Кіріспе

Мантуя маркизі 1444–1478 жылдары.

Людовико III Гонзага, Мантуялық, «Түрік» атымен де белгілі (сондай-ақ Лодовико, Людовико II; 5 маусым 1412 – 12 маусым 1478) – 1444 жылдан 1478 жылы қайтыс болғанға дейін Италияның Мантуя қаласын билеген еді.

Өмірбаян

Людовико Жанфранческо I Гонзага мен Паола Малатестаның ұлы болды. Пезаро қаласының Малатеста IV Малатестасының қызы Паола Малатеста оның анасы еді. Людовико әкесі Джанфранческоның соқпақтарымен жүріп, 1432 жылдан бастап кондотьеро ретінде соғысқа қатысты, осы кезде Джанфранческо Франческо Буссоне әскерінің вице-командирі болған. 1433 жылы ол император Сигизмундтың немересі, Бранденбургтік Барбараға үйленді, бірақ отбасылық иеліктердің бір бөлігі оның ағалары Карло, Джанлусидо және Алессандроға бұйырды. Дегенмен, Никколо Пичинино басқаратын венециялық әскерлер Асола қаласын қайтарып алуға жасаған тыңайысына кедергі келтірді. Лоди бейбіт шарты (1454) Людовиконы барлық бағындырылған жерлерін қайтаруға және үш қалаға деген құқығынан түпкілікті бас тартуға міндеттеді. Алайда, папа хост-қалаға қанағаттанбады, былай деп жазды: «Жер батпақты және денсаулыққа зиянды еді, ыстық барлығын күйдіріп жіберді; шарап жағымсыз, ал тамақ ұнамады». Бірақ кеңес Людовико үшін ұлы жеке беделге айналды, оның ұлы Франческоның құрметті дәрежеге көтерілуімен аяқталды. 1466 жылдан бастап Людовико Милан Сфорцаларының қызметінде болды. Ол 1478 жылы оба эпидемиясы кезінде Гоитода қайтыс болды. Ол Мантуя соборында жерленді. Трактат Платондық диалог форматында жазылған, онда аты-жөні айтылмаған сәулетші (әлде Филареттің өзі) князьдік демеуші үшін жаңа қала салып жатыр (әлде Миланның Франческо Сфорцасы). Диалог аясында трактат арасында оларға тағы бір билеуші келді, Людовико кейіпінде: оның диалогтағы рөлі Сфорцаны «заманауи сәулетке» деген қателігін түсінгеніне көндіру болып табылады, яғни готикалық сәулетке. Римдегі ежелгі сәулетті көргеннен кейін ол енді осы сәулетке бейім, және Филареттің де мақсаты осылай болды – демеушісін осыған сендіру.