Кіріспе

1942–1971 Америка Құрама Штаттары армиясының құрамы

Америкалық дивизия – Екінші дүниежүзілік соғыс және Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясының жаяу әскер дивизиясы. Дивизия 1942 жылғы 27 мамырда Жаңа Каледония аралында құрылды. Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін туған шұғыл жағдайда АҚШ Жапонияның күтілетін шабуылына қарсы Жаңа Каледонияны қорғау үшін жедел әскер тобын жіберді. Бұл дивизия Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ аумағынан тыс құрылған жалғыз дивизия болды (Вьетнам соғысы кезінде қайта құрылғанда бұл ерекшелік сақталды). Бағыныштыларының ұсынысымен дивизия командирі генерал-майор Александр Патч жаңа бөлімнің "Америкалық дивизия" деп аталуын сұрады – бұл атау "Америкалық, Жаңа Каледониялық дивизия" деген сөздердің қысқартылған түрі. Бұл ерекше жағдай еді, өйткені Филиппин дивизиясын қоспағанда, АҚШ-тың барлық басқа дивизиялары сандармен белгіленген. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америкалық дивизия ресми түрде 23-ші жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды. Дегенмен, тіпті ресми бұйрықтарда да оны сирек атады. Вьетнам соғысы кезінде дивизияның көрсеткіштері әртүрлі болды. Ол көптеген шайқастар мен науқандарға қатысты, бірақ дивизияның бағынышты 11-ші жаяу әскер бригадасының взводы, лейтенант Уильям Кэлли басшылығымен жасаған Май Лай трагедиясы оның репутациясын түсірді. Дивизия 1971 жылғы 28 наурыздың таңында тактикалық жеңіліске ұшырады, осы кезде Вьетконг саперлік коммандолары ФСБ Мэри Эннге сәтті еніп кірді. Нәтижесінде маңызды инфрақұрылым қирады, 33 америкалық қаза тауып, 83-і жараланды. Дивизия 1971 жылғы қарашада Оңтүстік Вьетнамнан шығарылғаннан кейін таратылды.

Екінші дүниежүзілік соғыстағы операциялар

Америка дивизиясының 164-ші жаяу әскер полкі 1942 жылғы 13 қазанда Гуадалканалда 1-ші теңізшілер дивизиясымен бірге, Екінші дүниежүзілік соғыста Тынық мұхиты немесе Еуропа операциялық аймағында жауға қарсы шабуылдық операция жүргізген алғашқы АҚШ армиясы бөлімшесі ретінде әрекетке кірісті. 1942 жылдың соңында тағы сегіз АҚШ армиясы дивизиясы шабуылдық жауынгерлік операцияларды бастады: Тынық мұхитындағы Жаңа Гвинеяда 32-ші және 41-ші жаяу әскер дивизиялары; Солтүстік Африкада 1-ші, 3-ші, 9-шы және 34-ші жаяу әскер дивизиялары, сондай-ақ 1-ші және 2-ші бронеттанқ дивизиялары.

Құрылу

1942 жылы Ұлттық гвардияның "квадраттық" дивизиялары үшбұрышты дивизиялық штат штатына (TO&E) ауыстырылғанда, әрқайсысы бір жаяу әскер полкін "қайтарып алды", нәтижесінде бірнеше оқытылған және жедел әрекет ететін "жетім" полктер дербес қызметке қолдануға дайын болды. Америкалық дивизияны құруға таңдалған "желілік" полктер: Иллинойс штатынан 132-ші жаяу әскер полкі, бұрын 33-ші жаяу әскер дивизиясының құрамында болған, Солтүстік Дакота штатынан 164-ші жаяу әскер полкі, бұрын 34-ші жаяу әскер дивизиясының құрамында болған, және Массачусетс штатынан 182-ші жаяу әскер полкі, бұрын 26-шы жаяу әскер дивизиясының құрамында болған.

