Қабақ жеуші

Кіріспе

1964 жылы түсірілген Джек Клейтонның фильмі

"Қабақ жегіш" – 1964 жылғы британдық драмалық фильм. Басты рөлдерде Энн Бэнкрофт (өте ұрпақты әйел) және Питер Финч (оны алдаған күйеуі) сомдаған. Фильмді Гарольд Пинтер Пенелопа Мортимердің 1962 жылғы сол аттас романы бойынша бейімдеген, ал режиссерлігін Джек Клейтон жүзеге асырған. Фильм атауы "Питер, Питер, қабақ жегіш" балалар өлеңіне сілтеме жасайды. "Қабақ жегіш" Энн Бэнкрофтқа сыншылардың жоғары бағасын әкелді, сонымен қатар "Үздік әйел рөлі" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына екінші рет ұсынылды, "Ең үздік әйел рөлі" номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын, "Драмалық фильмдегі ең үздік әйел рөлі" номинациясы бойынша "Алтын глобус" сыйлығын және Канн кинофестивалінде "Ең үздік әйел рөлі" сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

Фильмнің сюжеті Джо Армитаж (Энн Банкрофт) айналасында жүреді, ол үш некеден балалардың саны көп, үшінші (және қазіргі) күйеуі Джейк (Питер Финч) оған адал емес екенін білгеннен кейін теріс және кері қайтарылған әйел. Бір-бірімен байланысты емес оқиғалардан кейін, Джейктің адалсыздығы оның отбасын асыраушы және әке ретінде сенімділігімен теңдестіріледі, Джо мен Джейк татуласуға алғашқы қадам жасайды. Тематикалық жағынан екі мәселе бар: Джоның жиі балалы болуы және Джейктің некеден тыс қатынастары. Жоның бала тудыру мүмкіндігі туралы мәселені оның психиатры бірінші болып көтереді. Ол әйелдің жыныстық қатынастың бұзылуы мен еріндігіне көңілі толмайтынын және оны өзін ақтау үшін бала тууын қолданатынын айтады. Бұл оның қайтадан жүкті болуына кедергі келтірмейді, бірақ ол Джейк пен оның дәрігерінің ұсыныстарын орындайды, ол түсік жасатып, стерильдендіріледі және ол операциядан кейін бақытты болып көрінеді. Осы арада Джейктің сценарий жазушы ретінде табысты мансабын жалғастыра жүріп, басқа әйелдермен қарым-қатынаста болғаны туралы мәліметтер жинақталып жатыр. Оның опасыздығының алғашқы белгісі Армитаж отбасында біраз уақыт тұрған жас әйел Филпотқа (Мэгги Смит) қатысты. Джейк Джоның сұрақтарына балалардың әйел Джейктің қолына құлап кеткенін айтқанынан кейін, ақылға сыймайтын және сенбейтін реакция жасайды. Екінші белгі - Боб Конвей (Джеймс Мейсон) - оның әйелі мен Джейк арасында Мароккода фильм түсіру кезінде роман болған деп айыптаған танысы. Ақырында, Джейк Джоның қызу тергеуі кезінде өзінің кейбір опасыздықтарын мойындайды. Ол күйеуіне ашуланып, оны қатты ұрып-соғып, кейін екінші күйеуімен қарым-қатынас жасайды. Бұл Джейктің суықтығын тудырады. Фильмнің финалында Джо түнді жел тегершігінде (екінші күйеуі мен балаларымен бірге тұрған, қайтадан тұрғызылған қораның жанында) жалғыз өткізеді. Келесі күні таңертең Джейк балаларымен бірге жел диірменіне тамақпен келеді. Балаларының Джейкпен қаншалықты бақытты екенін көріп, Джо оны қайғылы, бірақ мейірімділікпен қабылдағанын көрсетеді, одан сыра құюды қабылдайды, бұл ым-ишара жел тегершігіндегі басқа бір көріністі еске салады.

The film's narrative revolves around Jo Armitage (Anne Bancroft), a woman with an ambiguous number of children from three marriages, who becomes negative and withdrawn after discovering that her third (and current) husband, Jake (Peter Finch), has been unfaithful to her. After a series of loosely related events in which Jake's infidelity is balanced by his reliability as a breadwinner and a father, Jo and Jake take a first tentative step toward reconciliation. Thematically, there are two issues: Jo's frequent childbearing and Jake's extramarital affairs. The question of Jo's fertility is first broached by her psychiatrist. He suggests that she may feel uncomfortable with the messiness or vulgarity of sex and that she may be using childbirth to justify it to herself. This does not prevent her from becoming pregnant again, but she follows suggestions by Jake and her doctor that she have an abortion and be sterilized, and she seems happy after the operation. Meanwhile, signs accumulate that Jake has been having affairs while pursuing a successful career as a screenwriter. The first indication of his infidelity concerns Philpot (Maggie Smith), a young woman who lived with the Armitage family for a while. Jake reacts irrationally and unconvincingly to Jo's questions after the children tell her the woman fainted into Jake's arms. The second sign comes from Bob Conway (James Mason), an acquaintance who alleges an affair between his wife and Jake during production of a film in Morocco. Finally, Jake admits some of his infidelities under heated interrogation by Jo. After venting her frustration by furiously assaulting him, she retaliates by having an affair with her second husband. This elicits coldness from Jake. In the film's finale, Jo spends a night alone in a windmill (near the converted barn she had lived in with her second husband and children) that the couple has been renovating. The following morning, Jake and their children arrive at the windmill with food. Seeing how happy her children are with Jake, Jo indicates her acceptance of him sadly, but graciously, accepting a tin of beer from him, a gesture which echoes another scene in the windmill from a happier time in their marriage.

