Доменіко Венециано: Ренессанс суретшісінің өмірі мен шығармалары
Domenico Veneziano
Доменіко Венециано (1410-1461) – итальяндық Ренессанс суретшісі, Флоренция мен Перуджада жұмыс істеген. Туындыларында Джентиле да Фабриано мен Беноццо Гоццолидің ықпалы көрінеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Итальяндық өнер суретшісі (шамамен 1410–1461)
Italian Renaissance painter (c. 1410–1461)
Доменико Венециано (шамамен 1410 – 15 мамыр 1461) – ерте Ренессанс кезеңінің итальяндық суретшісі, көбінесе Перуджа мен Тосканада жұмыс істеген. Оның туған жері туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Венецияда туған деп есептеледі, сол себепті оның тегі сондай. Ол 1422–23 жылдары бала кезінде Флоренцияға көшіп, Джентиль да Фабрианоның шәкірті болды. Ол 1423–1430 жылдары Римде Пизанелломен де бірге жұмыс істеген. Оның туындыларына Беноццо Гоццолидің стилі әсер еткен. 1438 жылы Перуджадан Пьеро ди Козимо де Медичиге жазған хатында, ол көп жылдар бойы Медичи отбасының ықпалында болғанын айтады және оларға арналған алтарь суретін салуға рұқсат сұрайды. Ол Фра Анжелико мен Фра Филиппо Липпимен замандас болған, себебі осы екі суретші де Перуджадағы Бонфиглидің фрескаларын жоғары бағалаған. 1439 және 1441 жылдар аралығында ол «Патшалардың табынуы» шедевр туындысын жасады, бұл дөңгелек панель, мүмкін, бай Медичи отбасының сарайы үшін тапсырыс бойынша салынған және қазір Берлинде сақталуда. Тағы бір шедевр – Санта-Люсия-де-Магноли алтары (шамамен 1445–1447), бастапқыда Флоренциядағы Санта-Люсия-деи-Магнолиде орналасқан, қазір Уффици галереясында. Алтарь сол кезең үшін ерекше түс палитрасын көрсетеді, сондықтан Вазари оны маймен салған деп жазған. Ол Андреа Мантеньяға ықпал еткен. Басқа маңызды туындылары – Румынияның Ұлттық өнер мұражайындағы Розето Мадоннасы және Флоренциядағы Вилла И Таттидегі Мадонна Беренсон, екеуі де шамамен 1432–1437 жылдар аралығында салынған. Вазари Домениконы Андреа дель Кастаньоның өлтіргенін айтқан. Алайда, Кастаньо 1457 жылы, Доменикодан төрт жыл бұрын қайтыс болған. Ол 1439–1445 жылдары Флоренциядағы Санта-Мария-Нуова ауруханасындағы Портинари капелласын безендіруге қатысты, ал оның көмекшілері Пьеро делла Франческа мен Биччи ди Лоренцо болды. Ол сол жерде жұмыс істеген кезде зығыр майын қолданғаны белгілі, себебі аурухана кітаптарында оның шығыстарында осы материалға көп сілтемелер бар. Ол өмірінің соңғы күндерін Флоренцияда өткізіп, 1461 жылдың 15 мамырында қайтыс болды.
Domenico Veneziano (c. 1410 – May 15, 1461) was an Italian painter of the early Renaissance, active mostly in Perugia and Tuscany. Little is known of his birth, though he is thought to have been born in Venice, hence his last name. He then moved to Florence in 1422–23 as a boy, to become a pupil of Gentile da Fabriano. He is said to have worked with Pisanello in Rome around 1423–1430. His work was influenced by the style of Benozzo Gozzoli. In a letter from him to Piero di Cosimo de' Medici, dated from Perugia in 1438, where he likewise resided for many years, he mentions his long connection with the fortunes of the Medici family, and begs to be allowed to paint an altarpiece for the head of that house. He was a contemporary with Fra Angelico and Fra Filippo Lippi, since those two artists and himself are known to have valued the frescoes of Buonfigli at Perugia. Between 1439 and 1441 he painted a masterpiece of the Adoration of the Magi, a round panel which was probably commissioned for the palace of the wealthy Medici family and is now in Berlin. Another masterpiece is considered to be the Santa Lucia de' Magnoli Altarpiece (c. 1445–1447), originally in Santa Lucia dei Magnoli, Florence and now in the Uffizi. Painted in tempera on panel, the altarpiece displays such an unusual palette for this period that Vasari wrote that it had been painted in oil. He influenced Andrea Mantegna. Other important works are the Madonna del Roseto in the National Museum of Art of Romania and the Madonna Berenson in the Villa I Tatti in Florence, both dating to around 1432–1437. Vasari alleged that Domenico was murdered by Andrea del Castagno. However, Castagno died c. 1457, four years before Domenico. He worked at the decorations of the Portinari chapel in the hospital of Santa Maria Nuova in Florence from 1439–1445, and had as his assistants Piero della Francesca and Bicci di Lorenzo. It is certain that whilst employed there he used linseed oil as his medium, since the hospital books of that date make many allusions to this item in his expenses. His latter days were spent in Florence, where he died on May 15, 1461.