Джон Бойделл: Англия гравюра өнерінің дамуына қосқан үлесі

Кіріспе

Британдық гравюра баспагері (1720–1804)

Джон Бойделл (['/b//ɔɪ//d//əl/; 19 қаңтар 1720 (Жаңа стиль) – 12 желтоқсан 1804) – ағылшын баспашысы, гравюраларын қайта өндіруімен танымал. Ол гравюра саласындағы Ұлыбритания мен Франция арасындағы сауда тепе-теңдігін өзгертуге көмектесті және бұл өнер түрінде ағылшын мектебін қалыптастырды. Өзі де бұрын гравёр болған Бойделл суретшілердің де, қолдау көрсетушілердің де мүдделерін қорғады, соның нәтижесінде оның бизнесі гүлденді. Жер өлшеушінің ұлы Бойделл, өзінің ұстазы – суретші Уильям Генри Томстың шәкірті болды және гравюра өнерін үйренді. 1746 жылы жеке кәсібін ашып, сол шамада алғашқы гравюралық кітабын жариялады. Бойделл өзінің суретшілік қабілеттерін аса бағаламады және ақырында басқалардың туындыларын сатып ала бастады, сонымен қатар суретші де, баспа сатушы да болды. 1750 жылдары француз гравюраларын сәтті импорттады, бірақ олардың өзара сауда жасаудан бас тартуына наразы болды. Өзара сауданы ынталандыру мақсатында, ол Уильям Уоллеттке Ричард Уилсонның «Ниобе балаларының қырылуы» атты керемет гравюрасын тапсырыс берді, бұл гравюралық саудада революция жасады. Он жыл өткен соң, көбінесе Бойделлдің бастамасының арқасында, сауда тепе-теңдігі өзгерді және ол өз еңбегі үшін Корольдік қоғамның мүшесі атанды. 1790 жылдары Бойделл үлкен Шекспир жобасын бастады, ол Шекспир галереясын құруды, Шекспирдің пьесаларының суреттелген басылымын шығаруды және Шекспирдің туындыларынан көріністерді бейнелейтін гравюралар жинағын жариялауды қамтыды. Ол кездегі ең көрнекті суретшілер, мысалы, Бенджамин Уэст және Генри Фузели де үлесін қосты. Бойделл өмірі бойы қоғамдық жобаларға уақыт арнады: мемлекеттік мекемелерге өнер туындыларын сыйлады және қоғамдық лауазымдарға үміткер болды. 1790 жылы Лондонның Лорд-мэрі болды. Француз революциялық соғыстары 1790 жылдардың соңында Еуропалық сауданың тоқтауына әкелді. Бұл бизнестен айырылған Бойделлдің фирмасы құлдырады және ол 1804 жылы қайтыс болған кезде жақында банкротқа ұшырауға тиіс болды.