Қабылдау

Time журналы былай деп жазды: "«Қабақ жегіш» сюжеті әйелдердің қайғы-қасіреті туралы жинаққа ұқсағанымен, ол үйдің оттай тұтанады, көбінесе актриса Банкрофттың күшімен, ол тіпті тасқын кестелерін оқу арқылы да драмалық жарық шығара алады. Оның Финчпен бірге түсірген керемет көріністері, көптеген балаларының шулы ортасында, махаббат, жеккөру, жалған, қызғаныш және шыдамсыз үйлік жалықтырудың тізіміне ұласады". Variety журналы былай деп жазды: "[Пинтердің] сценарийі бұзылған некенің басты кейіпкерлерін керемет бейнелейді, бірақ Пинтердің флэшбектерді қолдануы алғашқыда шатастыру тудырады. Джек Клейтонның режиссерлігі баяу, тіпті бейжай басталады, бірақ драма күшейген сайын қарқыны артады. Ол өзінің қолындағы актерлік талантты барынша пайдаланды". The New York Times газетінен Босли Кроутер Пинтердің сценарийін және Клейтонның режиссерлігін сынады, оны «біршама механикалық» деп атады, сондай-ақ, «драмасын секірулер мен жылдам суреттердің араласуында шатастырады. Драмаға көбірек мазмұн мен кейіпкерлерге анықтық қосылса, Клейтон шындыққа жақын туынды жасар еді». The Monthly Film Bulletin журналында былай делінген: «Бұл ізгі ниетті, амбициялық фильмде қызықсыз абсурдтылық бар. Пинтердің шеберлігі осыдан бұрын жүйкеге тиетін, қорқынышты тақырыптың сценарийін жазу үшін мүлдем қолайсыз болуы мүмкін. Джо – фильм үшін өте құнды, бірақ іс жүзінде шешілмейтін тақырып: құнды, өйткені невротиктер кинода сирек жақсы, жанашыр және терең бейнеленеді; шешілмейтін, өйткені көптеген невротиктер сияқты ол да бір нәрсеге бекініп, көрінеу жалықтырады, ал ең қиын нәрсе – көрерменді де жалықтырмай, жалықтыруды шыншыл бейнелеу». Фильм әлі де пікірталас тудыруда. 1999 жылы The Guardian газетінде Пенелопа Мортимердің қайтысы туралы жазған Джайлс Гордон Гарольд Пинтерді «жолдар арасындағы мәтінді бағалайтын» адам ретінде сипаттап, оны Мортимердің романының киноға бейімделуі үшін «оның идеалдық аудармашысы және түсіндірушісі» деп атады. 2006 жылы Дэвид Хейр «Пинтер актерлерге өмірлік мүмкіндіктерді ұсынады: Мерил Стрипке, әрине, «Француз лейтенантының әйелінде»; Питер Финч пен Энн Банкрофтке британдық фильмдердің арасында ең көп назардан тыс қалған «Қабақ жегіш» фильмінде; және Дирк Богардқа, «Апатта» және «Қызметшіде» есімдері мәңгілікке сақталды».

Time magazine wrote "Though Pumpkin Eater in outline resembles a compendium of womanly woes, it plays like a house afire, almost invariably ignited by actress Bancroft, who could probably strike dramatic lightning from a recitation of tide tables And her spectacular scenes with Finch, pitched against the din of a more or less anonymous army of progeny, are a litany of love, hate, lies, jealousy and excruciating domestic boredom." Variety wrote "[Pinter's] script vividly brings to life the principal characters in this story of a shattered marriage, though Pinter's resort to flashback technique is confusing in the early stages. Jack Clayton's direction gets off to a slow, almost casual start, but the pace quickens as the drama becomes more intense. He has used the considerable acting talents at his command for the maximum results." Bosley Crowther of The New York Times was critical of Pinter's script, and Clayton's direction, which he felt was "somewhat mechanical, too, tumbling his drama in a confusion of jump cuts and fleeting images With a good deal more body to the drama and point to the characters, Mr. Clayton would have a picture that comes close to representing truth." The Monthly Film Bulletin stated "There is something phantasmally absurd about this well meaning, ambitious film It could well be that Pinter's brilliance is altogether the wrong kind of brilliance to let loose on the scripting of this already nerve raw, nightmarish subject. Jo makes an eminently worthwhile, but virtually intractable, subject for a film: worthwhile because neurotics rarely get a square, sympathetic, penetrating deal in the cinema; intractable because, like many neurotics, she is a fixated and evidently crashing bore, and one of the most difficult things to do is to present a bore fairly without at the same time boring your audience too." The film has continued to provoke comments. In a 1999 obituary of Penelope Mortimer, Giles Gordon in The Guardian characterized Harold Pinter as someone who values what is "written between the lines," making him "her ideal translator and interpreter" for the film adaptation of Mortimer's novel. In 2006, David Hare wrote that "Pinter regularly offers actors what will become the opportunities of a lifetime: to Meryl Streep, obviously, in The French Lieutenant's Woman; to Peter Finch and Anne Bancroft in one of the most overlooked of all British films, The Pumpkin Eater; and, unforgettably, to Dirk Bogarde, both in Accident and The Servant."

Үй медиасы

"Қабақ жегіш" 2011 жылдың 4 наурызында Sony Pictures Home Entertainment компаниясы толық экранды DVD форматында жарыққа шықты. 2017 жылдың 4 желтоқсанында Powerhouse Films компаниясы Blu-ray нұсқасын шығарды.