Фрамли Пасторлығы: Барсетшир шежіресінің төртінші кітабы

Кіріспе

1861 жылы Антони Троллоптың романы

Фрамли Парсондж – ағылшын жазушысы Антони Троллоптың романы. Ол алғаш рет 1860 жылы «Cornhill Magazine» журналында бөлім-бөлім жарияланып, кейін 1861 жылдың сәуір айында кітап түрінде жарық көрді. Бұл «Барсетшир хроникасы» сериясының төртінші кітабы, «Доктор Торн» романынан кейін жазылған және «Аллингтондағы шағын үймен» жалғасады.

Қысқаша мазмұны

Фрамли пасторшасының батыры Марк Робартс – жас викарий, ол әйелі мен балаларымен Барсетширдегі Фрамли ауылына қоныстанған. Осы лауазымға ол Леди Луфтон арқылы ие болды, ол оның балалық шағындағы досы Людовик, Лорд Луфтонның анасы. Марк мансабын алға жылжытуды көздейді және графтықтағы жоғары қоғамдағы байланыстарды іздеуді бастайды. Көп ұзамай, жергілікті вигтік парламент мүшесі, мырза Соверби одан маңызды сомадағы қарызға кепілдік беруді сұрайды. Марк әлсіздікке бой жеткізіп, келіседі, бірақ егер қарыз талап етілсе, оны өтей алмайтынын және Совербинің жаман қарызкер екенін біледі. Бұл қателік сюжетте маңызды рөл атқарады. Марк сот орындаушылары келгенде және Робарттардың жиһаздарын тізімдеуге кіріскенде, қоғам алдында ұятқа қалады. Соңғы сәтте Лорд Луфтон Маркты қарызын төлеуге көндіреді. Тағы бір сюжеттік желі Маркның қарындасы Люси мен Лорд Луфтон арасындағы махаббатқа қатысты. Олар терең махаббатта, жас жігіт оған үйленуді ұсынады, бірақ Леди Луфтон бұл одаққа қарсы. Ол ұлының Архидиакон Грантлидің қызы, әдемі Грисэлда Грантлиді таңдағанын қалайды және Люсидің мұндай жоғары мәртебеге лайық емес деп қорқады. Люси өзі олардың әлеуметтік жағдайының үлкен айырмашылығын мойындайды және ұсыныстан бас тартады. Лорд Луфтон жалғастырғанда, ол Леди Луфтон өз ұлын қабылдауын сұраса ғана келіседі. Люсидің мінез-құлқы мен қайырымдылығы (әсіресе кедей дін қызметкері Жосия Кроулидің отбасына көрсеткен көмегі) оның анасының шешімін әлсіретеді. Сонымен қатар, Грисэлда Лорд Дэмбеллоға құда болады. Бірақ Лорд Луфтонның нық қадамдары оның анасын жеңіске жетеді. Кітап Люси мен Людовиктің некесімен, сондай-ақ тағы үш некемен аяқталады. Олардың екеуі Епископ Пруди мен Архидиакон Грантлидің қыздарына қатысты. Г-жа Прауди мен Г-жа Грантлидің некелік амбициялары арасындағы бәсекелестік маңызды комедиялық сюжет құрайды, онда соңғысы жеңіске жетеді. Ал үшінші неке – бұл ашық сөйлейтін мұрагер Марта Данстеблдің, серияның алдыңғы романының басты кейіпкері доктор Торнмен.

