Кіріспе

Фильм жанры

Романтикалық комедия (сондай-ақ, ромком немесе ром ком) – комедия және романдық көркем әдебиеттің бір саласы, оның негізгі мазмұны – жеңіл, қызықты оқиғалар, махаббат туралы идеяларға бағытталған, мысалы, шынайы махаббаттың көптеген кедергілерді жеңе алатыны туралы. Типикалық романтикалық комедияда екі ғашық жас, тартымды және бір-біріне жарасымды болып көрінеді, бірақ оларды кейбір қиын жағдайлар (мысалы, әлеуметтік мәртебедегі айырмашылық, ата-ананың араласуы, бұрынғы қарым-қатынастар) бөліп тұрады. Барлық кедергілерді жеңіп, олар соңында бірігеді. Әдетте, ертегідей бақытты соңмен аяқталады.

Сипаттама

Романтикалық комедияның негізгі сюжеті – екі кейіпкердің кездесуі, дау-жанжал немесе басқа да кедергілерге байланысты жолдарының айырылысуы, содан кейін бір-біріне деген махаббатын сезініп, қайта қосылуы. Кейде екі басты кейіпкер кездесіп, бастапқыда қарым-қатынас құрады, бірақ олардың одағына кедергілер туындайды. Сондай-ақ, кейде олар романтикалық қарым-қатынасқа түсуге тартынады, себебі бір-біріне ұнамайды деп ойлайды. Мүмкін, біреуінің әйелі/ері бар немесе қоғамдық қысымға ұшырайды. Дегенмен, сценарийшілер кейіпкерлердің бір-біріне қызығуын және олардың үйлесімді жұп болатынын көрсетеді. Кейіпкерлер көбінесе ажырасып кетеді немесе эмоцияларын түсіну үшін, бірге болуға кедергі келтіретін сыртқы мәселелерді шешу үшін уақыт алады, бірақ соңында олардың бәрін жеңіп шығады. Екеуінің бірі немесе екеуі де ажырасып кеткен кезде бір-бірін жақсы көретінін түсінеді. Содан кейін біреуі екіншісін іздеп, махаббатын білдіру үшін үлкен күш жұмсайды (кейде бұл «ерлік әрекет» деп аталады). Бірақ мұндай жағдай әрқашан бола бермейді, кейде екеуі кездейсоқ жағдайда қайтадан кездеседі. Немесе біреуі, әлі де оған қамқор екенін көрсету үшін, романтикалық сыйлық жасауға тырысады. Содан кейін, қандай да бір қиындықтар мен ұятты жағдайларға қарамастан, олар бір-біріне махаббатын білдіреді және фильм қуанышпен аяқталады. Олар бақытты өмір сүргені айтылса да, олардың бақытты аяқталуы қандай болатыны нақты көрсетілмейді. Некеге тұру немесе бірге өмір сүрудің өзі «бақытты аяқталды» дегенді білдірмейді. Романтикалық комедияның мақсаты – басты кейіпкерлердің өміріндегі махаббаттың маңыздылығын көрсету, тіпті олар соңында физикалық түрде ажырасып кетсе де (мысалы, «Махаббатқа салынған Шекспир», «Римдік каникул»). Көбінесе финал көрермендерге, егер бұл шынайы махаббат болса, ол кез келген қиындыққа қарамастан жеңіске жетеді деген сенімді сыйлайды. Бұл сюжеттің көптеген нұсқалары бар. Кейде екі басты кейіпкер бір-бірінің құшағына құламайды, керісінше, басты кейіпкерлердің бірі мен екінші рөлдегі кейіпкер арасында жаңа махаббат туады (мысалы, «Менің ең жақсы досымның үйлену тойы», «Менің супер бұрынғы қатыным»). Сонымен қатар, фильм Вуди Алленнің «Энни Холл» фильміндегідей махаббаттың мүмкін еместігі туралы толғануы мүмкін. Романтикалық комедияның негізгі форматын Шекспирдің «Көп шудан ештеңе шықпады» және «Жазғы түнгі арман» сияқты ертеректегі пьесаларында да кездестіруге болады.

Эволюция және субжанрлар

Жылдар өте келе романтикалық комедиялар ерлер мен әйелдер арасында бірте-бірте танымал бола бастады. Олар дәстүрлі құрылымынан шығып, жаңа салаларға қадам басуда. Бұл салалар көбірек қосалқы жанрларды және күрделі тақырыптарды зерттейді. Бұл фильмдер әлі де "жеңіл және әзіл-қалжыңға толы, бақытты махаббат оқиғасын баяндайтын фильм, пьеса сияқты" типтік сюжетті сақтайды, бірақ олардың мазмұны күрделене түседі. Романтикалық комедиялар жанрға жаңалық пен күрделілік қосудың бірнеше жолын ұсынады. Олардың күрделілікті арттыруының екі жолы бар: жұбайлардың арасында туындайтын кедергілер мен кейіпкерлердің фильм бойына сезінетін моральдық құндылықтары.

Төтенше жағдайлар

Кейбір романтикалық комедиялар басты кейіпкерлер үшін ерекше немесе таңғажайып жағдайларды қолданады, мысалы, "Жылы денелер" фильмінде басты кейіпкер – жігітін жегеннен кейін адам қызына ғашық болатын зомби. Олардың бір-біріне деген махаббатының әсерінен басқа зомбилерге де жұқпалы болып, тіпті оларды емдеуге көмектеседі. Зомбилердің жазылуының арқасында екі басты кейіпкер енді бірге бола алады, себебі олардың арасындағы кедергі жойылды. Тағы бір ерекше жағдай – "Зак пен Мири порно түсіреді" фильмінде, екі басты кейіпкер бірге порно түсіруге тырысып, соның ішінде қарым-қатынас құрады. Бұл екі фильм де классикалық сюжет желісін алып, оған ерекше жағдайларды қосып, жаңалық пен өзгешелік енгізеді.

