Кіріспе

2000 жылғы бейне ойын

Daikatana – Ion Storm компаниясы жасаған бірінші тұлғадан ату ойыны. Оны Windows үшін Eidos Interactive, ал Nintendo 64 үшін Kemco шығарды. Ойыншылар әлем тағдырымен байланысты қуатты қылыш – Дайкатананы қолдана отырып, әртүрлі уақыт кезеңдерінде саяхаттайтын қылыш шеберінің рөлін ойнайды. Daikatana-ны Ion Storm-ның негізін қалаушы Джон Ромеро, сонымен қатар ықпалды бірінші тұлғадан атушы ойындар Wolfenstein 3D (1992), Doom (1993) және Quake (1996) ойындарының дамушысы жасаған. 1997 жылы id Software компаниясынан кеткеннен кейін Ромероның алғашқы ойыны ретінде жарияланған Daikatana, ойын қозғалтқышының өзгеруіне, шығарылым мерзімінің кейінге жылжуына және бірнеше қызметкерлердің жұмыстан кетуіне әкелген қиын даму кезеңінен өтті. Ұзаққа созылған даму процесі, Ромероның қатысуына баса назар аударған жарнамамен бірге, Daikatana-ның шығарылымына дейін жағымсыз жаңалықтарға алып келді. 2000 жылдың мамыр айында шыққан Daikatana ескірген графикасы, ойын процесі, қайталама дыбыс эффектілері және нашар жасанды интеллектісі үшін көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Ол бар болғаны 40 351 дана сатылып, бейне ойын индустриясының ең ірі коммерциялық сәтсіздіктерінің біріне айналды. Жағымсыз пікірлерге байланысты Game Boy Color үшін жасалған жеке нұсқа Солтүстік Америкада шығарылмады; ол Еуропа мен Жапонияда жақсы қабылданып, шығарылымға ұсынылды.

Ойын процесі

Дайкатана 24 деңгейден (консольдік нұсқаларында 18 деңгей) тұрады және төрт эпизодқа бөлінген, әр эпизодтағы деңгейлер саны әртүрлі. Әр эпизод әртүрлі орын мен уақытты көрсетеді: 2455 жылғы Жапония, б.з.д. 1200 жылғы ежегі Грекия, 560 жылғы Норвегиядағы қараңғы дәуір және 2030 жылғы болашақ Сан-Франциско. Дайкатана ерекше атап өткен нәрсе – Миямото Хироның екі серігі, Микико Эбихара (Бред) және Суперфлай Джонсонның маңызды рөлі. Кез келген серіктің қаза болуы деңгейді сәтсіздікке ұшыратуы мүмкін, ал кейбір жұмбақтарды шешу үшін олардың көмегі қажет болды. Нашар жасанды интеллектің (AI) енгізілуіне байланысты, ойынның басты артықшылықтарының бірі болған серіктер сынға түсті.

Сюжет

Феодалдық Жапонияда екі қарсыласатын клан, Эбихара мен Мишима соғысқан. Мишима қылыш шебері Усаги Миямотоға келіп, қақтығысты аяқтау үшін қару жасауды сұрайды: Дайкатана. Бірақ Усаги Мишиманың зұлым ниеттерін сезіп, Дайкатананы Эбихараға береді; Инширо Эбихара соғыс аясында қылышты жанартауға лақтырады. 2455 жылы қылыш шебері Хиро Миямотоға Иншироның ұрпағы, Тоширо Эбихара деген дәрігер келеді. Тоширо Хироға планетаны билейтін Кейдж Мишима Дайкатананы ұрлап, оны тарихты өзгерту үшін пайдаланып, әлемді басып алғанын айтады. 2030 жылы ол вирустық індетке қарсы дәуані ұрлап, оны әлем халқының санын бақылау үшін қолданады. Микико Эбихара (Тошироның қызы) Дайкатананы қайтаруға тырысқанда тұтқындалады, ал Хиро оны құтқарып, тарихты түзеуге тиіс. Хиро Мишиманың штаб-пәтеріне шабуыл жасайды, онда ол Микиконы және Мишиманың қатал тоталитарлық саясатына наразы болған Суперфлай Джонсонды (Мишиманың қауіпсіздік басшысы) құтқарады. Микико мен Суперфлай Хироға қосылып, Дайкатананы ұрлайды. Мишима екінші Дайкатананы қолданып, олардың қолынан қылышты ұрлаған үштікті тоқтатуға тырысады. Мишима оларды ежелгі Грекияға жібереді. Хиро мен Микико Медузаны жеңіп, Дайкатананы оның күшімен зарядтайды. Үшінші рет уақытқа секіріп, олар тағы да Мишимамен кездесіп, энергиясы таусылған Дайкатанамен бірге Қараңғы ғасырларға кетіп қалады. Топ Мусильде есімді сиқыршыны табады, ол Хиро, Суперфлай және Микико оның ауылын қара обадан құтқара алса, Дайкатананы қайта зарядтауға уәде береді. Бұл үшін олар некромант Нхаррені жеңіп, Тазартқыш деп аталатын қасиетті қылышты қайта құрастырып, оны король Гарроттың санасын қалпына келтіру үшін қолдануы керек. Король Гаррот Дайкатананы зарядтағанда, Хиро мен оның серіктері 2030 жылға қайта оралады. Сан-Франциско бандиттердің қолына түсіп, әскерилер мен Мишима әскери жағдай жариялайды. Үштік Мишима қару-жарақ жасап жатқан теңіз базасынан өтеді. Усагидің рухы Хироның денесіне кіріп, Дайкатананы толық бақылауға мүмкіндік береді. Усагидің білімі мен қылыш шеберлігімен Хиро Мишиманы өлтіреді. Бір Дайкатана жоғалады, өйткені оның уақыт желісі енді жоқ. Микико қалған Дайкатананы ұрлап, Суперфлайды өлтіреді, бұл феодалдық Эбихара кланының Мишима кланы сияқты зұлым екенін көрсетеді. Ол Дайкатананы өзінің ежелгі кланының мәртебесін қалпына келтіру және әлемді басып алу үшін қолданатынын жариялайды. Хиро Микиконы жеңіп, өлтіреді, содан кейін Дайкатананы пайдаланып, тарихты біржола түзетеді. Өзгертілген уақыт желісінің қорытындысы: 2455 жылы Дайкатана табылмайды, 2030 жылы вирустық індет емделеді, Мишима кланы әлемді басып алмайды, ал Хиро өзін уақыт-кеңістік континуумының ұмытылған бұрышына жер аударады, Дайкатана ешқашан зұлым қолға түспеуін қамтамасыз етеді.

