АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Лейте» ұшақ тасушысы

Кіріспе

Эссекс классындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе кемесі

USS Leyte (CV/CVA/CVS 32, AVT 10) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған 24 әуе кемесінің бірі. Бұл есімді алған үшінші АҚШ Әскери-теңіз кемесі болды. Лейте 1946 жылдың сәуір айында тапсырылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуге кеш қалды. Өзінің қызмет жолының көп бөлігін Атлант мұхиты, Кариб теңізі және Жерорта теңізінде өткізді, сонымен қатар Корея соғысында да қызмет етті, онда ол екі шайқас жұлдызына ие болды. 1950 жылдардың басында шабуылдық әуе кемесі (CVA) ретінде, содан кейін суастына қарсы әуе кемесі (CVS) ретінде, ал соңында (қызметтен шығарылғаннан кейін) әуе кемесі тасымалдаушысы (AVT) ретінде қайта жіктелді. Көптеген әпкелерінен айырмашылығы, Лейте ешқандай үлкен жаңартудан өтпеді, сондықтан өзінің қызмет жолы бойында Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Эссекс классының кемелерінің классикалық түрін сақтап қалды. 1959 жылы қызметтен босатылып, 1970 жылы металл тескісіне сатылды.

Құрылыс және іске қосу

Лейте "ұзын корпусты" кемелердің бірі болды. Ол 1944 жылғы 21 ақпанда Вирджиния штаты, Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding & Dry Dock Co. компаниясында Crown Point деп қаланды, ал 1945 жылғы 8 мамырда Лейте шығанағындағы шайқасты еске алу үшін Лейте деп аталды. 23 тамызда Джеймс М. Мидтің әйелі кемені суға түсірді, ал 1946 жылғы 11 сәуірде капитан Генри Ф. МакКомси басқаруымен құрамына қабылданды.

Қызмет тарихы

1946 жылдың күзінде Лейте линкор «Висконсинмен» бірге Оңтүстік Американың батыс жағалауындағы жақсы ниет сапарына қатысты. 18 қарашада Кариб теңізіне оралғаннан кейін, ол қайтадан сынақ операцияларын жалғастырды. 1948 жылы әуе кемесі HO3S 1 типті алғашқы тікұшақ отрядымен жабдықталды және Солтүстік Атлантикада «Frigid» операциясы атты флоттық жаттығуға қатысты. Корея соғысының алдындағы жылдары Лейте Атлантика және Кариб теңіздеріндегі көптеген флоттық жаттығуларға қатысып, теңізшілерді даярлады және Жерорта теңізіне үш рет жол тартты: 1947 жылдың сәуір-маусымы, 1947 жылдың шілде-қарашасы, 1949 жылдың қыркүйегі – 1950 жылдың қаңтары және 1950 жылдың мамыр-тамызы. Соңғысы 13 тамызда Ливанның Бейрут қаласы үстінде әуе күшін көрсетуді, ал Яқын Шығыстың коммунистік қысымға қарсы тұруына қолдау көрсетуді қамтыды. Лейте 24 тамызда Норфолкке оралды және 2 апта дайындықтан кейін 6 қыркүйекте Қиыр Шығыстағы 77-ші жедел топқа (TF 77) қосылып, Кореядағы Біріккен Ұлттар Ұйымы күштеріне көмек көрсетті. 1950 жылдың 8 қазанында Лейте Жапонияның Сасебо қаласындағы АҚШ флоттық базасына келді және жауынгерлік операцияларға соңғы дайындықтарды жасады. 1951 жылдың 9 қазанынан 19 қаңтарына дейін кеме мен оның ұшақтары 92 күн теңізде болды және Солтүстік Корея күштеріне қарсы 3933 рет ұшты. Оның ұшқыштары 11 000 сағат бойы әуеде болды, жаудың позицияларына, жабдықтарына, көліктеріне және байланыс желілеріне ауыр нұқсан келтірді. Лейтеде орналасқан эскадрильялардың ішінде F4U Corsair ұшақтарын ұшқан VF 32 «Swordsmen» эскадрильясы болды. Бұл эскадрильяға 1950 жылдың 4 желтоқсанында ұрыс кезінде қаза тапқан бірінші афроамерикалық теңіз авиаторы, прапорщик Джесси Лерой Браун кірді. Лейте Норфолкке күрделі жөндеуге 1951 жылдың 25 ақпанында оралды. Кариб теңізіндегі флоттық жаттығулар 21 тамызда аяқталғаннан кейін, әуе кемесі 3 қыркүйекте АҚШ-тың Алтыншы флотымен бесінші рет міндетке аттанды. 21 желтоқсанда Норфолкке Хэмптон-Роудс айманындағы операциялар үшін оралды және 1952 жылдың 29 тамызында тағы Жерорта теңізіне бет бұрды. 1 қазанда CVA 32 болып қайта жіктелді, 1953 жылдың 16 ақпанында Бостонға оралды. Бірақ 8 тамызда ол белсенді флотта қалдырылуына бұйрық берілді және сол күні CVS 32 болып қайта аталды, оны суастына қарсы күреске арналған әуе кемесіне айналдыру жұмыстары басталды. 1953 жылдың 16 қазанында сағат 15:15-те, суастына қарсы күреске арналған әуе кемесіне айналдыру кезінде, Лейтедегі сол жақ катапульттік машиналар бөлмесінде жарылыс болды. Бірнеше минуттан кейін теңіз базасы мен қалалық өрт сөндіру машиналары оқиға орнына жетті. Ауыр және батыл күрес салдарынан өрт сағат 19:57-де сөндірілді. Өрт салдарынан 37 адам қаза тауып, 28 адам жарақат алды. 1954 жылдың 4 қаңтарында жаңарту жұмыстары аяқталды. Лейте Бостоннан Род-Айленд штатындағы Квонсет-Пойнтқа 18-ші әуе кемелер дивизиясының (CarDiv 18) флагманы ретінде жөнелді. Ол келесі бес жыл бойы шығыс жағалауында және Кариб теңізінде суастына қарсы күрес тактикалық операцияларын жүргізді. Лейте 1959 жылдың қаңтарында Квонсет-Пойнттан Нью-Йорк теңіз кемежайына кетті, онда ол жаңғыртуға дайындық жұмыстарын бастады. Ол AVT 10 болып қайта аталды және 1959 жылдың 15 мамырында қызметтен босатылды, Атлант мұхитының Филадельфия тобына тағайындалды, онда ол 1970 жылдың қыркүйегінде металлға сатылғанға дейін қалды және Вирджиния штатының Чесапик қаласында жұмыстары аяқталды.

