Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ауыр крейсерлер класы 1930-шы жылдары салынған крейсерлер.

Нью-Орлеанс класы крейсерлері – 1930 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған жеті ауыр крейсерлер класы. Бұл кемелер Тынық мұхиты соғысының ең қатыгез су бетіндегі шайқастарына қатысты. «Астория», «Куинси» және «Винсенс» Саво аралы шайқасында батып кетті, ал тағы үш кеме Гуадалканал науқанындағы шайқастарда ауыр зақымдар алды. Соғыстың көп бөлігін Атлантика мұхитында өткізген «Тускалуза» кемесі ғана зақымдалмай соғыстан аман қалды. Кластағы кемелер барлығы 64 ұрыс жұлдызына ие болды. Соғыс аяқталғаннан кейін аман қалған төрт кеме дереу тоқтатылып, 1959 жылы металл тескісіне сатылды.

Дизайн

Нью-Орлеан класының дизайны крейсерлерді жасаудағы жаңалықтарды сынау алаңы болды және класта үш ерекше дизайн болды. Бастапқыда Астория класы деп аталған, USS Astoria батып кеткеннен кейін кластың аты өзгертілді және кластағы аман қалған кемелер толық қайта жаңартылды. 1-жоба: Нью-Орлеанс, Астория және Миннеаполис. 2-жоба: Таскалуза және Сан-Франциско. 3-жоба: Куинси және Винсенс. Бұл класс барлық келесі USN қарулы крейсерлерінің тікелей атасы болды. Олардан , , , және крейсерлері шықты. Вашингтон теңіз келісімі сақталып тұрған кезде, жаңа технологиялар Нью-Орлеан класына енгізілді, себебі USN соғыс болған жағдайда, келісім шектеулерінен тыс кемелерді салу үшін осы білім қажет болады деп білді. USN 10,000 тонналық крейсерлер берілген міндеттерді орындай алмайды деген қорытындыға келді. Бастапқыда Таскалуза осы класс жетекші кемесі болған, бірақ 1930 жылы Астория, Нью-Орлеанс және Миннеаполис кемелері Таскалуза дизайнына қайта тапсырыс берілді; Портленд және Индианаполис әскери емес, азаматтық кеме жасаушылықтарда салынды және бастапқы жоба бойынша аяқталды. 1942 жылы Саво аралы шайқасында класс кемелерінің үшi (Астория, Куинси және Винсенс) жойылды. Гуадалканал операциясынан кейін қалған кемелер жаңа электрлік және радарлық жүйелер, сондай-ақ технология жетілген сайын қосылған зениттік қарулардың салдарынан жоғары ауырлықты азайту үшін толық жөндеуден өтті. Осының нәтижесінде кемелер жаңа түрге енді, әсіресе көпір аймағында, және «Жаңа Орлеан класы» деп аталды. Соғыс аяқталғаннан кейін төрт аман қалған кеме қызметтен шығарылып, 1959–1961 жылдары жаратылды.