Айналу конвенциялары

Басқа романтикалық комедиялар романтикалық комедия жанрының қалыпты үлгілерін өзгертеді. "500 күндік жаз" сияқты фильмдерде екі басты тұлға бірге бола қоймайды, нәтижесінде кейіпкер қатты күйзеледі. "Адам" сияқты басқа фильмдерде екі басты тұлға ажырасып кетеді, бірақ олар өздеріне қанағаттандырылып, жаңа мақсаттар мен жаңа махаббат іздейді.

Жыныстық рөлдерді ауыстыру

Кейбір романтикалық комедиялар комедиялық эффектіні күшейту үшін гендерлік рөлдерді ауыстырады. Мұндай фильмдерде қоғам жүктеген гендерлік нормадан өзгеше қасиеттерге ие кейіпкерлер кездеседі, мысалы, "Сара Маршаллды ұмыту" фильміндегі басты жігіт өте сезімтал, ал "Құрметпен жасалған" фильміндегі қалыңдықтар еркектік сипатта теріс жарықта көрсетіліп, басты жігіттің жақсылығын ашып көрсетуге көмектеседі.

Елеулі элементтер

Романтикалық комедиялардың басқа туындылары да ұқсас элементтерді қамтиды, бірақ неке, жауапкершілік немесе тіпті мүмкіндігі шектеулілік сияқты ересектерге арналған тақырыптарды зерттейді. Дженд Апатовтың "40 жас" және "Жүкті болдық" атты екі фильмі осы мәселелерді қамтиды. "40 жас" 40-қа жақындаған жұбайдың өмірлік дағдарысын көрсетеді, ал "Жүкті болдық" жоспарланбаған жүктілік пен одан кейін туындайтын жауапкершілікті бейнелейді. "Күміс астар" фильмі психикалық аурулар мен жаңа қарым-қатынас бастауға деген батылдық туралы айтады. Бұлардың барлығы романтикалық комедия жанрының қалыпты бейнесіне қарсы келеді. Алайда, романтикалық комедия – бұл жай ғана құрылым, және осы элементтердің барлығы осы фильмдердің әлі де романтикалық комедиялар екенін жоққа шығармайды.

Жасалған романтикалық кездесулер: "қос келіншектер"

Романтикалық комедия фильмдерінің ерекшеліктерінің бірі – екі мүмкін романтикалық серіктестің ерекше немесе күлкілі жағдайларда кездейсоқ, жасалма кездесуі арқылы көңіл көтеру факторын ұсынуы. Роджер Эберт сияқты киносыншылар немесе Associated Press-тің Кристи Лемир бұл жағдайды "сүйкімді кездесу" деп атайды. "Сүйкімді кездесу" кезінде сценарийшілер көбінесе екі серіктес арасындағы мінездердің немесе көзқарастардың алғашқы қақтығысын, ұятты жағдайды немесе күлкілі жаңсақ түсініксіздіктерді бейнелей отырып, әзіл-қалжыңға толы ұятсыздық сезімін тудырады. Кейде бұл термин дефиссіз ("сүйкімді кездесу") немесе етістік ретінде ("сүйкімді кездесуге шығу") қолданылады. Роджер Эберт "сүйкімді кездесу" тұжырымын "жігіт пен қыздың сүйкімді жағдайда танысуы" деп сипаттайды. Мысалы, ол "Жоғалған және табылған" фильміндегі "сүйкімді кездесуді" келтіреді, онда Джексон мен Сегал Швейцарияда көліктерімен соқтығысады. Олар қалпына келгеннен кейін тағы да шаңғы тебу кезінде кездесіп, қайта танысады. Соңында олар ғашық болады. Көптеген романтикалық комедиялардағы әлеуетті жұп – мүлдем қарама-қарсы екі адамнан тұрады: әртүрлі темпераментке, жағдайға, әлеуметтік статусына ие немесе олардың барлығына ие (Мысалы, "Бір түнде болды" фильміндегідей) адамдар, олар қалыпты жағдайда кездеспей немесе сөйлеспейтін болар еді. Ал "сүйкімді кездесу" жағдайы осы екі адамның танысуына мүмкіндік береді.

"Күлкілі кездесу" жағдайларын пайдалану

Кейбір фильмдер толығымен кездейсоқ танысуға негіделген, ал сценарийдің көп бөлігінде жұптарды бірге әкелетін жағдайлар жасалады. Дегенмен, "Қызылдар сияқты" сияқты, романтика емес, ойдан шығарылған жағдай басты орын алса, онда мұндай фильмдер "кездейсоқ танысу" деп есептелмейді. Телесериалдар мен романдарында кездейсоқ танысу мотиві аз қолданылады, себебі бұл форматтарда романтикалық қарым-қатынастарды орнатуға және дамытуға көбірек уақыт беріледі. Ситуациялық комедияларда қарым-қатынастар өзгермейді және кездейсоқ танысу қажет емес, бірақ флэшбектер оны еске түсіруі мүмкін ("Дик Ван Дайк Шоуы", "Мад Эбаут Ю"), ал жеңіл жанрлы туындыларға ойдан шығарылған романтикалық кездесулер қажет болуы мүмкін. "Кездейсоқ танысу" мотиві фильмдерде 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде ең көп қолданылды; осы кезеңдегі қатаң таптық сана мен таптық жіктелу әлеуметтік топтар арасындағы романтикалық қарым-қатынастарды тартымды қиялға айналдырғандықтан, скрюболл комедиялық фильмдер ойдан шығарылған романтикалық "кездейсоқ танысуларды" жиі пайдаланды.