The hero of Framley Parsonage, Mark Robarts, is a young vicar, settled in the village of Framley in Barsetshire with his wife and children. The living has come into his hands through Lady Lufton, the mother of his childhood friend Ludovic, Lord Lufton. Mark has ambitions to further his career and begins to seek connections in the county's high society. He is soon preyed upon by local Whig Member of Parliament Mr Sowerby, who asks him to guarantee a substantial loan, which in a moment of weakness Mark agrees to do, even though he does not have the means to meet the loan amount if called upon to redeem it, and knows Sowerby to be a notorious debtor. The consequences of this blunder play a major role in the plot, with Mark eventually being publicly humiliated when bailiffs arrive and begin to take an inventory of the Robarts' furniture. At the last moment, Lord Lufton forces the reluctant Mark to accept a loan from him to meet the debt. Another plot line deals with the romance between Mark's sister Lucy and Lord Lufton. The couple are deeply in love and the young man proposes, but Lady Lufton is against the marriage. She would prefer that her son instead choose the coldly beautiful Griselda Grantly, daughter of Archdeacon Grantly, and fears that Lucy is too "insignificant" for such a high position. Lucy herself recognises the great gulf between their social positions and declines the proposal. When Lord Lufton persists, she agrees only on condition that Lady Lufton ask her to accept her son. Lucy's conduct and charity (especially towards the family of poor priest Josiah Crawley) weaken her ladyship's resolve. In addition, Griselda becomes engaged to Lord Dumbello. But it is the determination of Lord Lufton that in the end vanquishes his doting mother. The book ends with Lucy and Ludovic's marriage as well as three other marriages. Two of these involve the daughters of Bishop Proudie and Archdeacon Grantly. The rivalry between Mrs Proudie and Mrs Grantly over their matrimonial ambitions forms a significant comic subplot, with the latter triumphant. The other marriage is that of the outspoken heiress, Martha Dunstable, to Doctor Thorne, the eponymous hero of the preceding novel in the series.

Люфтондар

Леди Луфтон, Фрэмли сотының жесір қызы және Марк Робартстың демеушісі. Людовик, Лорд Луфтон. Оның жалғыз ұлы және мұрагері.

Робарттар

Реверенд Марк Робартс, Фрэмлидің викарі, Леди Луфтонның ізбасары және романның батыры. Фанни Робартс (туған тегі Мозель), Марктың сабырлы әйелі, оны Леди Луфтон таңдаған. Люси Робартс, Марктың ең кіші қарындасы және Лорд Луфтонның сүйіктісі.

Мередиттер

Сэр Джордж Мередит, Юстиния Луфтонның күйеуі. Юстиния, леди Мередит, туған тегі Луфтон, лорд Луфтонның қарындасы, сэр Джордж Мередиттің әйелі және леди Луфтонның қызы.

Грантлилер

Доктор Теофилус Грантли, Барчестер архидиаконы, Пламстед Епископиде тұрады. Грантли ханым, Хардингтың қызы, доктор Грантлидің әйелі. Грантлилердің үлкен қызы Гризельда Грантли, классикалық және "мүсіндей" әдемі, аз сөйлейтін қыз.

Прудилер

Доктор Прауди, Барчестер епискобы. Миссис Прауди, епископтың басымды әйелі. Оливия Прауди, олардың үлкен қызы.

Смиттер

Гарольд Смит, Парламент мүшесі және қысқа мерзімге министр болған. Хариет Смит ханым, Гарольд Смиттің әйелі, Натианел Совербидің қарындасы және Марта Данстебл мысқа жақын досы.

Автордың сипаттамасы және басқа сын-пікірлер

Өзінің өмірбаянында Троллоп «Фрэмли Пасторханасы» туралы былай деп сипаттады: «Бұл әңгіме толығымен ағылшын рухында жазылған. Аз-кем түлкі аңшылығы, аз-кем «tuft» аңшылығы, христиандық ізгілік пен ханбалық болды. Ешқандай батырлық та, ешқандай зұлымдық та жоқ еді. Шіркеу көп болды, бірақ махаббат одан да көп». 1861 жылғы «Әдеби газет» бұл кітапты Байроншылдықтың әдеби әлемде басылуының және оның орнына «орташа құрметтің дәл және адал бейнелері» деп аталатын жаңа үрдіс келгенінің белгісі деп бағалады. 20 ғасырғы сын-тұлғалар Троллоптың «Фрэмли Пасторханасы» арқылы Виктория дәуірінің ортасындағы орта таптың мінез-құлқы мен әдет-ғұрыптарын дәл бейнелегенін растады, сонымен қатар оның сериялық жазылуына байланысты (қажетті) асығу салдарынан туындаған кемшіліктер болуы мүмкін екенін де айтады.