Аруба экономикасы: туризм, ауыл шаруашылығы және даму жолдары
Economy of Aruba
Аруба экономикасы: туризм, мұнай өңдеу, банк ісі және ауыл шаруашылығы. Туризм табыстың басым бөлігін құрайды, ал жергілікті өнім өндірісі артып келеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аруба экономикасы ашық жүйе болып табылады, қазіргі уақытта туризм ел табысының ең үлкен үлесін құрайды. Соңғы 80 жылда туризмнің қарқынды өсуіне байланысты Арубада құрылыс сияқты байланысты салалар да дамыды. Басқа маңызды салаларға мұнайды қайта өңдеу және сақтау, сондай-ақ офшорлық банк қызметтері жатады. Өткен жылғы жауын-шашынның аз болуына қарамастан, арубалықтардың топырағы қоректік заттарға толы екенін және көптеген егістер топырақта өте жақсы өсе алатынын көрсетті. Көбінесе жергілікті тұрғындар бау-бақша шаруашылығымен, пермакультурамен және ауыл шаруашылығымен белсенді айналыса бастады, бұл ішкі экономиканы құруға бастама берді. Алоэ өсіру, мал шаруашылығы және балық аулау да Аруба экономикасына үлес қосады. Бұған қоса, ел өнер туындыларын, коллекциялық заттарды, машиналарды, электр жабдықтарын және көлік құралдарын экспорттайды. Арубаның еңбек ресурстары шектеулі және жұмыссыздық деңгейі төмен болғандықтан, соңғы жылдары жалақының күрт өсуіне қарамастан, көптеген жұмыс орындары бос тұр. Экономикасының үлкен бөлігі туризмге тәуелді болғандықтан, бірнеше саяси партиялар басқа секторлардағы бизнесті дамытуға тырысып жатыр, өйткені 2020 жылы болған сияқты экономикалық құлдыраудың алдын алу және салалық дағдарыстардан қорғану мақсатында. Қазіргі таңдағы бағыттары – қанап пен өсімдік талшығы индустриясын кеңейту, айналмалы экономикаға өту, бастапқы секторда, технология және қаржы салаларында ішкі экономика құру.
The economy of Aruba is an open system, with tourism currently providing the largest percentage of the country's income. Because of tourism's rapid growth in the last 80 years, related industries like construction have also flourished in Aruba. Other primary industries include oil refining and storage, as well as offshore banking. Despite the island's low rainfall in the past year, the people have proven that Aruba's soil is full of nutrients and many crops do amazingly well in the soil. Many more locals have started participating more to horticulture, permaculture and agriculture. Creating a start to an internal economy. Aloe cultivation, livestock, and fishing also contribute to Aruba's economy. In addition, the country also exports art and collectibles, machinery, electrical equipment, and transport equipment. Aruba's small labor force and low unemployment rate have led to many unfilled job vacancies, despite sharp rises in wage rates in recent years. With such a large part of its economy dependent on tourism, a few political parties are striving to increase business in other sectors to protect against possible industry slumps to prevent another economic shut down like what was experienced during 2020. Their current focus is on expanding into the cannabis and hemp industry, transitioning to a circular economy, creating an internal economy in the primary sector, technology, and finance.
Тарих
Кариб теңізіндегі көптеген аралдардан өзгеше, Арубада шөлді климат болғандықтан плантациялық экономика қалыптаспады. Испан саяхатшылары алғашқыда бұл аралды аса құнды деп санамады, себебі нашар топырақ егін өсіруді қиын етті, сондай-ақ алтын табуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды. Бірақ, голландтар Арубаны басып алған соң, испандықтар іздеген алтынды тауып алды.
Unlike many Caribbean islands, a plantation economy never developed on Aruba due to its arid climate. Early Spanish explorers considered the island of little value, partly because the poor soil made growing crops difficult and partly because their attempts to find gold turned up empty handed. However, long after the Dutch obtained control of Aruba, they found the gold the Spanish had been seeking.
Алтын
1800 жылы Арубада алтынның табылуымен, кен өндіру аралдың ең маңызды саласы болды. Аруба экономикасы гүлденді. Бірақ 1916 жылға қарай алтын қорының көп бөлігі таусылып, компанияларға пайда табу мүмкін болмады. Алтын өндірісі төмендеген сайын, экономика да әлсіреп қалды.
With the discovery of gold on Aruba in 1800, mining became the island's foremost industry. Aruba's economy boomed. However, by 1916 the gold supply had mostly been tapped out, making it impossible for companies to turn a profit. As the gold mining industry waned, so did the economy.