Қару-жарақ

Нью-Орлеанс класы – 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің шектеулеріне сәйкес салынған соңғы американдық крейсерлер сериясы. Аяқталғаннан кейін, «Вичита» класының бір кемесі (және одан кейінгі ауыр крейсерлер) 10 000 тонналық стандарттан асып кетті. Бұл кемелердің жобалау жұмысы 1929 жылдың басында басталды, негізгі үлгілер ретінде алдыңғы үш класс: «The», «The» және «Портленд» класс крейсерлері пайдаланылды. «Нью-Орлеанс» класының барлық крейсерлері сыртқы түрімен ұқсас болғанымен, олардың суыру мөлшері шамамен 600 тоннаға өзгеше болды. Құрылыс және жөндеу бюросы заманауи, кішігірім, бірақ қорғанысына көбірек тоннаж бөлінетін қарулы крейсерді жобалауға рұқсат берді. «Нью-Орлеанс» класы өзінің қорғанысымен ерекше көзге түсті. Корпусы «Нортхемптоннан» 12 фут (4 метрге) қысқа болды, броньдық белдеуі тек машина бөлімдері мен басқа да ішкі кеңістіктерді қорғады, бұл оның қалыңдығын арттыруға мүмкіндік берді. Машина бөлімдеріне және қалқандарға қосымша бронь берілді, ал палуба бронясы күшейтілді. Американдық крейсерлерде тұңғыш рет барбетта мен мұнара бронясы 8 дюймдік артиллериялық оқтарға төтеп беруге жеткілікті болды. Мұнаралардың беттері 8 дюймдік броньмен, бүйірлері және шатырымен жабдықталды. Барбетталар барлық кемелерде 5 дюймдік броньмен қоршалған, бірақ «Сан-Францискода» барбетталар қосымша броньмен жабдықталды. Оқ-дәрі қоймаларының қорғанысы су сызығынан төмен орналастыру арқылы күшейтілді. Басқаша айтқанда, оқ-дәрі қоймаларын тек ішкі сынық белдеуі мен броньдық палуба қорғады. Бұл маңызды бөліктерді артиллериялық оқтардан ерекше қорғауға мүмкіндік бергенімен, қорғалған корпус көлемі шағын болды, ал терең оқ-дәрі қоймалары су астындағы зақымдануға көбірек сезімтал болды («Нью-Орлеанс» мұны Тассафаронга шайқасында қатты сынап көрді). Қорғау нормативтік суыру мөлшерінің шамамен 15% құрады, ал «Пенсаколаларда» бұл көрсеткіш 5,6%, «Нортхемптон» және «Портленд» класс крейсерлерінде 6% болды. Айынықса, жанармай қоймасын азайтуға тура келді, бұл жұмыс радиусының қысқаруына әкеп соқты.

Қару-жарақ

Бұл класс кемелерінің негізгі қару-жарағы үш мұнараға орнатылған тоғыз 8 дюймдік/55 калибрлі Mark 14 зеңбірегінен (Екінші дүниежүзілік соғыста Mark 9 зеңбірегімен алмастырылды) тұрды. «Нью-Орлеанс» Mark 14 Mod 0, «Миннеаполис» Mark 15 Mod 1 зеңбіректерімен, ал класс кемелерінің қалғаны Mark 12 Mod 0 зеңбіректерімен жабдықталды. Зеңбірек мұнараларының пішіні де әртүрлі болды: Mark 14 зеңбіректері дөңгелек бетті мұнараларда, ал Mark 12 және 15 зеңбіректері жалпақ бетті мұнараларда орналастырылды. 8 дюймдік зеңбіректің ату қашықтығы болды, оқтың бастапқы жылдамдығы болды. Бронетару оқтарының салмағы болды және қалыңдықтағы броняны тесіп өте алатын.

Класс кемелерінің қосымша қару-жарағы сегіз 5 дюймдік/25 калибрлі екі мақсатты зеңбіректен тұрды, олар су және әуе нысаналарын жоюға қолданылды, сондай-ақ 5 дюймдік зеңбіректерді күшейту үшін .50 калибрлі сумен салқындатылатын пулеметтер қолданылды. 1941 жылғы желтоқсанда АҚШ соғысқа қатысқанда, «Нью-Орлеанс» классы және басқа да «Келісім» крейсерлері аз өзгерістермен және әуе қорғанысы жеткіліксіз болғандықтан шайқасқа жіберілді. Жапония Перл-Харборда және Малайя жағалауында «Уэльс Принці» мен «Репульс» кемелерін батыру арқылы осы соғыстың әуе күштерімен шешілетінін көрсетті. Қол жетімді болған кезде, төрттік 1.1 дюймдік зеңбіректер және швейцариялық 20 мм Оерликон зеңбірегі (ол .50 калибрлі пулеметтерді алмастырды), сондай-ақ алғашқы радарлар мен отты басқару жүйелері орнатылды. Соғыс барысында радар технологиясының дамуы одақтастарға жау үстінен үлкен артықшылық берді. 1942 жылдың соңында 40 мм Bofors зеңбіректері (екі және төрттік орнатуда) пайда болды, бұл тиімсіз деп танылған төрттік 1.1 дюймдік зеңбіректерді алмастырды. 1945 жылдың соңына қарай, тіпті көптеген қажетсіз заттарды алып тастағаннан кейін (олардың бақылаушы ұшақтарының жартысы, сондай-ақ кран мен катапульта радардың жетістіктеріне байланысты қажетсіз болды) кемелер жаңа қару-жарақ, электр жабдықтары мен радарлардың арқасында қауіпті түрде ауыр болды. Әуеден туындаған қауіп соншалықты жоғары болғандықтан, бұл жағдайға төзуге тура келді.