Даму

Daikatana-ны id Software-де жұмыс істеген кезінде бірінші тұлғадан ату жанрында (Wolfenstein 3D, Doom, Quake) негізгі атауларды құрған ықпалды әзірлеуші Джон Ромеро жасаған. Ойынды 1995 жылы Ромеро мен Том Холл id Software компаниясынан кеткеннен кейін құрылған Ion Storm компаниясы әзірледі. Компанияның мақсаты – Ромеро мен Холлдың шығармашылық талғамына сай ойындар жасау, бұрынғы баспагерлердің шектеулерінен қашып, оларға тым көп кедергі келтірмейтін ортада жұмыс істеу. Дайкатананың екі басты ықпалы – Chrono Trigger және The Legend of Zelda: Ocarina of Time, олардың үлкен жанкүйері Ромеро болған. Ол бірінші ойыннан серіктес, ал екінші ойыннан қуатты қылыш сияқты элементтерді алды. Ромеро Микико мен Суперфлайдың ойыншының істейтін барлық нәрсені орындауын қалады. 2001 жылғы Том Клэнсидің Ghost Recon ойынын үлгі ретінде пайдаланып, ол серіктестердің ИЖ отрядтарының секіру, жүгіру, күресу және жұмбақтарды шешу сияқты мүмкіндіктерін арттыруды жоспарлады (ИЖ отрядтары жерге бекітілген және секіре алмайды). Бірақ Ромеро кейін бұл шешіміне өкінді, себебі бұл мүмкіндікті бағдарламалау өте қиын болды, соның салдарынан серіктестердің жұмысында қателер пайда болып, олар жауап бермейтін болды. Ойын Quake ойынының бастапқы қозғалтқышында жасалды. Алғашқы сұхбаттарының бірінде Ромеро Дайкатананың әр кезеңде бірегей қару жиынтығы мен 16 монстрден тұруын жоспарлаған. Басты идея – бір ойын ішінде ату механизмімен бірнеше рет әртүрлі тәсілдерді қолдану. Музыкасын Уилл Локонтоны қоса алған команда жазды. Бірақ өндірістің басында команда Quake II қозғалтқышын көріп, оның кодын енгізуге шешім қабылдады. Бұл қозғалтқышты аяқтау кезінде көптеген кешігулерге себеп болды. Жаңа қозғалтқышты бағдарламалаудағы қиындықтар ойынның 1998 жылғы жоспарланған шығарылым күнін кейінге жылдыруға әкелді. Осы кешігулердің салдарынан ойынның дамуы Anachronox, Dominion: Storm Over Gift 3 және ақырында Deus Ex ойындарымен қатар жүрді. Өндіріске тағы бір кері әсер еткен фактор – командадан шамамен жиырма қызметкердің Ion Storm компаниясын тастап кетуі немесе Остин студиясына ауысуы. Команда мүшесі Кристиан Дивайн компанияны қоршап тұрған жағымсыз жарияланымның дамуға кері әсерін тигізгенін айтты. Бұл жағдайдың салдарынан ол өзі де Deus Ex жұмысы үшін Ion Storm-ның Остин студиясына кетіп қалды. Ең танымал оқиға – бірден тоғыз негізгі команда мүшесінің жұмыстан кетуі болды. Ромеро команданың төменгі моральдық жағдайын ескеріп, бұл шешімді түсіндірді, бірақ оны сенімсіздікке қарсы шығу деп санады. 1999 жылғы сұхбатында Ромеро дамудың баяулауын қызметкерлердің кетуімен байланыстырды, бірақ деңгей дизайнының көп бөлігі мен музыканың толық аяқталғанын айтты. Кейінгі сұхбатында Ромеро ойынның шығарылымында көптеген кемшіліктер болғанын мойындады, себебін Ion Storm компаниясындағы даму мәдениеті мен басқарудағы қақтығыстарға, сондай-ақ қызметкерлердің кетуіне байланысты көп жұмыстың жойылғанын және қайтадан басталуын айтты. Ойынның шығарылым күнінің бірнеше рет кейінге жылдырылуы жобаға деген қоғамдық, журналистік және коммерциялық сенімді әлсіретті. 2008 жылғы блог жазбасында Ромеро маркетингтік тактиканы Уилсонға жатқызды, бұл екеуінің арасындағы жауыз хабар алмасуға себеп болды. Daikatana 1999 жылғы Electronic Entertainment Expo көрмесінде көрсетілді. Демонстрация өте төмен кадрлық жылдамдықпен жұмыс істеді, бұл ойынның беделін одан әрі нашарлатты. Команда мүшесі Джейк Хьюз Ромероның демо-технологияны бұзып, мәселе тудырған өзгерістерді қалағанын еске алды, ал Ромеро E3-ке кеткенін және жоғарғы басшылық оның кеткеннен кейін өзгерістерді талап еткенін айтты. Ойынға байланысты комикс Марк Сильвестри салған, ал Top Cow компаниясы Prima Games-тің Daikatana: Prima-ның ресми стратегиялық нұсқаулығы үшін шығарған. Nintendo 64 нұсқасы алғаш рет 2000 жылдың тамызында Kemco компаниясымен Blockbuster желісінде жалға беруге арналған эксклюзивті нұсқа ретінде шығарылды. Кейін 2000 жылдың 26 қарашасында бөлшек саудаға түсті. Daikatana-ның соңғы жаңартуы, 1.2 нұсқасы 2000 жылдың 29 қыркүйегінде шығарылды. Daikatana және Anachronox ойындарының шығарылымынан кейін, Ion Storm Austin 2001 жылдың шілдесінде Даллас филиалын жабу туралы шешім қабылдады.

