Крит кезеңінің жойылған сүтқоректі жануары – Криптобаатар
Kryptobaatar
Криптобаатар – Қазақстанда табылған жойылып кеткен сүтқоректілер туысы. Бор кезеңінде өмір сүрген, Multituberculata тобына жататын шағын жануар. Палеонтология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен сүтқоректілер туысы
Extinct genus of mammals
Криптобатар, сондай-ақ Гобибатар немесе Тугригбатар деп те аталады, Орталық Азияда табылған жоғарғы кредалық кезеңге жататын құрып кеткен сүтқоректілер туысы. Бұл жануар құрып кеткен Multituberculata тобының Cimolodonta кіші тобына жатады және Djadochtatheriidae тұқымдастығына кіреді. Ол кейбір динозаврлармен бірге өмір сүрген. Оның бас сүйегінің ұзындығы шамамен 3 см болған. Криптобатар деген туыс атауы грек тіліндегі kruptós, "жасырын" (инфраорбитальды тесіктің құрсақ жағындағы орналасуына сілтеме) және монғол тіліндегі баатар, "батыр" (Монғолстанның астанасы Уланбатор атауымен байланысты) сөздерінен алынған. Dashzevegi деген түрлік атауы монғол палеонтологы Демберлинь Дашжевегтің құрметіне берілген. Оның Gobibaatar parvus синонимінің шығу тегі – Гоби (Монғолстандағы Гоби шөлінде кездеседі) және батар ("батыр", Криптобатардағыдай). Тағы бір синонимі – Tugrigbaatar saichanensis, бұл Тугриг және Уланбатордан алынған туыс атауы, ал saichanensis – Гурван Сайхан тауларынан алынған түрлік атауы.
Kryptobaatar, also known as Gobibaatar or Tugrigbaatar, is an extinct mammalian genus dating from the Upper Cretaceous Period and identified in Central Asia. This animal was a member of the extinct order of Multituberculata within the suborder Cimolodonta, and was a member of the family Djadochtatheriidae. It lived contemporaneously with some of the dinosaurs. Its skull had a length of perhaps 3 cm. The generic name Kryptobaatar is derived from Greek [[:wikt:κρυπτός: kruptós, "hidden," (alludes to the ventral position of infraorbital foramen) and Mongolian баатар: baatar, "hero" (alludes to the name of the capital of Mongolia, Ulan Baatar). The specific name dashzevegi is named in honour of Mongolian palaeontologist Demberelyin Dashzeveg. The derivation of its synonym Gobibaatar parvus is Gobi (occurring in the Gobi Desert, Mongolia) and baatar ("a hero", the same as Kryptobaatar). Another synonym Tugrigbaatar saichanensis is a generic name derived from the Toogreeg and Ulan Baatar, and a specific name derived from a Gurvan Saykhan mountain range.
Анықталған түрлер
Криптобатар дашжевеги Джадохта формациясында, Ухаа Толгод, Төгрөг Ширее және Баян Заг немесе Баруунгойот формациясы, Гермин Цавтың қызыл жатақтары, Моңғолияда кездеседі. Кезеңі: төменгі Кампан немесе жоғарғы Бор кезеңі. Бас сүйегінің ұзындығы шамамен 3 см. Алдыңғы тістері әсерлі түрде өткір және қатаң өсімдік жеушіге тән емес. Килан Джаворовска және авторлар тобы (2003) Gobibaatar parvus және Tugrigbaatar saichanensis түрлерін K. dashzevegi-дің синонимдері деп қарастырады. Криптобатар мандахуэнсисі Баян Мандаху формациясында, Урад Хоуки аймағы, Ішкі Монголия, Қытайда табылған. Бұл тұрақ, Моңғолияның Джадохта формациясы сияқты, Кампан (Жоғарғы Бор) кезеңіне жатады және жақсы сақталған бірнеше бас сүйектеріне негізделген.
Kryptobaatar dashzevegi At Djadokhta Formation, Ukhaa Tolgod, Tögrög Shiree and Bayan Zag or Baruungoyot Formation, Red beds of Hermiin Tsav, Mongolia. Stage: lower Campanian or Upper Cretaceous. The skull has a length of perhaps 3 cm. The front teeth look impressively sharp and not much like those of a strict vegetarian. Gobibaatar parvus and Tugrigbaatar saichanensis are now treated as synonyms of K. dashzevegi by Kielan Jaworowska et al. (2003). Kryptobaatar mandahuensis At Bayan Mandahu Formation, Urad Houqi Banner, Inner Mongolia, China. Based on several well preserved skulls. This location is about the same stage as the Djadokhta Formation of Mongolia, Campanian (Upper Cretaceous).
Биология
Криптобатар қазіргі жербезге ұқсас, секіріп жүретін түр еді. Оның негізгі тағамы – ет болған, бірақ бәрінен жеген деп саналады.
Kryptobaatar was a hopping species, similar to a modern Jerboa. It is thought to have been a carnivory oriented omnivore.