Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италияның Мантуя қаласының билеушісі (1466–1519)
Ruler of the Italian city of Mantua (1466–1519)
Франческо II Гонзага (10 тамыз 1466 – 1519 жылғы 29 наурыз) 1484 жылдан өліміне дейін Италияның Мантуя қаласын биледі.
Francesco II Gonzaga (10 August 1466 – 1519 03 29) was the ruler of the Italian city of Mantua from 1484 until his death.
Өмірбаян
Франческо Мантуяда, маркиз Федерико I Гонзаганың ұлы болып дүниеге келді. Франческо 1489 жылдан 1498 жылға дейін Венецияның қолбасшысы ретінде кондотьеро қызметін атқарды. Ол Форново шайқасында тәжірибелі ағасы Ридольфо Гонзаганың жетекшілігімен Италия лигасының әскеріне басшылық етті: Франческо Карл VIII мен оның әскерінің Францияға қайтуын тоқтата алмаса да, Форновоны жеңіс деп жариялады. Франческо "бойы аласа, көздері үлкен, мұрны кең және ерекше батыл, Италиядағы ең көрнекті рыцарь деп есептелді". Франческо қысқа мерзімге Венеция армиясына басшылық етті, бірақ 1502 жылы сол кезде Миланда болған Людовик XII-ге құрмет көрсету үшін кетті. 29 сәуірде Генуя француз армиясының қолына түскен кезде, ол Людовик XII-мен бірге болды. Франческо, Агнаделло шайқасындағы француз жеңісінен кейін белсенділік танытып, Венециядан бұрын жоғалтқан жерлерін қайтарып алды. Ол француз садақшыларының отрядымен Легнагоға қарай жол тартқанда венециялықтар тарапынан тұтқындалды. Франческо ұлы Федерико II-ні кепіл ретінде ұсынғаннан кейін ғана бостандыққа шықты. Бостандыққа шыққан соң, ол папа әскеріне басшылық етті, бірақ Мантуяда болғандықтан тиімді қызмет ете алмады. 1510 жылдың 17 ақпанына дейін Франческо соғысқа қатыспағандықтан, Фуа графы Гастон басқарған француз армиясына Брешияға жету үшін өзінің аумағы арқылы өтуге рұқсат берді. Франческоның болмаған кезінде Мантуяны оның әйелі Изабелла д’Эсте басқарды, олар 1490 жылдың 12 ақпанында неке қиды. Олардың билігі тұсында Мантуя мәдени өркендеудің шарына ие болды, қалада Андреа Мантенья және Жакопо Бонакольси сияқты суретшілер қоныстанды. Франческо Сент-Себастьян сарайын салдырды, онда Мантеньяның "Цезарьдің жеңісі" атты туындысы орналастырылды. Франческо Мантуяда болғанда осы сарайда тұрды. Оның әйелі Изабелла д’Эсте Кастелло ди Сан-Джорджода қалды, онда оның жеке бөлмелері болды. Франческо сарайдағы бөлмелерін безендіруді аяқтағаннан кейін әйелінен пікірін сұрады. Изабелла оны жақсы бағалады, бірақ безендірулер өзінің студиясындағыдай әсем екенін айтты. 1503 жылдан бастап ол Лукреция Борджиямен ұзақ қарым-қатынас орнатты. 1519 жылдың 29 наурызында Франческо, созылмалы ауруға (сифилис) шалдығып, дүние салды. Оның орнын ұлы Федерико басты, ал Изабелла регенттік құқығын иеленді. Тағы бір ұлы, Ферранте Гонзага Гуасталла графының әулетін құрды.
Francesco was born in Mantua, the son of Marquis Federico I Gonzaga. Francesco had a career as a condottiero acting as Venice's commander from 1489 to 1498. He was the commander in chief of the army of the Italian league in the battle of Fornovo, under the tutorage of his more experienced uncle Ridolfo Gonzaga: even though Francesco was unable to stop Charles VIII and his army from returning to France, he claimed Fornovo as a victory. Francesco was described as "short, pop eyed, snub nosed and exceptionally brave, and was regarded as the finest knight in Italy". Francesco briefly commanded the Venetian army, but in 1502 he left to pay his respects to Louis XII who was then at Milan. By 29 April, he was with Louis XII when Genoa fell to the French army. Francesco, taking the initiative after the French victory at Agnadello, was occupying lands that he had lost to Venice. He was marching to Legnago with a company of French lances, when he was captured by the Venetians. Francesco only gained his freedom by giving his son Federico II as hostage. Once free, he was placed in command of papal troops, although he was ineffective since he stayed in Mantua. By 17 February 1510, Francesco, no longer involved in the war, allowed a French army under Gaston of Foix to march through his territory to reach Brescia. During Francesco's absences, Mantua was governed by his wife Isabella d'Este, whom he had married on 12 February 1490. Under their reign, Mantua knew a great age of cultural splendour, with the presence in the city of artists such as Andrea Mantegna and Jacopo Bonacolsi. Francesco had the Palace of St. Sebastian built, where Mantegna's Triumph of Caesar was eventually placed. The Palace was where Francesco lived when in Mantua. His wife, Isabella d'Este remained at the Castello di San Giorgio where she had her own suite of rooms. On completing the decoration of his rooms at the palace, Francesco asked his wife for her views. Isabella commented favourably, though she did say that the decorations were almost as good as those within her studiolo. Beginning in 1503, he started a long relationship with Lucrezia Borgia. On 29 March 1519, Francesco, who had suffered from syphilis, died. He was succeeded by his son Federico, with Isabella acting as regent. Another son, Ferrante Gonzaga originated the branch of the Counts of Guastalla.
Сүйеді
Франческо әйелдерге деген құштарлығымен танымал болды, сондықтан 1495 жылы Новара қамалы кезінде оның қайын қарындасы Беатрис д'Эсте онымен жақын қарым-қатынас орнатуға тырысып, оған жеңісті тойлау үшін "қолайлы әйелді" (femmina di partito) табуға ұсынды, бұл оның әйелі мен апасы Изабелланы француздардан қорғау сылтау ретінде берілді. Франциск сонымен қатар ежелгі гректердің дәстүрі бойынша содомиямен айналысты, ол сол кезде кеңінен таралған еді. Ол 1503 жылы Галеаццо Сансевериноға жазған улағыш айыптау хатында осы туралы мақтанышпен айтады: "Мен асыл текті және жақсы мінезді деп есептелемін; ал сен адамдар мен есектерге қызмет етесің (мен әдетте басқалардың есігінде той жасаймын, емес өз үйімде!)". Ол өзін қыздар мен жас жігіттерді іздеп табумен айналысатын қарақшылар мен меццанилермен қоршағаны мәлім. Солардың бірі, басқалармен бірге, ол болды, сондықтан маркизаның ашуына ұшырады.
Francesco was known for his passion for women, so much so that, on the occasion of the siege of Novara in 1495, his sister in law Beatrice d'Este, wanting to ingratiate herself with him, offered to personally procure him a "femmina di partito" with whom to celebrate the victory, under the pretext of protecting both him and his wife and sister Isabella from malfrancese. Francis also actively practiced sodomy, according to the ancient Greek custom, very widespread almost everywhere at that time, as he himself proudly claims in his poisonous letter of accusations to Galeazzo Sanseverino, dated 1503: "I am reputed and raised by nobility of birth and good morals; you for human and ass favors (and I usually have a party at the door of others, and not at mine!)". It is well known that he surrounded himself with ruffians and mezzani, who had the task of procuring for him girls and young ephebes. One of these was, among others, it, who therefore ran into the hatred of the Marquise.