Жаңа Каледония

Жаңа Каледония, Жаңа Зеландия және Австралиямен байланыс жолдарындағы маңызды стратегиялық орны мен никель және хром кендеріне байланысты жапондықтардың ықтимал нысанасы болғандықтан, қазіргі уақытта нашар жабдықталған және оқытылған жергілікті күштері мен австралиялық коммандостар ротасымен басқарылатын еркін француз үкіметінің бақылауында болды. АҚШ армиясы австралиялық жұмысшыларды пайдалана отырып, аралда әуежайлар салуда, бұл ерте келісімдерге сәйкес британдық аймаққа жатқан және қорғау үшін австралиялықтарға тапсырылған. Француздар бұл келісімге қарсы болды және әуежайға жапондықтардың шабуылдауы мүмкін деген алаңдаушылықпен, қосымша американдық күштерді талап етті. Гавайи және Австралиядағы қорғанысты нығайту қажеттілігіне байланысты, армия жоспарлаушылары ұйымдастырылған дивизияны жібермей, күштерді жинауға шешім қабылдады. Дивизияларды қайта ұйымдастыру нәтижесінде қол жеткізілген полктер және басқа да элементтер шамамен 15 000 адамнан тұратын күшті құрады. Бұл күш, 6814-ші жұмыс тобы деп белгіленді және көбінесе «Поппи күші» (Жаңа Каледонияның кодық атауы – «Поппи») деп аталды, Бригадир генерал Александр М. Патч, кішінің басқаруында болды және құрамында дивизия элементтерінен және басқаларынан тұрды. Мысалы, 26-шы дивизияның бригада штабы, екі жаяу әскер полкі және далалық артиллерия полкі, сондай-ақ жеңіл танк батальоны, зениттік және жағалау артиллерия полктері мен барлау эскадрильясы болды. Күштің міндеті Жаңа Каледонияны ұстап тұру болды. Бұл Вашингтондағы Соғыс министрлігіне тікелей бағынысты тәуелсіз басқару болды. Екі апта ішінде, басқа жерлерге кемелерді шұғыл түрде жөнелту қажеттілігіне және басқа жерлерде кестелерді кейінге жылдыру мен кеңесулерге мемлекеттік деңгейде байланысты, 6814-ші жұмыс тобы Австралияға бағытталған 4 000-ға жуық сарбазбен бірге сол кезге дейін ең ірі әскер конвойында жиналды, ол BT 200 деп аталды және жеті көліктің бортында 20 000-нан астам сарбазды құрады. Конвой 1942 жылдың 23 қаңтарында Нью-Йорк портынан шығып, 26 ақпанда Мельбурнға жетті. Бұл үлкен және маңызды конвой адмирал Кинг (COMINCH) және адмирал Нимиц (CINCPAC) ұйымдастырған, жоспарланған орны мен жапондық күштер арасындағы ұзақ қашықтықтағы әуеден қорғалды. Күштерді Австралияны немесе Голландтың Шығыс Индиясын нығайту үшін пайдалану туралы жергілікті ниет болғанына қарамастан, Вашингтондағы тікелей бұйрық бойынша күштер жасырын түрде, тіпті француздарға хабарламай, Жаңа Каледонияға көшті. Әскерлер мен жабдықтарды тасымалдау Мельбурнда аяқталды және жеті көлік 7 наурызда (Австралия уақыты бойынша) Жаңа Каледонияға ZK 7 конвойы ретінде жөнелтілді, алты күннен кейін келді. Генерал Патч 5 наурызда француздарға американдық күштер келе жатқаны туралы хабар әкелді. Қосалқы күштердің ерте перспективасы болмағанына қарамастан, сәуір айында жалпы күштердің элементтерінен жаяу әскер дивизиясын ұйымдастыру өкілеттігімен бірге тағы бір жаяу әскер полкі келді және мамыр айында «Америкалық дивизия» ұйымдастырылды. 1942 жылдың 14 наурызында, кейіннен «Америкалық дивизия» деп аталған жұмыс тобының Ноумеяға, Жаңа Каледонияға қоныс аударғаннан екі күн өткен соң, 182-ші жаяу әскері АҚШ-қа тікелей қарсы орналасқан аралдар тобы Жаңа Гебридтердегі алдын ала басқыншылық пен аванпост үшін «А» деп аталатын арнайы бөлімді қамтамасыз ету үшін нақтыланды. Бұл міндетке L және M компаниялары және штаб-пәтерлер компаниясының, қызмет көрсету компаниясының, медициналық бөліністің және 101-ші инженерлер взводының элементтері тағайындалды. Жалпы күш-қуат шамамен 480 адамнан құралған, оның қолбасшысы бригадир генерал Роуз болды. Бригадир генералдың екі жаяу әскерлік ротаның қолбасшылығына тағайындалуы Г.Х.Қ. тапсырманың маңыздылығын және қауіптілігін көрсетті. Негізінен ол француз жергілікті билік орындарымен тікелей қарым-қатынас жасау үшін жасалды. Әскерлер жиналды және оларға «А» тобы мен 50 австралиялықтардың Австралия әскерлерімен бірге Оңтүстік Тынық мұхитындағы одақтас әскерлердің ең озық аванпосты Порт-Морсбиде, Папуада тұрғаны айтылды. Қайта шегіну мүмкін емес еді, ешқандай күшейткіштерге сенуге болмайды. Жабдықтың сенімділігі төмен және шектеулі болды. 1942 жылдың 28 наурызында «А» күшінің бірлігі Еуралия деп аталатын кокос плантациясынан Гавана портына екі 2-орындық лейтенантпен және 22 адаммен бірге шағын көмекші желкенді қайықта жабдықтармен және 10 күндік рациондармен бірге «партизандық» іс-қимылын бастау үшін жақын аралдардан жергілікті бас аулаушылар мен плантация жұмысшыларын күшейтетін мақсатта аттанды.

