Кіріспе
Флинтшир, Уэльс
Хаварден (/audio=En uk Hawarden. Penarlâg) – Уэльстің Флинтшир графтығындағы ауыл және қауымдастық. Ол Уэльс-Англия шекарасындағы Дисайд агломерациясының бөлігі болып табылады және Хаварден қамалының орналасқан жері. 2011 жылғы халық санауы бойынша, осы аттас округтің халқы 1 887 адамды құрады, ал осы аттас қауымдастықтың халқы, оған Эулоу (қамалы бар), Манкот және Астон кіреді, 13 920 адамды құрады. Жиектегі Хаварден паркі оңтүстіктегі шоғырланған елді мекенге жапсарлас орналасқан. Хаварден көпірі Шотон/Квинсферриден және Диден тыс жерде орналасқан дистрибутивтік және өнеркәсіптік бизнес үй-жайларынан тұрады. Басты көшенің батыс жағы "Автожол" деп аталады, оның басталуы ортасында фонтаны бар жол торабымен белгіленеді, оның жанында, кейбіреулерінде мейрамханалары бар қоғамдық үйлер орналасқан. Ауыл Честерден 7 миль (11 км) қашықтықта жатыр. 2014 жылы ол The Sunday Times жылдық "Өмір сүруге ең жақсы орындар" тізіміне енді. Уэльстегі ең жоғары температура 2022 жылдың 18 шілдесінде Хаварденде 37,1°C-қа жетті. Уэльстегі бұрынғы ең жоғары температура – 35,2°C, ол 1990 жылдың 2 тамызында Хаварденде тіркелген. Хаварден осы рекордты дерлік үздіксіз ұстап келді, бірақ 2022 жылдың 18 шілдесінде 35,3°C температурасын тіркеген Гогердан оны бірнеше сағатқа алмастырды, алдымен Уэльс рекордты бұзды, содан кейін Хаварден Гогерданнан асып түсті.
Этимология
Ауылдың ағылшын және уэльс тілдеріндегі атаулары оның биік орналасқан географиялық ерекшелігіне сілтеме жасайды. Ағылшынша Hawarden /audio=/'/h//ɑr//d//ən/ ескі ағылшын тіліндегі hēah "биік" + worðign 'қоршалған жер' сөздерінен құралған және он алтыншы ғасырдан бері екі буынмен айтылады, ал үш буынды, қазір тек жазылатын түрі уэльс тілінің ықпалынан туындаған, ол соңғы буынды екпіндейді және сақтап қалған. Уэльс тіліндегі Penarlâg атауы Hawarden-нен бұрын пайда болған және pennardd "биік жер" + alaog сөздерінен тұрады, alaog болса, көптеген жағдайда "ірі қара малға бай" деген мағына беретін alafog сөзінің бір түрі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар жеке есім болуы да ықтимал.
Тарих
Сэмюэл Льюис басқарған 1848 жылғы Уэльстің топографиялық сөздігінде Хаварденнің көне заманнан бері келе жатқаны және оның "Пеннард Халауг" немесе дәлірек айтқанда "Пен и Ллуч" деп аталғаны айтылады – бұл көлдің үстіндегі төбе. Бұл атау, мүмкін, сағаға сілтеме жасайды, өйткені жер бедерінің еңісі төменгі Ди өзенінің түзуленген ұзын арнасы бойындағы тік беткейлермен қатар 3 миль (5 км) қашықтықта күрт өзгереді, мұнда беткейлер биік, ал ауылдың көп бөлігі мен Эвлое теңіз деңгейінен 80 метрден жоғары орналасқан, Честер мен Бронтонға жақын жердегі екі жақтағы 20 метрмен салыстырғанда.
19 ғасыр
Премьер-министр Уильям Эварт Гладстон (1809–1898) өмірінің соңғы жылдарын Гаварден қамалында өткізді, ол Әйгілі революция кезінде оның әйелінің туыстары, Глинн баронеттері сатып алған еді. Гладстон кітапханасын көрші шіркеудің қасиетті қамқоршысының құрметіне Сент-Дейниол кітапханасы деген атпен қалаға мұра етіп берді. Бұл Ұлыбританиядағы тұрғын үйлі жалғыз кітапхана және 2010 жылы Гладстон кітапханасы деп қайта аталды.
Білім
Хаварден ауылының шіркеу мектебі (бұрынғы Ректор Дрю бастауыш мектебі) ауылдың бастауыш мектебі болып табылады. Хаварден орта мектебі 1606 жылдан бері жұмыс істеп келеді және оны Майкл Оуэн мен Уэльс ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жаттықтырушысы Гэри Спид бітірген.
Экономика
Куинсферри негізінен Ди өзенінің жағасындағы өнеркәсіптік, коммерциялық және қойма шаруашылығымен айналысатын кәсіпорындардан тұрады және қалашықтың солтүстік-шығысына орналасқан. Аталған қалашық тұрғын үйлермен көбінесе қамтылған. moneysupermarket.com жақын маңдағы Юлоде, басты A55 тас жолының жанындағы Сент-Дэвидс паркінде үлкен ғимараттарға ие. Хаварден әуежайы, кейде Хаварден (Честер) әуежайы деп те аталады, және оған іргелес Хаварден өндірістік паркі жақын маңдағы Браутон қаласында орналасқан.
Басқару
Жергілікті басқарудың ең төменгі деңгейінде Хаварден қауымдық кеңесі үш округтен – атап айтқанда, Хаварден Астон, Хаварден Эвло және Хаварден Манкоттан – жиырма бір қауымдық кеңесшіні сайлайды немесе қосымша тағайындайды. Флинтшир округі кеңесі үшін үш бірдей сайлау округі бар, олардың әрқайсысы екі кеңесшіні сайлайды. Флинтшир архиві, Флинтшир тарих мұрағаты, Хавардендегі ескі пасторлық үйінде орналасқан.
Көлік
Жақын қалалар: Коннаның Кеі 3 миль (5 км), Молд 6 миль (10 км), Флинт 7 миль (11 км) және Врексам қаласы 11 миль (18 км) қашықтықта орналасқан. Хаварден теміржол станциясы шекаралық желіде орналасқан, солтүстікке Биркенхедке және оңтүстікке Врексамға тікелей қатынаспен қызмет көрсетеді. Солтүстік Уэльсті Честермен байланыстыратын маңызды A55 тас жолына және Молд арқылы Дольгелауды Виралмен байланыстыратын маңызды A494 тас жолына жергілікті жолдар арқылы үш қосылыс бар, ол Ливерпуль және Манчестерге (M53 және M56 тас жолдары) сапарлайтын жолдарға бөлінеді. Ауылдан Честер қаласының орталығына үш түрлі бағытпен жетуге болады. Хаварден әуежайы ауылдың шығысына қарай 3 шақырым (2 миль) қашықтықта жатыр.