Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ерлі-зайыптылар арасындағы мүліктік меншік жүйесі
System of property ownership between spouses
Некелік режимдер, яки ерлі-зайыптылар арасындағы мүліктік меншік жүйелері – ерлі-зайыптылар арасындағы мүліктік меншіктің құрылуы немесе болмауы, және егер құрылса, осы мүлікке қандай мүліктер кіретіні, оны кім және қалай басқаратыны, сондай-ақ неке аяқталғанда оның қалай бөлінетіні және мұраға қалдырылатыны туралы ережелердің жиынтығы. Некелік режимдер азаматтық құқық елдерінде заң бойынша немесе некеге дейінгі келісім арқылы қолданылады және ерлі-зайыптылардың неке кезінде немесе одан кейін тұрақты тұратын жеріне (lex domicilii) байланысты болады. (Мысалы, Квебек азаматтық кодексі мен француздық азаматтық кодексінің 431-492 баптарын қараңыз). Көптеген жалпы құқық юрисдикцияларында мүлікті бөлу – бұл стандартты және жалғыз некелік режим, бірақ АҚШ-тың кейбір штаттары, «ортақ мүлік» штаттары ретінде белгілі, одан ерекшеленеді. Сондай-ақ, жалпы құқықтың туған жері – Англияда, некеге дейінгі келісімдер жақында ғана мойындалды, мүлікті бөлу принципі басым болғанымен, соттар ажырасу кезінде активтерді бөлуді реттейтін бірқатар шешімдер қабылдауға құқылы. Азаматтық құқық және биюридикалық юрисдикциялар, оның ішінде Квебек, Луизиана, Франция, Оңтүстік Африка, Италия, Германия, Швейцария және тағы да басқалары, некеге дейінгі келісім арқылы ғана жасалатын режимдерге қосымша немесе кейбір жағдайларда олардың орнына заңмен белгіленген стандартты некелік режимдерге ие. Әдетте, жұбайлар стандартты түрде ортақ мүліктік қатынасқа некелеседі немесе мүлікті бөлу немесе басқа да режимдер бойынша некеге дейінгі келісім жасасады, ол азаматтық құқық нотариаты немесе басқа да уәкілетті лауазымды тұлға алдында жасалады. Көптеген азаматтық құқық юрисдикцияларында мүлікті бөлу және жұбайлардың таңдауы бойынша қолданылатын қатысу режимі сияқты мүлікті бөлудің басқа да белгілі жүйелері бар. Нидерландыны қоса алғанда, бес ел 1992 жылдың 1 қыркүйегінде күшіне енген Некелік мүліктік режимдерге қолданылатын құқық туралы Гаага конвенциясына қол қойды, ол жұбайларға өз елдерінде ұсынылатын режимдерді ғана емес, сонымен қатар кем дегенде біреуі азамат немесе тұрғын болған немесе некелік жылжымайтын мүлік орналасқан елде қолданылатын кез келген режимді таңдауға мүмкіндік береді.
Matrimonial regimes, or marital property systems, are systems of property ownership between spouses providing for the creation or absence of a marital estate and if created, what properties are included in that estate, how and by whom it is managed, and how it will be divided and inherited at the end of the marriage. Matrimonial regimes are applied either by operation of law or by way of prenuptial agreement in civil law countries, and depend on the lex domicilii of the spouses at the time of or immediately following the wedding. (See e. g. Quebec Civil Code and French Civil Code, arts. 431 492.). In most common law jurisdictions, the default and only matrimonial regime is separation of property, though some US states, known as community property states, are an exception. Also, in England, the birthplace of common law, pre nuptial agreements were until recently completely unrecognized, and although the principle of separation of property prevailed, Courts are enabled to make a series of orders upon divorce regulating the distribution of assets. Civil law and bijuridical jurisdictions, including Quebec, Louisiana, France, South Africa, Italy, Germany, Switzerland, and many others, have statutory default matrimonial regimes, in addition to or, in some cases, in lieu of regimes that can only be contracted by prenuptial agreements. Generally, couples marry into some form of community of property by default, or instead contract out under separation of property or some other regime through a prenuptial agreement passed before a civil law notary or other public officer solemnizing the marriage. Many civil law jurisdictions also have other established systems of dividing property, such as separation of property and the participation regime that spouses can decide to adopt. Five countries, including the Netherlands, have signed on to the Hague Convention on the Law applicable to Matrimonial Property Regimes, which entered into force on 1 September 1992, which allows spouses to choose not only the regimes offered by their country, but also any regime in force in the country where at least one is a citizen or resident or where marital real estate is situated.