Алғашқы жылдар

Бойделл, Лондондағы Сент-Олаве ескі еврейлік ескерткішінде (кейіннен Сент-Олаве қиратылғаннан кейін Сент-Маргарет Лотбериге көшірілді) Доррингтон қаласында, Шропширдің Вур приходында, Джозиа мен Мэри Бойделлдің (туған Милнес) отбасында дүниеге келді және кем дегенде ішінара Мерчант Тейлор мектебінде білім алды. Оның әкесі жер өлшеуші болған, ал жас Бойделл жеті баланың ең үлкені болғандықтан, оның ізімен жүруі күтілді. 1731 жылы Бойделл он бір жаста болғанда, отбасы Хаварденге (Флинтшир) көшіп барды. 1739 жылы ол Джон Лоутонның үй басқарушысы болды және оны Лондонға ертіп барды. Бір жылдан кейін, сол кездегі көптеген басқа да кәсіпкер жігіттер сияқты, Бойделл байлыққа қол жеткізу үмітімен Шығыс Үндістанға теңіз саяхаты жасауды шешті, бірақ ол бұл жоспардан бас тартып, Флинтширге және өзінің сүйіктісі Элизабет Ллойдқа оралды. Ол осы уақытта жер өлшеуші мамандығын жалғастыруды ойлаған-ойламағаны белгісіз. 1740 немесе 1741 жылы Бойделл Уильям Генри Томстың Хаварден қамалының гравюрасын көрді және оған қатты қуанды, сол үшін ол дереу Лондонға гравюра жасауды үйрену үшін қайтадан жолға шықты, ал Ллойд оны күтуге уәде берді. Бойделл Томстың шәкірті болды және сурет салуды үйрену үшін Сент-Мартинс-Лейн академиясына оқуға түсті. Ол күн сайын Томстың үшін он төрт сағат жұмыс істеді, содан кейін кешке сурет сабақтарына қатысты. Алты жылдан кейін Бойделлдің ынтасы оған шәкірттігінің соңғы жылын сатып алуға мүмкіндік берді, ал 1746 жылы ол Страндта тәуелсіз дүкен ашты, ол арзан гравюра үшін алты пенске немесе қымбат гравюра үшін бір шиллингке сатылатын топографиялық гравюраларға маманданған. Бойделлдің өз ісін өз мойнына алуы оның амбициясы мен кәсіпкерлік рухының бар екенін көрсетеді. 1740 жылдары тәуелсіз дүкендер қауіпті болды, өйткені 1734 жылғы Гравюра авторлық құқығы туралы заңнан басқа қатаң авторлық құқық туралы заңдар ("Хогарт заңы" деп аталады) әлі енгізілмеген болатын. Басылған кітаптар мен гравюраларды пираттық жасау өз алдына кәсіпке айналды және Бойделл сияқты баспагерлердің пайдасын қатты азайтты. 1747 жылы Бойделл өзінің алғашқы ірі еңбегі "Көпір кітабын" жариялады, ол әр гравюраны өзі суреттеп, кескен. Оның бағасы бір шиллинг болатын, әрқайсысында алты пейзаж бар еді, олардың әрқайсысында көпірдің көрнекті екені таңқаларлық емес. Бір жылдан кейін, 1748 жылы, Бойделл қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз еткендей, Элизабет Ллойдқа үйленді. Жұбайлардың баласы болмады, Элизабет 1781 жылы қайтыс болды. Бойделл өзінің мансабының басында өзінің гравюраларының көркемдік құндылығы аз екенін түсінді, кейіннен олар басқалар жинаған деп айтты "олардың өздерінің құндылықтары туралы ойлауға қарағанда, осы елде [Британияда] өнердің жақсаруын көрсету үшін, олардың басылған кезінен бастап". Бұл 1751 жылы Stationers' Company компаниясының мүшесі болғаннан кейін, ол басқа суретшілердің гравюраларын сатып алып, оларды өзімен бірге жариялай бастағанын түсіндіруі мүмкін. Әдетте Уильям Хогарт сияқты гравёр өз дүкенін жүргізді немесе аяқталған гравюраларын баспаға алып барды. Суретші және гравюра сатушының екі рөлін қабылдап, Бойделл гравюра дүкендерінің дәстүрлі ұйымдастырылуын өзгертті. Ол көпшілік көңілінен шықпады: егер оның гравюралары жақсы сатылмаса, ол басқа суретшілердің гравюраларын сату арқылы табысын толықтыра алатын. Ол сондай-ақ гравёрдің де, баспагердің де уайымдарын түсінген. Шындығында, баспагер ретінде, ол гравёрлердің құрметін арттыруға көп көмектесті, сонымен қатар оларға жақсырақ төленетін тапсырыстарды беруге көмектесті.