Сыртқы көрінісі мен жұмыс істеу қабілеті

Сыртқы түрінен Нью-Орлеан кемелері ерекше көзге түсіп, өте сәнді кемелер саналды, бірақ 1942–43 жылдарғы жөндеулер сақталған кемелердің сыртқы келбетін айтарлықтай өзгертті. Алдыңғы құрылымдағы көпір қанаттары қысқартылып, барлық үлкен терезелердің орнына тек бірнеше иллюминаторлар орнатылды. Рульдік бөлімінің үстіндегі ашық көпір 100 пайызға кеңейтіліп, алға қарай созылды. Сонымен қатар, 40 мм Bofors зениттік қондырғылары үшін бірнеше пулеметтік платформалар құрылды – бас мачтаның маңында да, корма бөлігінде де. Алдыңғы палуба екінші түтікке дейін созылып, негізгі құрылым бұрынғы крейсерлердегі ауыр, үш аяқты мачтасыз салынды. Кеменің мұрты британдық крейсерлердегідей тік бұрышты болды. Екі түтік бір-біріне жақын орналасқан, олардың арасында үлкен іздеу шамдарының мұнарасы тұрды. Ұшақтарды күту қызметтері кормаға қарай жылжытылып, ангардың үстінде үлкен екінші басқару пункті орнатылды. Онда екі алып пьедесталды кранның арасында бір бас мачта орнатылды, олар барлаушы ұшақтар мен шағын кемелерді көтеруге қолданылды. Негізгі 8 дюймдік мұнаралар брондалғанмен, бұрыштық беті тиімдірек болғандықтан, көлемі кішірек болды. Алдыңғы палубаны кеңейту арқасында 5 дюймдік зениттік батареялар жақын орналастырылып, оқ-дәрі жеткізілімін жеңілдетті. Энергияны сегіз Babcock & Wilcox бу қазандығы қамтамасыз етті, олар төрт Westinghouse бу турбинасын қуатпен жабдықтады. Турбиналар төрт винтке жалғастырылып, осы класс крейсерлерге белгіленген жылдамдық берді. Крейсерлердің қашықтығы – жанармайдан тон пайдаланып – шамамен мильді құрады, ал ең жоғары жылдамдықта – мильді. Жанармай құю станциясынан немесе жанармай беруге жабдықталған басқа кемеден жанармай алғанда олардың қашықтығы артуы мүмкін еді. Нью-Орлеан крейсерлері бейбіт уақыттағы жаттығуларды жақсы орындады, ешқандай айтарлықтай кемшіліктер табылған жоқ. Олардың өнімділігін, әсіресе қорғанысын жақсарту үшін көптеген өзгерістер енгізілгенімен, Вашингтон теңіз келісімінің 10 000 тонналық лимиті бұзылмады. Жаңа крейсерлер өздерінің табысты екенін көрсетті, бірақ кейбір шетелдік аналогтарымен салыстырғанда кемшіліктері болды, олар көбінесе әлдеқайда ірі болды.

