдіреді. Фил Бейкер Спардың бұл сөзді шығыстық немесе кабалистік сөздерден, мысалы, ки, чи, кхя немесе чьядан шығарғанын айтты. Оның ойынша, бұл сөзді Мадам Блаватскаяның «Құпия ілім» кітабынан алған болуы мүмкін, онда жоғары күш «Киа-ю» деп аталады. Спар сананың санасыз бөлігіне ерекше мән берді, оны шабыттың көзі деп санады. Ол сананың ақылды бөлігін мұндағы пайдасыз деп есептеді, себебі ол тек өзіміз бен қалаған нәрсеміздің арасын ажыратып, күшейтеді деп ойлады. Бір автордың айтуынша, Спардың сиқырлық негіздемесі мынадай болды: «Егер сана белгілі бір күйзелістерді, тілектерді, қорқыныштарды және т.б. жасырса, және олар соншалықты тиімді бола алады, олар адамның саналы тұлғасын ең ұсақ бөлшектеріне дейін қалыптастыра немесе тіпті анықтай алады, бұл жасыру арқылы («ұмыту») көптеген күйзелістердің, тілектердің және т.б. санада сақталған немесе қайта келгенше қол жеткізе алмайтын шындықты құруға қабілетті екенін білдіреді. Белгілі бір жағдайларда, жасырылған нәрсе санада сақталғаннан да күшті болуы мүмкін». Спар қасақана жасырылған материалдың «қажетсіз» (саналы түрде тудырылмағандықтан) жасырылған күйзелістер мен кешендер сияқты адамның және оның шындықты қалыптастыруына үлкен әсер ететініне сенді. Осыдан сананың ішкі күшін барлық сиқырдың бастауы ретінде қарау логикалық қорытынды болды, осылай Спар көп ұзамай жасады. Оның пікірінше, сиқырлық тілек сананың ішкі бөлігіне айналғанша толыққанды күшке ие бола алмайды. Питер Дж. Кэрролл Юнг психологиясының Спардың сеніміне зор әсер еткенін, атап айтқанда, сананың ішінде жасырын тереңдіктер бар екенін және сиқырдың негізінен саналы сияқты санасызды да белсендіруге байланысты екенін айтады. Санасызға қызығушылық танытқанға қарамастан, Спар психоаналитиктер Зигмунд Фрейд пен Карл Юнг ұсынған идеяларды қатты сынға алды, оларды «Алаяқтық және қоқыс» деп атады.

Атавистік қайта өрлеу

Спэр сонымен қатар "атавистік қайта жандану" деп атаған идеяға сенді, яғни адам миында эволюциялық сатыдағы алдыңғы түрлерден қалған атавистік естеліктер бар дегенге. Спардың көзқарасында "жан" – адамның эволюциялық жолдан өткен "бабаларының" әсері, оны арқылы өткен өмірлерден түсінік пен қасиеттер алуға болады. Бұл теория, көп жағынан, реинкарнация мен эволюцияның біртұтастығын ұсынады, екеуі де Спар үшін эволюциялық прогреске итермелейтін өзара байланысты факторлар еді. Осы себептерге байланысты ол адам мен жануарлар әлеміндегі басқа түрлер арасындағы тығыз байланысқа сенді; бұл оның өнерінде мүйізді адам бейнелерінің иконографиясы арқылы айқын көрінеді. Бұл "атавистік қайта жандану" дәстүрлі дарвинизмнен өзгеше болғанымен, Спэр эволюциялық биолог Чарльз Дарвинге зор құрмет көрсетті және өмірінің соңында Дарвин өзінің "Түрлердің шығу тегі" (1859) атты маңызды еңбегін жазған Кент қаласындағы Даун ауылына сапар жасады.

Сиқыр және сигльдер

Спэр "алфавит әріптерін қалаудың диаграммалық глифтеріне конденсациялау арқылы сигльдерін жасады, олар энергияны басқару үшін дене тұрпаты (йога сияқты) тәжірибелерге кіріктірілетін, ой-өрістің монограммалары болатын". Спардың жұмысы Хьюго Боллдың "сөздің (логос) евангелистік тұжырымдамасын сиқырлы күрделі бейне ретінде қайта ашу" әрекеттерімен, сондай-ақ Уолтер Бенджаминнің "Барлық ақыл-ой байланысының тікелейлігі болып табылатын медиация лингвистикалық теорияның негізгі мәселесі болып табылады, және егер осы тікелейлікті сиқыр деп атаса, онда тілдің негізгі мәселесі – оның сиқыры" деген тезисімен бірдей кезеңде жасалған. Спардың "сезімтал символдары" мен "қалау алфавиті" осы медиаторлық сиқырды тантрикалық – яғни космологиялық – масштабтағы либидиналдық шеңберге орналастырады. (Спардың идеялары негізінде құрылған қалау алфавиті содан бері Питер Дж. Кэрролл және басқалар, әсіресе оның ықпалды "Liber Null" хаос сиқырының анықтамалығында әзірленді.) Алистер Кроулимен және басқа телемиттермен болған тәжірибесінен кейін Спэр рәсімдік сиқырға және оны тәжірибелеген көптеген оккультистерге жаушыл көзқарас қалыптастырды, оларды "Бордельдердің жұмыссыз дендилері" деп сипаттады.