Boydell was born, according to his monument in St Olave Old Jewry, London, (later removed to St Margaret Lothbury after St Olave's demolition) at Dorrington, in the parish of Woore, Shropshire, to Josiah and Mary Boydell (née Milnes) and was educated at least partially at Merchant Taylors' School. His father was a land surveyor and young Boydell, the oldest of seven children, was expected to follow in his footsteps. In 1731, when Boydell was eleven, the family moved to Hawarden, Flintshire. In 1739 he became house steward to MP John Lawton and accompanied him to London. A year later, like many other enterprising young men of the time, Boydell resolved to sail to the East Indies in hopes of making his fortune, but he abandoned the scheme in favour of returning to Flintshire and Elizabeth Lloyd, the woman he was courting. Whether or not he intended to pursue land surveying at this time is unclear. In either 1740 or 1741, Boydell saw a print of Hawarden Castle by William Henry Toms and was so delighted with it that he immediately set out again for London to learn printmaking and Lloyd promised to wait for him. Boydell apprenticed himself to Toms and enrolled in St Martin's Lane Academy to learn drawing. Each day he worked about fourteen hours for Toms and then attended drawing classes at night. After six years, Boydell's diligence allowed him to buy out the last year of his apprenticeship, and in 1746 he set up an independent shop on the Strand that specialised in topographical prints that cost six pence for a cheap print or one shilling for an expensive print. Boydell's willingness to assume responsibility for his own business so early in his career indicates that he had ambition and an enterprising spirit. Independent shops were risky in the 1740s because no strict copyright laws, other than the Engraving Copyright Act of 1734 (known as "Hogarth's Act"), had yet been instituted. The pirating of published books and prints became a profession in its own right and greatly decreased the profits of publishers such as Boydell. Around 1747, Boydell published his first major work, The Bridge Book, for which he drew and cut each print himself. It cost one shilling and contained six landscapes in each of which, not surprisingly, a bridge featured prominently. A year later, in 1748, Boydell, apparently financially secure, married Elizabeth Lloyd. The couple did not have any children and Elizabeth died in 1781. Boydell realised early in his career that his engravings had little artistic merit, saying later that they were collected by others "more to show the improvement of art in this country [Britain], since the period of their publication, than from any idea of their own merits". This may explain why in 1751, when he became a member of the Stationers' Company, he started buying other artists' plates and publishing them in addition to his own. Ordinarily an engraver, such as William Hogarth, had his own shop or took his finished engravings to a publisher. In adopting the dual role of artist and print dealer, Boydell altered the traditional organisation of print shops. He was not subject to the whims of public taste: if his engravings did not sell well, he could supplement his earnings by trading in the prints of other artists. He also understood the concerns of both the engraver and the publisher. In fact, as a publisher, he did much to help raise the level of respect for engravers in addition to furnishing them with better paying commissions.

Жетістік

1751 жылы Бойделл өзінің үлкен көлемдегі гравюраларымен 90 Cheapside мекенжайындағы үлкен үйге көшті. Ол баспа бизнесінің коммерциялық жағына көбірек ден қойып, көптеген баспа сатушылар сияқты, сату үшін гравюраларды импорттауды бастады. Олардың ішінде Клод Лоррен және Сальватор Роза сияқты суретшілердің пейзаждарының гравюралық көшірмелері де болды. Оның ерте табысы 1760 жылы Көркемөнер қоғамына қабылдануымен мойындалды. Бойделл туралы көп жазған Уинфрид Фридман, осы табысқа қарамастан, "[Бойделлді ашуландырған нәрсе – француздықтардың несие беруден немесе гравюраларды алмасудан бас тартуы, оған дереу ақша төлеу қажеттігі еді. Бойделл шара қолданды, бұл – шешуші бетбұрыс болды]" дейді. 1761 жылы Бойделл француздықтармен өзара сауда жасауға тырысуға шешім қабылдады – олар бұрын британдық гравюралардың сапасы нашар болғандықтан бас тарған еді. Бұл өзгерісті іске асыру үшін оған шынымен керемет гравюра қажет болды. Осы мақсатта ол Рихард Уилсонның «Ниобе балаларының қырылуы» туындысын гравюралау үшін Англиядағы ең көрнекті гравюрашы Уильям Вуллеттті жалдады. 1770 жылға қарай британдықтар импортқа қарағанда әлдеқайда көп гравюраларды экспорттады, бұл негізінен Бойделлдің еңбегінің нәтижесінде болды. Бойделлдің бизнесі гүлденді және ол көп ұзамай өзінің жүрегі жақын туысы Джозия Бойделлді көмекші ретінде жұмысқа алды. Бойделлдің өмірбаянын жазған Свен Брунтжен Бойделлдің ерте және керемет табысының бір себебі – оның мамандануы болды деп болжайды. "Оның бәсекелестерінен (оқулықтар, атластар және басқа да әртүрлі кітаптарды сатушылардан) айырмашылығы, оның [бизнесі] гравюралық көшірмелерді сатуға баса назар аударды". Брунтжен "гравюралық көшірмелердің әртүрлі түрлерінің кең көлемде сатылуына қарамастан, Бойделлдің гравюра сатушы ретінде табысқа жетуіне ең үлкен үлес заманауи тарих гравюраларының сатылуы еді" деп мәлімдейді. Өркендеген бизнесі мен қоймадағы капиталымен ол бірнеше маңызды жобаларды бір уақытта іске қосты. 1769 жылы ол Англиядағы ең танымал суреттерден жасалған «Гравюралар жинағын» бастады. Оның соңғы, тоғызыншы томы 1792 жылы аяқталып, үлкен сынға және қаржылық табысқа ие болды. 1773 жылы ол Ресей императрицасының жинағындағы ең бағалы суреттерден жасалған гравюралар жиынтығын бастады, ол соңғы уақытта Норфолк графтығындағы Хоутондегі Орфорд графының меншігінде болды, ол 1788 жылы аяқталды. Бойделл сонымен қатар 1790 жылы Уильям Хогарттың «Түпнұсқа туындыларын» және 1794 жылы Джон Милтонның «Ақындық туындыларын» және «Ақынның өмірін» (яғни, Милтон) жариялады. Бойделл фирмасының өнімділігі мен табыстылығы жалпы британдық гравюра өнеркәсібін жандандырды. 1785 жылға қарай британдық гравюралардың жылдық экспорты 200 000 фунт стерлингке жетті, ал импорт 100 фунтқа дейін төмендеді. Бойделл бүкіл Англияда осы керемет экономикалық өзгерістің қозғаушы күші ретінде танылды және мақталды. 1773 жылы ол гравюра саудасын дамытудағы қызметі үшін Корольдік академияның алтын медалімен марапатталды.