Гуадалканал

Тынық мұхитындағы соғыстағы басқа АҚШ армиясы дивизияларынан өзгеше, Америка дивизиясының сарбаздары Жаңа Каледонияда кең ауқымда қару-жарақпен оқытылып, компания және батальон деңгейіндегі жаттығуларға қатысты. Генерал Пэтч басшылығымен Америка дивизиясы Гуадалканалға жіберілген алғашқы АҚШ әскері бөлімі болды. Көлік мүмкіндіктерінің шектеулі болуына байланысты Америка дивизиясы бөлігімен келді және соғысқа қатысып, соңында АҚШ 1-ші теңіз дивизиясын алмастырды. Оның сарбаздары Гуадалканалдағы теңізшілерден жапондық күштерге қарсы ұрыс тактикасы бойынша тез үйренді. Сондықтан Америка дивизиясының шығындары күтілгеннен азырақ болды. 164-ші жаяу әскер полкі 1942 жылдың 13 қазанында ағайынды полктерінен бұрын Гуадалканалға 1-ші теңіз дивизиясына шұғыл күш ретінде қонды. Полк Екінші дүниежүзілік соғыста Гуадалканал шайқасының бөлігі ретінде шабуылға қатысқан алғашқы АҚШ армиясы бөлімі болды. 24-27 қазан аралығында полк бөлімдері жапон батальондарының қайта-қайта шабуылдарына тойтарыс беріп, шамамен екі мың жау сарбазын жойды; 164-ші полк теңізшілердің шабуылдарына қолдау көрсетті және қатысты. Бірінші теңіз дивизиясының командирі генерал-майор А.А. Вандегрифт сарбаздардың көрсеткен батырлығына қатты әсерленіп, полкке "жаудан жоғары басымдық көрсеткені үшін" мақтау қағазы табыс етті. Сонымен қатар, генерал Вандегрифт 164-ші полктің 3-ші батальонының командирі подполковник Роберт Холлға осы шайқастардағы рөлі үшін Әскери-теңіз кресімен марапаттады. 164-ші полк Гуадалканалдағы теңізшілермен болған ерекше қарым-қатынасының арқасында кейде "164-ші теңізшілер" деп аталды. Қараша айында 164-ші полк Матаникау өзенінен өтуге шабуыл жасады. Дивизияның басқа бөлімдері 1942 жылдың соңғы апталарында бөлігімен келді. 1943 жылдың қаңтарында дивизияның 132-ші жаяу әскер полкі Остин тауындағы 27 және 31-ші биіктіктерді басып алды. Кейін дивизия Гуадалканалдағы қалған жапондық қарсылық күштерін тазалау үшін шабуылға қатысты. Аралдан соңғы жапондық қорғаушылар өлтірілгеннен, тұтқындалғаннан немесе эвакуацияланғаннан кейін дивизия 1943 жылдың 9 ақпанында алмастырылды. Арнайы құрылғандықтан кейін де Америка дивизиясы Гуадалканалда жақсы күресті. 164-ші полк 1942 жылдың қазан айында жапондықтардың ірі шабуылын тойтаруға қатысты, ал 132-ші полк 1943 жылдың қаңтарында 25-ші жаяу әскер дивизиясымен бірге Остин тауындағы жақсы бекітілген жапондық Гифу қорғаныс кешеніне шабуыл жасады. Тарихшылар Америка дивизиясын осы науқандағы АҚШ армиясының ең тиімді дивизиясы деп сипаттайды. 1-ші теңіз дивизиясының шығуынан кейін дивизия 25-ші жаяу әскер дивизиясы (кейіннен "Тропикалық найзағай" лақап атын алды) және 2-ші теңіз дивизиясымен (1-ші теңіз дивизиясына күш ретінде ертерек келген) бірге АҚШ-тың XIV корпусының бөлігі ретінде Гуадалканалдағы операцияларын жалғастырды, жапондық қарсылық толығымен жойылғанша.