Сыныптағы кемелер

+ Құрылыс деректері Кеме атауы Корпус нөмірі (жөк нөмірі) Құрылысшы Құрылғыдан шығарылды Комиссияға қабылданды Комиссиядан шығарылды ТағдырыNew OrleansCA 32Нью-Йорк теңіз кемежайы14 наурыз 193112 сәуір 193315 ақпан 193410 ақпан 1947Жұғылған 1 наурыз 1959; Қалдыққа сатылған; 22 қыркүйек 1959AstoriaCA 34Пуджет саунд теңіз кемежайы1 қыркүйек 193016 желтоқсан 193328 сәуір 1934Саво аралы шайқасында батып қалды, 9 тамыз 1942MinneapolisCA 36Филадельфия теңіз кемежайы27 маусым 19316 қыркүйек 193319 мамыр 193410 ақпан 1947Жұғылған 1 наурыз 1959; Қалдыққа сатылған, 14 тамыз 1959TuscaloosaCA 37Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясы, Камден, Нью-Джерси3 қыркүйек 193115 қараша 193317 тамыз 193413 ақпан 1946Жұғылған 1 наурыз 1959; Қалдыққа сатылған, 25 маусым 1959San FranciscoCA 38Мэр аралы теңіз кемежайы9 қыркүйек 19319 наурыз 193310 ақпан 193410 ақпан 1946Жұғылған 1 наурыз 1959; Қалдыққа сатылған, 9 қыркүйек 1959QuincyCA 39Бетлем стил корпорациясы, Fore River кемежайы, Квинси, Массачусетс15 қараша 193319 маусым 19359 маусым 1936Саво аралы шайқасында батып қалды, 9 тамыз 1942VincennesCA 442 қаңтар 193421 мамыр 193624 ақпан 1937Саво аралы шайқасында батып қалды, 9 тамыз 1942

Екінші дүниежүзілік соғыс

Шамамен төрт жыл бойы «Жаңа Орлеан» класындағы кемелер ең шұғыл майдандық міндеттерге тағайындалды, көптеген қауіпті шайқастарға қатысты. «Астория», «Куинси» және «Винсенс» 1942 жылдың 8-9 тамызында Саво аралы шайқасында батты. Үшеуі жойылса да, кемелердің жақсы жобаланғаны дәлелденді. «Жаңа Орлеан», «Миннеаполис» және «Сан-Франциско» Тынық мұхитындағы соғыстың басындағы шайқастарда да ауыр зақымдар алды. Бұл шайқастардың ішінде Гуадалканал теңіз шайқасы бар, онда «Сан-Франциско» жау кемелерімен өте жақын қашықтықта шайқасты, сондай-ақ «Тассафаронга» шайқасы, онда «Миннеаполис» пен «Жаңа Орлеан» «Long Lance» торпедаларынан ауыр зақымдар алды және көп шығынға ұшырады. Кемелерді жөндеу жұмыстары мен шеберлік теңізшілердің біліктілігі осы кемелерді соғыс аяқталғанға дейін шайқасуға мүмкіндік берді. «Жаңа Орлеан» класындағы крейсерлер Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың барлық маңызды теңіз шайқастарында болды, соғыстың алғашқы жылынан кейін жеті бірліктің тек төртеуі ғана қалғанына қарамастан. Олар соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ең көп пайдаланылған және ең қиын шайқасқан кемелерінің бірі болды. Осы кластағы үш кеме Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең көп марапатталған АҚШ кемелерінің қатарында болды. «Сан-Франциско» 17 шайқас жұлдызы мен Президенттік бірлік марапатына ие болды, «Жаңа Орлеан» 17 шайқас жұлдызына, ал «Миннеаполис» те 17 шайқас жұлдызына ие болды. Жалпы, олар 64 шайқас жұлдызы мен Президенттік бірлік мақтауына ие болды.