Leyte joined battleship Wisconsin on a good will cruise along the western seaboard of South America in the fall of 1946 before returning to the Caribbean on 18 November to resume shakedown operations. In 1948, the carrier was equipped with its first helicopter detachment of HO3S 1 utility helicopters, and participated in a fleet exercise, Operation Frigid, in the North Atlantic. In the years preceding the Korean War, the Leyte participated in numerous other fleet exercises in the Atlantic and Caribbean, trained naval reservists, and deployed three times to the Mediterranean: April–June 1947, July–November 1947, September 1949 – January 1950, and May–August 1950. The latter included a demonstration of airpower over Beirut, Lebanon on 13 August, supporting the Middle East against Communist pressure. Leyte returned to Norfolk on 24 August, and after 2 weeks of preparation, departed on 6 September to join Task Force 77 (TF 77) in the Far East to support United Nations Forces in Korea. Leyte arrived at the Sasebo base for U. S. Fleet Activities in Sasebo, Japan, on 8 October 1950 and made final preparations for combat operations. From 9 October – 19 January 1951, the ship and her aircraft spent 92 days at sea and flew 3,933 sorties against North Korean forces. Her pilots accumulated 11,000 hours in the air while inflicting massive damage upon enemy positions, supplies, transportation, and communications. Among the squadrons based on Leyte were the VF 32 Swordsmen, flying the F4U Corsair. This squadron included the first African American naval aviator, Ensign Jesse LeRoy Brown, who was killed in action on 4 December 1950. Leyte returned to Norfolk for overhaul 25 February 1951. After fleet training exercises in the Caribbean terminated on 21 August, the carrier departed for her fifth tour of duty with the United States Sixth Fleet on 3 September. She returned to Norfolk on 21 December for operations out of Hampton Roads, and again steamed for the Mediterranean on 29 August 1952. Reclassified CVA 32 on 1 October, she returned to Boston on 16 February 1953 for deactivation. On 8 August, however, she was ordered to be retained in the active fleet, and, redesignated CVS 32 on the same day, work was begun converting her to an ASW carrier. At 15:15 on 16 October 1953, while still under conversion to an antisubmarine carrier, Leyte suffered an explosion in her port catapult machinery room. Within minutes, naval base and city fire trucks were on the scene. After a hard and gallant fight, the fire was extinguished at 19:57. As a result of the fire, 37 men died and 28 were injured. Conversion completed on 4 January 1954, Leyte departed Boston for Quonset Point, Rhode Island, as flagship of Carrier Division 18 (CarDiv 18). She remained there for the next five years conducting ASW tactical operations along the eastern seaboard and in the Caribbean. Leyte departed Quonset Point in January 1959 for the New York Navy Yard where she commenced preinactivation overhaul. She was redesignated AVT 10 and decommissioned both on 15 May 1959, and was assigned to the Philadelphia group of the Atlantic Reserve Fleet, where she remained until sold for scrap in September 1970 and completed in Chesapeake, Virginia.