Кіріспе

Неміс тілінен алынған түрлі қарыз сөздер, терминдер, сөз тіркестері немесе цитаталар тізімі. Ағылшын тіліне неміс тілінен алуан түрлі қарыз сөздер, терминдер, сөз тіркестері немесе цитаталар енгізілген. Қарыз сөз – донор тілінен алынып, аудармасыз қабылдаушы тілге сіңген сөз. Ол басқа тілден алынған мағынаны немесе идиоманы қабылдаушы тілдің өзіндік сөздерімен немесе түбірлерімен аударудан өзгеше. Кейбір сөз тіркестері жиі қолданылады (мысалы, гамбургер), бірақ көпшілігі сирек кездеседі. Көп жағдайда қарыз сөз мағынасы неміс тіліндегі түпкі нұсқасынан айтарлықтай өзгеше болып келеді. Ағылшын және неміс тілдері екеуі де Батыс герман тілдеріне жатады, алайда олардың байланысы ағылшын тіліне ежелгі скандинав және норман француз тілдерінің лексикалық ықпалымен (1066 жылы Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін), сондай-ақ жоғары неміс тіліндегі дауыстық өзгерістермен шатырлана түсті. Дегенмен, соңғы жылдары көптеген ағылшын сөздері тікелей неміс тілінен алынған. Әдетте, ағылшын тілінде неміс қарыз сөздерін жазу кезінде түпнұсқа сөздердегі умляуттар (Ä, Ö, Ü, ä, ö, және ü әріптеріндегі екі нүктелі диакритикалық белгі) жойылады немесе умляут әріптері Ae, Oe, Ue, ae, oe, ue әріптерімен алмастырылады (неміс тілді елдерде умляут қолданылмаған жағдайда қалыпты жағдай; умляуттың шығу тегі – үстіне жазылған Е әрпі). Неміс сөздері түрлі себептерге байланысты ағылшын тіліне енген: неміс мәдениетінің өнімдері, әсіресе тағамдар, ағылшын тілді елдерге таралып, көбінесе түпнұсқа неміс атауымен немесе неміс тіліне ұқсас ағылшын атауымен танылады. Ғылым, ғылыми еңбек және классикалық музыка саласындағы неміс тілді елдердің жетістіктері мен жаңалықтары жаңа ұғымдарды білдіретін неміс сөздерінің ағылшын тіліне қабылдануына әкелді, мысалы, психологияда қолданылатын доппельгангер және аңтүсік сөздері. Неміс тарихы мен мәдениеті туралы талқылау үшін кейбір неміс сөздері қажет. Кейбір неміс сөздері ағылшын тіліндегі мәтінде сөйлеген тілдің неміс тілі екенін көрсету үшін қолданылады, мысалы, фрау, рейх. Тілдер ретінде ағылшын және неміс тілдері ортақ ата-баба – Батыс герман тілінен және одан да ертерек – протогерман тілінен тараған; осы себепті кейбір ағылшын сөздері неміс тіліндегі сәйкес сөздерімен бірдей болып келеді, жазуында (қол, құм, саусақ) немесе айтылуында ("балық" = Fisch, "ешкі" = Maus), немесе екеуінде де (қол, жүзік); олар осы тізімге енбеді. Ағылшын тіліне толық сіңген неміс есімдері әдетте бастапқыда үлкен әріппен жазылмайды, ал неміс әрпі "ß" әдетте "ss" деп ауыстырылады.

Ағылшын тілінде жиі қолданылатын неміс терминдері

Бұл сөздердің көпшілігі көптеген ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарға таныс болады, олар ағылшын тілінде кеңінен қолданылады. Мысалы, ву́рст және пумперникель сияқтылары неміс тілімен байланысын сақтайды, ал лагер және гамбургер сияқтылары – сақтамайды. Кез келген сөз өзіне қатысты жағдайда ғана танылуы мүмкін. Осы тіркестердің бірқатары неміс иммиграциясының ықпалымен американдық ағылшын тілінде қолданылады, бірақ британдық ағылшын тілінде қолданылмайды.

Ағылшын академиялық ортасында жиі қолданылатын неміс терминдері

Неміс терминдері кейде ағылшын тіліндегі академиялық салаларда кездеседі, мысалы, тарих, психология, философия, музыка және физика ғылымдары; әлдебір саладағы мамандардың берілген неміс терминін білуі мүмкін, ал қалғаны білмейді.

Тарих

(Егер олар әрқайсысы үшін маңызды болса, кейбір терминдер бірнеше санатта тізімделген.)