Алоэ
Арубаға алғаш рет 1850 жылы отырғызылған алоэ, шөл жағдайларында өте жақсы өседі. Алоэ өнімдеріне жоғары сұраныс болғандықтан, ол Аруба экономикасының маңызды бөлігіне айналды. Шындығында, көп жылдар бойы ел алоэ экспорты бойынша көшбасшы болды. Бірақ жылдар өте келе, көптеген алоэ егістіктері ғимараттармен алмастырылды, бұл өндірістің төмендеуіне және экспорттың азаюына әкелді. Аралдағы ең көне компания – Аруба Алоэ, Арубаның жетекші өнім өндірушісі болу ниетімен жақында өзгерістер жасады. Жаңа, заманауи нысан, алоэ музейі салынды және жаңа қаптамалар жасалды. Өнімдерінің көп бөлігі ішкі нарықта сатылса да, 2005 жылы АҚШ компаниясымен жасалған экспорт келісімі және олардың веб-сайты арқылы сату халықаралық нарықты кеңейтті.
First planted on Aruba in 1850, aloes thrive in its desert conditions. With a healthy demand for aloe products, it became an important part of Aruba's economy. In fact, for many years, the country was aloe's top exporter. But over the years, many aloe fields were replaced by buildings, diminishing its production and exports declined. The oldest company on the island, Aruba Aloe, has recently instituted changes in the hopes of becoming Aruba's leading product manufacturer. It built a new, modern facility, an aloe museum, and designed new packaging. Although most of their product line sells in the national market, a 2005 exporting deal with a U. S. company and sales through their website have increased their international market.
Мұнай
Аруба экономикасы алтын және алоэ өндірісіндегі қиындықтарға қарамастан, ұзаққа созылмады. Венесуэлаға жақын орналасқандықтан, арал мұнай өңдеу зауыттары үшін тартымды аймаққа айналды. Нью-Джерсидің Standard Oil компаниясы (қазіргі Exxon) меншігіндегі Lago Oil and Transport Company 1929 жылы Сан-Николаас транзиттік портына жақын жерде ашылды. Олардан кейін көп ұзамай Eagle Oil мұнай өңдеу зауыты да іске қосылды. Келесі онжылдықтарда мұнай өнеркәсібі Арубаның басты экономикалық күшіне айналды. 1942 жылы АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде авиациялық бензинге деген сұраныс артып, АҚШ соғысқа кіргеннен кейін Лаго мұнай өңдеу зауытында кеңейту жұмыстары жүргізілді. Бұл кеңейту нәтижесінде Лаго әлемдегі ірі мұнай өңдеу зауыттарының біріне айналды, одан тек Кюрасаодағы Royal Dutch Shell Isla мұнай өңдеу зауыты ғана басып өтті, сонымен қатар одақтас елдердің соғыс қажеттіліктері үшін мұнай өнімдерін өндіруші де болды. Лаго мұнай өңдеу зауытының маңыздылығы неміс жоғарғы басшылығына белгілі болды және 1942 жылдың 16 ақпанында U 156 кемесі Лаго мұнай өңдеу зауытына шабуыл жасады (U 156 кемесі 1941 жылы құрылған). Неміс палубалық зеңбірекшісінің қателігі салдарынан зауытқа зақым келмеді, бірақ Сан-Николаас портында Лаго танкерлерінің үшi торпедаланды. Eagle Oil мұнай өңдеу зауыты 1950 жылдардың соңында жабылып, демонтаждалды. Бірақ Лаго мұнай өңдеу зауыты 1985 жылға дейін жұмыс істеді, ол кезде мұнайға деген сұраныс төмендеп, Exxon оны жапты. 1991 жылы Coastal Corporation оны сатып алып, қызметін қысқартып, қайта ашты. Кейіннен Coastal 2004 жылы мұнай өңдеу зауытын Valero Energy Corporation компаниясына сатты. Оның қайта ашылуы Арубаның мұнай өнеркәсібін бұрынғы деңгейіне көтермесе де, бұл секторды жаңғыртты және 2009 жылға дейін ел экономикасына маңызды үлес қосты. 2010 жылдың желтоқсан айында Valero Energy мұнай өңдеу зауытын қайта ашу жоспарларын жариялады.
