Кіріспе

Шотланд психиатры, жазушы (1884–1953)

Генри Морис Данлоп Николл (19 шілде 1884 – 30 тамыз 1953) – шотланд неврологі, психиатры, жазушы және белгілі «Төртінші жол» эзотерикалық ұстазы. Ол Гурджиев пен Успенскийдің іліміне арналған «Психологиялық түсініктемелер» атты бес томдық жинағымен танымал, ол 1941 жылдың наурыз айынан 1953 жылдың тамызына дейін Лондон және оның төңірегіндегі зерттеу топтарына таратылған 500-ден астам дәрістен тұрады.

Өмір және жұмыс

Николл Шотландияның Келсо қаласындағы пасторлық үйde дүниеге келді. Ол Уильям Робертсон Николлдың ұлы болды, ол Шотландияның еркін шіркеуінің пасторы және белгілі әдебиетші еді. 1903 жылдан 1906 жылға дейін Николл Кембридж университетінің Гонвилл және Каиус колледжінде ғылымды оқыды, табиғи ғылымдар бойынша бірінші сыныптық диплом алды. 1906 жылдан 1910 жылға дейін ол Санкт-Бартоломей ауруханасында хирургия және неврология саласында медициналық біліктілік алды. Юнгпен жеке достығынан басқа, 1912 жылдан 1921 жылға дейін Николл Юнгтың теориялары туралы бірнеше мақалаларды кәсіби журналдарда жариялады, сондықтан Лондондағы Харли-стриттегі медициналық практикасында Юнгтің өкілі ретінде жұмыс істегені таңқаларлық емес. Бірінші дүниежүзілік соғыста Корольдік армия медицина корпусында капитан болып қызмет еткеннен кейін, ол алғаш рет Галлиполидегі және Сувла шығанағы шабуылындағы жаралыларды емдеді, содан кейін дизентериядан айыққаннан кейін 10-шы ирланд дивизиясының 32-ші далалық госпиталіне келді және Месопотамиядағы Кут қамалында да солай істеді. 1921 жылдың қазанында ол Джордж Гурджиевтің Төртінші жолының шәкірті, кейіннен мұғалімі болған П.Д. Успенскиймен танысты. Сол күзде ол әйелі Кэтрин, Джейн және бала күтушісімен бірге Париждің сыртындағы Адамның үйлесімді даму институтына келді. 1923 жылдың жазында Гурджиев институтын жапқанда Николл Успенскийдің тобына қосылды. 1931 жылы ол Успенскийдің кеңесімен Англияда өз зерттеу топтарын құрды. Осы лекциялардың көпшілігі сөзсіз жазылып, Гурджиев пен Успенскийдің ілімдеріне қатысты психологиялық түсіндірмелер атты алты томдық серияға жинақталды. Николл Гурджиев пен Успенскийдің Төртінші жолының немесе эзотерикалық христиандығының мұғалімі және тәжірибешісі ретінде ең жақсы танымал, бірақ оның ресми өмірбаян авторы Берил Погсон атап өткендей, ол жеке түрде Сведенборг пен Жаңа өсиетті оқыған. Оның неоплатонизм, гностицизм, герметицизм, алхимия, суфизм, грек философиясы, Якоб Бёме, Уильям Блейк туралы ойлары, сондай-ақ түрлі үнді және қытай дәстүрлері (сана туралы пікір білдірген тарихтағы тұлғаларды есептемегенде) «Тірі уақыт және өмірдің интеграциясы» (Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін аяқталған, бірақ 1952 жылға дейін жарияланбаған) еңбегінде кездеседі; алайда оның жарияланған еңбектері мен жеке қағаздары көбінесе көпшілік назарында сирек болды.