Қақпақ
Coverture (кейде couverture деп те жазылады) – некеге тұрған кезде әйелдің заңдық құқықтары күйеуінің құқықтарына бағынып кететін заңдық қағида. Coverture Англия мен АҚШ-тың жалпы құқығында 19 ғасырдың көп бөлігінде бекітілген. Бұл идея Уильям Блэкстоунның 18 ғасырдың соңында жазған «Англия заңдарына қатысты түсіндірмелерде» сипатталған. Дәстүрлі ағылшын ортақ құқығы бойынша, ересек, үйленбеген әйел заң алдында дербес тұлға (feme sole) деп есептелсе, үйленген әйелдің мәртебесі бағынышты (feme covert) болып саналған. Бұл сөздер ортағасырлық англо-нормандық тілдес фразалардың ағылшынша жазылуы (қазіргі француз стандарты бойынша femme seule және femme couverte, сөзбе-сөз аударғанда). Feme sole өз атынан мүлікке ие болуға және келісімшарттар жасасуға құқылы болған. Ал feme covert күйеуінен тәуелсіз заңдық құқықтары мен міндеттеріне ие емес деп танылған. Неке арқылы әйелдің өмірі күйеуінің өміріне біріктірілгендіктен, оның дербес құқықтары өте шектеулі болған. Үйленген әйел мүлікке ие бола алмай, заңдық құжаттарға қол қоя алмай, келісімшарт жасаса алмай, күйеуінің қарсылығына қарамастан білім ала алмай, немесе жалақысын өзіне қалдыра алмайтын. Әйел жұмыс істеуге рұқсат алған жағдайда да, Coverture заңдарына сәйкес, ол өзінің табысын күйеуіне беруге міндетті болған. Бұл жағдай 19 ғасырдың ортасы мен соңына дейін сақталды, содан кейін көптеген ағылшын тілді заң жүйелерінде үйленген әйелдердің мүліктік құқықтарын қорғайтын заңдар қабылдана бастады, бұл одан әрі реформалар жасауға негіз болды.
Coverture (sometimes spelled couverture) was a legal doctrine whereby, upon marriage, a woman's legal rights were subsumed by those of her husband. Coverture was enshrined in the common law of England and the United States throughout most of the 19th century. The idea was described in William Blackstone's Commentaries on the Laws of England in the late 18th century. Under traditional English common law an adult unmarried woman was considered to have the legal status of feme sole, while a married woman had the status of feme covert. These are English spellings of medieval Anglo Norman phrases (the modern standard French spellings would be femme seule and femme couverte, literally ). A feme sole had the right to own property and make contracts in her own name. A feme covert was not recognized as having legal rights and obligations distinct from those of her husband in most respects. Instead, through marriage a woman's existence was incorporated into that of her husband, so that she had very few recognized individual rights of her own. A married woman could not own property, sign legal documents or enter into a contract, obtain an education against her husband's wishes, or keep a salary for herself. If a wife was permitted to work, under the laws of coverture she was required to relinquish her wages to her husband. This situation persisted until the mid to late 19th century, when married women's property acts started to be passed in many English speaking legal jurisdictions, setting the stage for further reforms.