Despite setbacks caused by the troubled gold and aloe industries, Aruba's economy didn't suffer long. Because of its location near Venezuela, the island became an attractive spot for oil refineries. The Lago Oil and Transport Company, owned by Standard Oil of New Jersey (now Exxon), opened in 1929 near the transshipping port of San Nicolaas. Following in their footsteps, the Eagle Oil refinery opened soon after. Over the next few decades, the oil industry took over as Aruba's primary economic force. With the United States entry into World War II in 1942 the demand for aviation gasoline further increased and considerable expansion was done at the Lago refinery soon after the United States entered the war. With this expansion, Lago became one of the largest refineries in the world, only bested by Royal Dutch Shell Isla refinery on Curaçao, and a major producer of petroleum products for the Allied war efforts. The importance of the Lago refinery was well known to the German High Command and on February 16, 1942 the Lago refinery was attacked by the U 156 was launched in 1941 Due to mistakes by the German deck gunner the refinery was not damaged but three of the Lago tankers were torpedoed in San Nicolaas harbour. The Eagle Oil refinery shut down and was dismantled in the late 1950s. But the Lago refinery kept going until 1985, when the demand for oil fell and Exxon closed it. In 1991, the Coastal Corporation bought it, scaled down operations, and reopened it. Coastal later sold the refinery to Valero Energy Corporation in 2004. Its reopening didn't raise Aruba's oil industry to its previous heights although it did revive that sector and continued to be a key contributor to the country's economy until 2009 when it was closed. In December 2010, Valero Energy announced plans to reopen the refinery.
Туризм
1947 жылы Аруба үкіметі туристік индустрияны дамыту мүмкіндігін зерттеу үшін туристік кеңес құрды. Бірнеше жылдан кейін Арубаның астанасы Оранжестадқа круиздік кемелер келіп тоқтады. 1959 жылы аралдағы алғашқы сәнді қонақ үй салынды, бұл жаңадан пайда болған индустрияға жақсы бастама берді. Жылдар өте келе туризм өсіп, гүлденген экономиканы құруға көмектесті. Мұнай өнеркәсібінің маңызы төмендеген сайын туризмнің маңызы арта түсті. Үкімет қонақ үйлер мен басқа да туристік бизнестің өсуін ынталандыру үшін салық жеңілдіктері ұсынды. Олардың күш-жігерінің нәтижесінде туризм тұрақты және жылдам өсті. Бұл саланың жұмыс орындарының жетіспеушілігіне байланысты, жаңа қонақ үйлер салуға және жаңа туристік компаниялар ашуға бір жылдық мораторий салынды. 11 қыркүйектегі терактіден кейін, рейстердің тоқтатылуы және саяхат қорқынышы салдарынан туризм уақытша төмендеді. Аруба туристік аймақтардағы қауіпсіздікті күшейтіп, келушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін көрінетін қауіпсіздік күштерін арттырды. Біраз уақыттан кейін туризм күрт қалпына келді. 2005 жылы Алабама штатынан демалысқа келген жасөсперін Натали Холлоуэйдің 30 мамырда жоғалып кетуі халықаралық жаңалықтарға айналды. Оның анасы мен Алабама губернаторы Аруба билігінің бұл мәселеге жете мән бермей жатқанын айтып, бүкіл ел бойынша Арубаға бойкот жариялауға шақырды. Алайда, АҚШ федералды үкіметі ұсынылған бойкотты қолдамады. Арубаның Кариб теңізіндегі ең қауіпсіз аралдардың бірі ретінде танылуы, осы оқиғаның салдарынан туындаған жағымсыз пікірлерді жеңуге көмектескен болуы мүмкін. 2005 жылдың маусым айында туризм көрсеткіші өткен жылмен салыстырғанда 9%-ға өсті.
In 1947, Aruba's government founded a tourist board to explore the possibility of developing a tourism industry. Several years later, cruise ships began to dock in Oranjestad, Aruba's capital city. The island's first luxury hotel was built in 1959, giving the fledgling industry a good start. Over the years, tourism grew and helped create a prosperous economy. As the oil industry waned, tourism increased in importance. The government offered fiscal incentives to spur growth of hotels and other tourist oriented businesses. Their efforts resulted in a steady and rapid rise in tourism. When a surplus of these jobs couldn't be filled, they placed a one year moratorium on new hotel construction and new tourist corporations. Following the September 11 attacks, tourism temporarily declined because of grounded flights and travel fears. Aruba stepped up its visible security force in tourist areas to heighten safety and reassure visitors. After a short time, tourism rebounded strongly. Another potential threat to the industry occurred in 2005, when the May 30 disappearance of vacationing Alabama teen Natalee Holloway made international news. Claiming that Aruban authorities weren't taking the case seriously enough, her mother and the Governor of Alabama called for a nationwide boycott of Aruba. However, the U. S. federal government didn't back the proposed boycott. Aruba's reputation as one of the safest islands in the Caribbean may have helped it overcome any negative stigma caused by the case. The amount of tourism in June 2005 actually rose by 9% from the previous year.