Бугенвиль

Бұдан кейін дивизия Фиджи аралдарына көшірілді, 1943 жылдың 5 наурызынан бастап Вити Леву аралын қорғауға және кеңінен жаттығуларға кірісті. 1943 жылдың 25 желтоқсаны мен 1944 жылдың 12 қаңтары аралығында Америка дивизиясы Бугенвильге түсіріліп, 3-ші теңіз дивизиясын алмастырды. Оларға (37-ші жаяу әскер дивизиясы және теңіз жаяу әскерінің қорғаныс батальонымен бірге) бұрын құрылған периметрдің оң жартысын ұстап, кеңейту міндеті жүктелді. Барлау мәліметтеріне сүйеніп, олар 1944 жылдың 7 наурызында басталған күшті және үздіксіз жапондық қарсы шабуылына тап болды. Алдын ала ескертуге және жан-жақты қорғанысқа қарамастан, шайқас тез арада қатал, жақын арадағы жаяу әскер шайқасына айналды, артиллерия өз әскерлеріне зиян келдірмеу үшін шектелді, ал танктер оқиға орнына жетпеді. 37-ші және Америка дивизиялары тұғырлы тұрды, ал 25 наурызға қарай жапондықтар шегінуге мәжбүр болды. Бұл Оңтүстік Тынық мұхитындағы жапондықтардың соңғы құрлықтағы шабуылы болды. Дивизия 1944 жылдың наурыз айында Мававия өзенінің шығысына қарай жапондықтарды 7-9 сәуірде ығыстырып, айдың қалған бөлігінде көптеген стратегиялық биіктіктерді басып алды. Оқу-жаттығу және ұзақ қашықтықтағы патрульдік іс-қимылдар 1944 жылдың 30 қарашасына дейін жалғасты, содан кейін дивизия алмастырылды.

Филиппин

1945 жылдың 8 қаңтарында дивизия Лейте және Самар аралдарына сол аймақтардағы қалған жапон күштерін тазалауға және Бири, Капул, Тикао және Буриас аралдарын басып алуға аттанды. Лейтеде дивизия 1945 жылдың 13 наурызында босатылып, 26 наурызда Себуға түсті және 28 наурызға дейін қала мен әуежайды басып алды. Дивизиялық жауынгерлік топтар Бохоль, Негрос және Минданаоға десант түсірді, онда 17 маусымға дейін қарсылық көрсеткен жапондықтардың қалдықтарын тазартты, содан кейін Себуға қайтуға бұйрық берілді, 25 маусымда жетті. Америка дивизиясы Филиппин Ұлттық Армиясы мен Филиппин Полициясының және Висая мен Минданаода жапондықтарға қарсы күрескен мойындалған партизан отрядтарының жаңадан қосылған жергілікті филиппиндік әскерлерімен күшейтілді. Жапонияға басып кіруге дайындық үшін Себуде оқу-жаттығулар жалғасты, бірақ жапондықтар 1945 жылдың 14 тамызында капитуляциялады. 1945 жылдың 10 қыркүйегінде Америка дивизиясы Жапонияға қонды және Йокогама-Кавасаки-Йокосука аймағын оккупациялауға қатысты.

Командирлер

МГ Александр Пэтч, Jr. (мамыр-желтоқсан 1942)
БГ Эдмунд Себри (қаңтар-мамыр 1943)
МГ Джон Р. Ходж (мамыр 1943 - сәуір 1944)
МГ Роберт Б. МакКлюр (сәуір-қазан 1944)
МГ Уильям Х. Арнольд (қараша 1944 - Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы)
МГ Самуил В. Костер (қазан 1967 - маусым 1968)
МГ Чарльз М. Геттис (маусым 1968 - маусым 1969)
МГ Ллойд Б. Рамси (маусым 1969 - наурыз 1970)
МГ Альберт Э. Милой (наурыз-қараша 1970)
МГ Джеймс Л. Болдуин (қараша 1970 - шілде 1971)
МГ Фредерик Дж. Крузен (шілде-қараша 1971 (Вьетнамда таратылды))