Кіріспе

Америкалық қысқа қашықтықтағы баллистикалық зымыран

PGM 11 Redstone – алғашқы ірі американдық баллистикалық зымыран. Қысқа қашықтықтағы баллистикалық зымыран (SRBM) 1958 жылдың маусымынан 1964 жылдың маусымына дейін Батыс Германиядағы АҚШ армиясында НАТО-ның Батыс Еуропаны қорғауға арналған Суық соғыс кезеңінде белсенді қызметте болды. Бұл 1958 жылы Тынық мұхитында өткен «Hardtack Teak» қару сынағында тірі ядролық оқтұмсықты алып жүрген алғашқы американдық зымыран болды. Redstone – екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-қа әкелінген неміс зымыран инженерлері жасаған неміс V-2 зымыранының тікелей мұрагері. Жоба Rocketdyne компаниясының жаңартылған қозғалтқышын пайдаланды, бұл зымыранға W39 оқтұмсығын, қайта кіру аппаратымен бірге шамамен 320 километрге дейін жеткізуге мүмкіндік берді. Redstone-ның бас мердігері – Chrysler Corporation. Redstone зымыран отбасы пайда болды, ол АҚШ ғарыш бағдарламасында көптеген алғашқы жетістіктерге ие болды, атап айтқанда, алғашқы американдық астронавтты ғарышқа ұшырды. 1964 жылы армия оны пайдаланудан алып, орнына қатты отынмен жұмыс істейтін MGM 31 Pershing зымыранын қойды. Қалдық зымырандар сынақ миссиялары мен ғарышқа ұшырулар үшін кеңінен қолданылды, соның ішінде ғарышқа алғашқы американдық адамды және 1967 жылы Австралияның алғашқы спутнигін ұшыру.

Тарих

Редстоун – неміс V-2 зымыранының тікелей мұрагері, оны негізінен неміс инженерлерінен құралған команда әзірледі. Хантсвиллдегі Редстоун арсеналында орналасқан Армияның баллистикалық зымыран агенттігінің (ABMA) өнімі болған Редстоун, АҚШ Армиясы үшін жер-жерге атуға арналған зымыран ретінде жасалған. Оның атауы 1952 жылғы 8 сәуірде арсеналға берілді, ал атауы аймақтың қызыл тау жыныстары мен топырағымен байланысты. Бірінші Редстоун 1953 жылғы 20 тамызда Кабо-Канавералдағы LC 4A ұшу алақанынан ұшты. Ол бір минут 20 секунд ұшқаннан кейін қозғалтқышы істен шығып, теңізге құлады. Бұл сынақтан кейін 1954 жылғы 27 қаңтарда екінші сынақ сәтті аяқталды. Осы алғашқы екі прототипті ұшырғаннан кейін, LOX турбосомының кавитациясымен байланысты проблемаларды азайту үшін жақсартылған қозғалтқыш енгізілді. 5 мамырдағы үшінші Редстоун ұшуы толық сәтсіздікке ұшырады, өйткені қозғалтқыш ұшырылғаннан кейін бір секунд өткен соң тоқтады, нәтижесінде зымыран ұшу алақанына құлап, жарылды. Осы оқиғадан кейін генерал-майор Холгер Тофтой Вернер фон Брауннан сәтсіздіктің себебін сұрап, қысым жасады. Соңғысы себебін білмейтінін, бірақ телеметрия мен басқа да деректерді қарап шығатынын айтты. Тофтой талмай сұрады: «Вернер, зымыран неге жарылды?» Ашуланған фон Браун: «Ол жарылды, себебі сондай-ақ жарылатын бір нәрсе жарылып кетті!» деді. Фон Браун ABMA командасына сенімділікті және сапа стандарттарын жақсартуға қысым жасады, сондай-ақ «Зымыранның сенімділігі үшін нысаналау аймағы ұшу аймағынан қауіпті болуы керек» деп мәлімдеді. Келесі сынақ ұшулары жақсы өтті және Армия 1955 жылдың ортасында Редстоунды қолдануға дайын деп жариялады. Сынақтар LC 4-тен үлкен LC 5 және LC 6 ұшу алақанына көшірілді. Редстоун бағдарламасы ядролық соғысқа қатысты Армия мен Әуе күштері арасындағы келіспеушіліктің себебі болды. Армия ұшақ зымырандарында кіші жарылғыш заттарды тактикалық майдан қаруы ретінде пайдалануды жақтады, ал МБА бағдарламасына жауапты Әуе күштері кеңестік нысаналарды жоя алатын және КСРО инфрақұрылымын және соғыс жүргізу қабілетін тездетіп бұзуға болатын ірі, континенттер аралық зымырандарды қалады. Жаңа, қатты отынмен жұмыс істейтін зымырандар пайда болғаннан кейін, оларды ұшыру алдында отын құю қажеттілігі болмады, Редстоун ескірді және 1961 жылы өндіріс тоқтатылды. 40-шы артиллериялық топ 1964 жылдың ақпан айында, ал 46-шы артиллериялық топ 1964 жылдың маусым айында таратылды, өйткені Редстоун зымырандары АҚШ Армиясының арсеналында Першинг зымыранымен ауыстырылды. Еуропаға жеткізілген Редстоун зымырандары мен жабдықтарының барлығы 1964 жылдың үшінші тоқсанына дейін АҚШ-қа қайтарылды. 1964 жылдың қазан айында Редстоун зымыраны Redstone арсеналында активтік қызметтен салтанатты түрде шығарылды.

