Кіріспе
Орхидеялар туысы Автоматты таксобокс | сурет = Vanda coerulea Orchi 6052.jpg | сурет жазуы = Vanda coerulea | ата-аналарды көрсету = 3 | таксон = Vanda | авторы = Gaud. ex Pfitzer | бас түрі = Vanda roxburghii R. Br. | синонимдер сілтемесі = – Орхидеялар тұқымдасына жататын туыс. Ванда түрлері Шығыс Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия және Жаңа Гвинеяда кеңінен таралған, ал кейбір түрлері Квинслендке және Тынық мұхитының батыс аралдарына дейін жетеді.
Automatic taxobox
| image = Vanda coerulea Orchi 6052. jpg
| image caption = Vanda coerulea
| display parents = 3
| taxon = Vanda
| authority = Gaud. ex Pfitzer
| type species = Vanda roxburghii R. Br. | synonyms ref = is a genus in the orchid family, Orchidaceae. There are 90 species, Vanda species are widespread across East Asia, Southeast Asia, and New Guinea, with a few species extending into Queensland and some of the islands of the western Pacific.
Этимология
Ванда атауы санскрит тілінен (वन्दाका) Vanda roxburghii түрінің атауынан (Vanda tessellata-ның синонимі) шыққан.
Тарату
Бұл көбінесе эпифиттік, бірақ кейде литофиттік немесе жерде өсетін орхидеялар Үндістанда, Гималайда, Оңтүстік-Шығыс Азияда, Индонезияда, Филиппинде, Жаңа Гвинеяда, Оңтүстік Қытайда және Солтүстік Австралияда кездеседі.
Сипаттама
Бұл туыс бір аяқты өсу қабілетіне ие, жалпақ, әдетте кең, жұмыртқа тәрізді жапырақтары (құбырша жапырақтары) бар. Құрғақ кезеңдерге бейімделген цилиндр тәрізді (теретті), ет тәрізді жапырақтары бар түрлер Papilionanthe туысына көшірілді. Бұл орхидеялардың сабақтары көлемі жағынан әртүрлі болады; кейбіреулері кішкентай өсімдіктер, ал кейбіреулерінің ұзындығы бірнеше метрге жетеді. Өсімдіктер табиғатта да, өсірілгенде де өте ірі болып өседі, ал эпифиттік түрлерде өте кең, тарамдалған әуе тамыр жүйесі болады. Тамырларында пневмотауыштар кездеседі. Аз немесе көптеген жалпақ гүлдер бүйірлік гүлшоғырға жиналады. Көбінесе сары-қоңыр түсті, қоңыр белгілерімен, бірақ ақ, жасыл, қызғылт сары, қызыл және бордо түстерде де кездеседі. Гүлдің төменгі жапырағында кішкентай өскір бар. Ванда түрлері әдетте бірнеше айда бір рет гүлдейді және гүлдері екі-үш аптаға дейін сақталады.
Аңтану
Vanda falcata бірнеше Theretra туысына жататын, атап айтқанда Theretra japonica және Theretra nessus шұбарқұрттары арқылы тозаңданады хабарланды.
Қорғау
Көптеген Ванда орхидеялары (әсіресе V. coerulea) жойылу қаупі төңкерілген және табиғатта сирек кездесетін болғандықтан, кеңінен таралған емес. Олар әдетте жарық деңгейі жоғары, бұзылған орман аймақтарында өседі және қатты қауіпке ұшырап, ортасының жойылуына осал. Егер кесу құралдары зарарсыздандырылмаса, инфекция басқа өсімдіктерге таралуы мүмкін.
Жүйелілік
Ванда туысының жақында жүргізілген молекулалық зерттеуінде, бұрынғы Ascocentrum, Neofinetia және Euanthe туыстары сияқты бірнеше туыстар Вандамен синоним ретінде қарастырылды.