Кіріспе

Француз-ағылшын классикалық ғалымы (1599–1671)

Мерик Касаубон (1599 жылдың 14 тамызында Женевада дүниеге келген, 1671 жылдың 14 шілдесінде Кентербериде қайтыс болған), Исаак Касаубонның ұлы, француз-ағылшын классикалық ғалымы болған. Ол Марк Аврелийдің "Өрнектер" еңбегін ағылшыл тіліне алғаш рет аударды. Биографиялық сөздіктерде (соның ішінде «Британ энциклопедиясының» он бірінші басылымында) оның есімі Мерик деп көрсетілгенімен, ол өзінің есімін осылай жазған емес.

Өмір

Ол Женевада француз әкесі, ғалым Исаак Казобоннан туды; оның крест әкесі Мерик де Виктің құрметіне осылай атаған. Седан қаласында білім алғаннан кейін, ол ерте жасында Англиядағы әкесіне қосылып, білімін Итон колледжінде және Оксфордтағы Крайст-Черчте аяқтады (бакалавр, 1618; магистр, 1621; доктор, 1636). Кейбір католиктердің шабуылдарына қарсы әкесін қорғаған еңбегі (Pietas contra maledicos patrii Nominis et Religionis Hostes, 1621) оған Джеймс I-нің назары мен құрметін әкелді, ол оған Кантербери соборындағы (IX орын) пребендтік лауазым тағайындады, оны ол 1628 жылдан өліміне дейін атқарды. Сондай-ақ, ол әкесінің атын пайдаланып, "Бұтпарастықтың пайда болуы" (Vindicatio Patris adversus Impostores, 1624) атты еңбегін жариялаған алдамшыларға қарсы әкесінің әдеби беделін қорғады. Ағылшыл азамат соғысы кезінде ол өзінің игіліктерінен және Кентербери соборындағы пребендтік лауазымынан айырылып, Оксфордқа зейнетке шықты, Оливер Кромвельдің билігін мойындаудан бас тартты, бірақ Кромвель одан осы кезеңдегі оқиғалардың "бейтарап" тарихын жазуды сұрады. Ұсынылған тартымды мүмкіндіктерге қарамастан, ол бас тартты, сондай-ақ королева Кристина ұсынған швед университеттерінің инспекторы лауазымын да қабылдамады. Жаңару кезеңінде ол өзінің игілігіне және Кентерберидегі лауазымына қайта орналасты. Жаңарудан кейін Казобон сиқыршылықтың дәстүрлі теорияларын қолдап жазды. Шын мәнінде, ол бірнеше бағытта жұмыс істеді: табиғаттан тыс күштерді толығымен жоққа шығаратындарға қарсы күресіп, сенімдегі ақыл-ойының рөлін шектеді, сонымен қатар Корольдік қоғам мүшелерінен шыққан, ескі білімді толығымен алмастыратындай көретін жаңа табиғаттану философиясының талаптарына қарсы гуманистік білімді қорғады.

Отбасы

Мерик Казобон шамамен 1628 жылы Гэмпширдегі Франсис Харрисонға үйленді. Оның әйелінің әкесі Уильям Барлоу болды, ол 1581 жылдан бері Винчестер соборының каноны қызметін атқарды. Олардың жеті баласы болды, олардың көпшілігі Кентербериде дүниеге келді, бірақ екеуі ғана есейді: Джон Казобон (1636–1692) Кентербери және оның төңірегінде тәжірибелі ауылдық «хирург» болды. Ол өз науқастарының және отбасылық мәселелерінің жазбаларын күнделікке түсірді. Күнделігінде ол өзіне ішек қатерлі ісігінің диагнозын қойғандығы жазылған, содан кейін қайтыс болды. Күнделік Саутгемптон мұрағатында сақталады. Анна Казобон (шамамен 1649–1686) – соңғы дүниеге келген бала. Ол Джон Доулинг есімді ауылдық дін қызметкеріне үйленді, ол сонымен қатар Мерик Казобонның өсиетін орындаушысы болды. Франсис Казобон 1652 жылдың 24 ақпанында Лондонда қайтыс болды. Оның нашар денсаулығы мен өлімі Мериктің Оливер Кромвеллдің талабына бағынудан бас тартуының себептерінің бірі болды.