Сипаттама

Редстоун ұшуға қабілетті болды. Ол қуатты ұшу үшін итергіш блогынан және зымыранды жалпы басқару және мақсатқа жүк жеткізу үшін зымыран корпусынан тұрды. Қуатты ұшу кезінде Редстоун 25 пайыз су және 75 пайыз этил спиртінен, ал окистендіргіш ретінде сұйық оттегінен (LOX) тұратын отын қоспасын жақты. Кейінірек Редстоун отын ретінде Hydyne, 60% асимметриялық диметилгидразин (UDMH) және 40% диэтилентриамин (DETA) қолданды. Зымыран корпусы құралдар бөлімі бар артқы бөліктен және жүк бөлімі мен радиолокациялық биіктік өлшегіші бар жарылғыш бөліктен тұрды. Зымыран корпусы қуатты ұшу аяқталғаннан кейін 20-30 секундтан соң, мақсатқа дейінгі арақашықтыққа сәйкес итергіш блогынан бөлінді. Корпус бақыланатын баллистикалық траекториямен нысанаға тигізілу нүктесіне дейін жалғасты. Итергіш блогы бақыланбайтын баллистикалық траекториямен ұшуын жалғастырып, белгіленген нысанадан бұрын құлады. Ядролық қаруланған Редстоун 3,8 мегатонналық қуаты бар W39 боеголовкасын, MK 39Y1 Mod 1 немесе MK 39Y2 Mod 1 тасымалдады.

Өндіріс

Chrysler Corporation компаниясына негізгі өндіріс келісім-шарты берілді, ол Мичиган штатының Уоррен қаласында жаңадан аталған Мичиган қару-жарақ зымырандары зауытында іске асырылды. Әскери-теңіз күштеріне тиесілі бұл нысан бұрын реактивті қозғалтқыштар өндірісі үшін пайдаланылатын Әскери-теңіз өндірістік резервтік ұшақ зауыты ретінде белгілі болған. Жоспарланған реактивті қозғалтқыштар бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, нысан Chrysler Corporation компаниясына зымыран өндірісі үшін берілді және 1952 жылы зымырандар мен оларға қосымша жабдықтарды өндіруді бастады. North American Aviation Company компаниясының Rocketdyne бөлімі зымыран қозғалтқыштарын жеткізді; Sperry Rand Corporation компаниясының бөлімі – Ford Instrument Company бағытталған және басқару жүйелерін жасады; ал Reynolds Metals Company Chrysler компаниясының субподрядшысы ретінде фюзеляж жиналымдарын өндірді.

Redstone деривативтері

1955 жылы Юпитер C зымыраны (кейінірек шыққан, байланысы жоқ Юпитер IRBM зымыранымен шатастырылмауы керек) атмосфералық және қайта кіру аппараттарын сынау үшін жетілдірілген Редстоун ретінде әзірленді. Оның жанар май бактерілері күю уақытын ұзарту үшін ұзартылды, ал жаңа қозғалтқыш гидрин деп аталатын жанар май қоспасын пайдаланды. Юпитер C/Juno 1 деген атпен 1958 жылы Explorer 1 спутнигін сәтті ғарышқа шығару үшін қолданылды. Mercury Redstone ұшыру құралы – Редстоунның түрі, жанар май багі 2 метрге ұзартылған, және 1961 жылғы 5 мамырда Алан Шепардты орбиталық емес ұшуға жіберіп, ғарышқа екінші адам және бірінші американдық ретінде аттандырды. Ол Jupiter C-нің ұзын жанар май бактерілерін сақтап, бірақ гидриннің орнына этил спирті/суды жанар май ретінде пайдалануға қайта оралды. 1966-1967 жылдары АҚШ, Ұлыбритания және Австралияның бірлескен зерттеу бағдарламасы аясында қайта кіру құбылыстарын зерттеу мақсатымен Оңтүстік Австралиядағы Вумера қаласынан "Спартас" деп аталған, модификацияланған Редстоун зымыраларының бірнеше сериясы ұшырылды. Бұл Редстоун зымыраларына екі қатты жанар майлық үстеме сатылары қосылды. АҚШ 1967 жылғы қарашада Австралияның алғашқы спутнигі WRESAT-ты ұшыру үшін қосалқы Спарта зымырасын сыйлады.