Жеке өмір

Спэрді достары көбінесе мейірімді және қарапайым адам деп сипаттайтын. Өмір бойы жануарларды жақсы көретін ол үйінің жанында табылған көптеген жануарларды күтімге алып, Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі Корольдік қоғамның мүшесі болды; көптеген суреттерде оның киімдерінде осы ұйымның белгісін көруге болады.

Өлім

1956 жылдың мамыр айында Спэрдің аппендициті жарылып, Лондонның Стоквелл ауданындағы Оңтүстік-Батыс ауруханасына түсті. Дәрігерлер оның анемиямен, бронхитпен, өт тастарымен және гипертониямен де ауырғанын анықтады. Ол 1956 жылдың 15 мамырында ауруханада 69 жасында қайтыс болды. Ол Лондонның Ильфорд ауданындағы Сент-Мэри шіркеуінде әкесінің қабіріне қойылды.

Өнер саласында

1964 жылы Гринвич галереясы Спардың туындыларының көрмесін ұйымдастырды, оған поп-артист Марио Амаяның каталогқа жазған мақаласы қоса берілді. Амая Спардың 1930-жылдардың соңы мен 1940-жылдары салған, танымал адамдарды бейнелейтін туындыларының "осы елдегі поп-арттың алғашқы үлгілері" екеніне сенді. Сонымен қатар, ол Спардың автоматты суреттерінің "Джек [sic] Поллоктың Англияда танымал болғанға дейін абстрактілі экспрессионизмді болжағанын" мәлімдеді. Лондонның Виктор Уинд қызықты нысандар, көркем өнер және табиғат тарихы мұражайында оның туындыларына арналған тұрақты галерея бар – "Спар бөлмесі".

Спардың сақалы бар қарт адамның портреті 2020 жылдың наурыз айында BBC телеарнасының "Antiques Roadshow" бағдарламасында көрсетілді және оның әдеттегі туындыларынан өте ерекше екені айтылды.

Эзотеризмде

Спардың кейбір әдістері, әсіресе, сигілдерді қолдану және "тілек алфавитін" жасау, Питер Дж. Кэрроллдың Liber Null & Psychonaut еңбегінде қабылданып, бейімделіп, танымал болды. Кэрролл және Рей Шервин сияқты басқа авторлар Спардың кейбір идеялары мен әдістерінің хаос магиясы деп шартты түрде аталатын бағыттың қалыптасуындағы маңызды тұлғалар ретінде қарастырылады.

Музыка саласында

Британдық психоделикалық топ Bulldog Breed-тің "Austin Osmanspare" атты әні олардың жалғыз альбомы "Made in England" (1969) құрамына кіреді. Asgærd, британдық прогрессив-рок тобы 1972 жылы "In the Realm of Asgærd" альбомын шығарды, онда "Austin Osman Spare" деген ән болды. Әсерлі индустриалдық музыка тобы Coil-дің (1982 жылы құрылған) мүшесі Джон Баланс Спейрді өзінің "ұстазы" деп сипаттап, "Спейр өнерде жасағандай, біз де музыка арқылы жасауға тырысамыз" деді. Польшалық дэт-метал тобы Behemoth 2002 жылдың қыркүйек айында Варшавада "Zos Kia Cultus" студиялық альбомын жазды.

Сиқырлы

"Zos Kia Cultus" – Кеннет Гранттың жасаған термині, әркім үшін әртүрлі мағына береді. Бір түсіндірме бойынша, бұл Спардтан шабыттанған сиқырдың бір түрі, стилі немесе мектебі. Ол адамның жеке ғаламына және сиқыршының оған танытқан ықпалына назар аударады. Zos Kia Cultus қазіргі таңда аз ғана жақтастары бар болғанымен, хаос сиқырының дамуына елеулі әсер еткені қабылданған.

Мәдениетте

2016 жылы Лондонның Elephant and Castle ауданында, оның бұрынғы тұрған жеріне жақын, бір көше Спардың атына берілді.

Суреттелген кітаптар

"Қалпақтың артында" Этель Рольт Уилер. Дэвид Натт басып шығарған, 1906 жыл.
Чарльз Ф. Гриндродтың "Классикадан әндер". Дэвид Натт жариялаған, 1907 жыл.
Елкин Мэтьюс басып шығарған "Жыртық тастың көлеңкесі". Бірінші басылым, 1887 жыл (Спарр суреті жоқ). Екінші басылым, 1909 жыл, алдыңғы мұқабасында Спарр суреті бар.
"The Equinox" Simpkin, Marshall, Hamilton, Kent & Co. Ltd. басып шығарған, 1909 жыл.
Құрметті мистер Джесси Дарлингтің "Оксфорд айналымы және басқа өлеңдері". Smith, Elder & Co. баспасында жарық көрген, 1909 жыл.
Джеймс Бертран Расселдің "Жұлдызды батпақ". Джон Лейн басып шығарған, 1911 жыл (350 дана). Лондон: Темпл Пресс, 1989 ж. қайта басылды (500 дана).
Эдвард Пэй көшірген В. Б. Йейтстің сегіз өлеңі. Форм баспасы, The Morland Press Ltd. 1916 ж. (200 дана).
Дж. С. Сквайрдың он екі өлеңі. The Morland Press Ltd. баспасынан шыққан, 1916 жыл.
Дж. Сквайрдың "Алтын ағаш" (әңгімелер). Мартин Секкер басып шығарған, 1917 жыл.
Уоррен Ретлоудың "Жас және дана". Жеке басылым, 1927 жыл. Қайта басылды: Оксон: Мандраке Пресс, 2003 жыл.