Сатылымдар

Дайкатана шығарылғанға дейін, Ion Storm 2,5 миллион дана сатуды болжады, GameDaily ойынның "пайда әкелуі үшін" қажет деп атады. Американдық нарық зерттеу компаниясы PC Data мәліметінше, ойын шығарылғаннан кейін бір апта өткен соң, 28 мамыр мен 3 маусым аралығындағы рейтингтерде оныншы орынды иеленді. Дайкатананың компьютерлік нұсқасы 21 шілдеге дейін АҚШ-та 8 190 дана сатылды, бұл 271 982 долларлық кіріс әкелді. CNET Gamecenter-дің Марк Ашер бұл көрсеткішті "апат" деп бағалады. PC Data мәліметтері бойынша, ойынның ішкі нарықтағы сатылымы 2000 жылдың қыркүйегіне дейін 40 351 данаға жетті.

Пікірлер

Джефф Лундриган ойынның ПК нұсқасын Next Generation журналы үшін қарап, оған бестен екі жұлдыз берді және былай деді: "Бұл сіз тамашалайтын ең жаман ойын емес, бірақ онда қызықты да аз. Өзінің заманынан екі жыл қалып қойған «Даикатана» көбінесе орташалығымен ғана ерекшеленеді". GameRankings сайтының мәліметінше, Nintendo 64 нұсқасы «жағымсыз» бағалар алды. Computer Gaming World оны 2000 жылғы ең нашар ойын деп атады.

Game Boy Color нұсқасы

Daikatana-ның Game Boy Color нұсқасы Еуропа мен Жапонияда жарық көрді; баспагер Kemco Daikatana брендінің нашар репутациясының кесірінен Солтүстік Америкада шығарудан бас тартты. Жапондық нұсқасы тек Nintendo Power перифериялық құрылғысы арқылы жүктеуге қолжетімді болды. Бұл нұсқаның геймплейі N64 және PC нұсқаларынан күрт өзгешелейді: Ромероның тілегімен, ойын платформаға жоғарыдан қарап ойналатын, NES түпнұсқасы және The Legend of Zelda: Link's Awakening сияқты ерте Zelda ойындарының стиліндегі dungeon crawler ретінде бейімделді. 2004 жылы Ромеро Game Boy Color ойынының ROM суреттерін эмуляторлармен пайдалану үшін өзінің сайтында жариялады. GameSpot журналисі Фрэнк Прово ойынға он балдық шкала бойынша жеті балл берді.