In 1751, with his large volume of prints, Boydell moved to larger premises at 90 Cheapside. He became increasingly immersed in the commercial side of the print business and like most print dealers began importing prints to sell. These included print reproductions of landscapes by artists such as Claude Lorrain and Salvator Rosa. His early success was acknowledged in 1760 when he was accepted as a member of the Society of Arts. Winifred Friedman, who has written extensively on Boydell, explains that despite this success, "[w]hat rankled Boydell was that the French would not extend credit, or exchange prints; he was required to produce hard cash. Boydell took action, and this was the turning point." In 1761, Boydell decided that he would attempt to trade with the French in kind—something they had refused in the past because of the poor quality of British engravings. To inaugurate this change, he had to have a truly spectacular print. To this end, he hired William Woollett, the foremost engraver in England, to engrave Richard Wilson's Destruction of the Children of Niobe. By 1770, the British were exporting far more prints than they were importing, largely due to Boydell. Boydell's business flourished and he soon hired his nephew, Josiah Boydell, to assist him. Boydell's biographer, Sven Bruntjen, hypothesizes that one of the reasons for Boydell's early and phenomenal success was his specialisation. Unlike "his competitors [who sold manuals, atlases and other assorted books] his [business had an] almost exclusive concentration on the sale of reproductive prints". Bruntjen argues that "despite the extensive sales of varied types of reproductive prints, it was the contemporary history print which accounted for the major part of Boydell's success as a print dealer". With a prospering business and capital in reserve, he embarked on several ambitious projects, often simultaneously. In 1769, he began A Collection of Prints, Engraved after the Most Capital Paintings in England. Its last, and ninth volume, was finished in 1792 to great critical and financial success. In 1773, he began A Set of Prints Engraved after the Most Capital Paintings in the Collection of Her Imperial Majesty the Empress of Russia, Lately in the Possession of the Earl of Orford at Houghton in Norfolk, which was finished in 1788. Boydell also published The Original Work of William Hogarth in 1790 and The Poetical Works of John Milton and The Life of the Poet (i. e., Milton) in 1794. The productivity and profitability of Boydell's firm spurred the British print industry in general. By 1785, annual exports of British prints reached £200,000 while imports fell to £100. Boydell was acknowledged and praised throughout England as the agent of this stunning economic reversal. In 1773 he was awarded the Royal Academy Gold Medal for his services in advancing the print trade.

Шекспирдің ісі

Бойделлдің ең үлкен жетістігі – өмірінің соңғы екі онжылдығын қамтыған Шекспир жобасы болды. Жоба үш бөліктен тұрды: Шекспир пьесаларының суреттелген басылымы, пьесалардағы сахналарды бейнелейтін суреттердің қоғамдық галереясы және суреттер негізінде жасалған гравюралар жинағы. Шекспирдің монументалды басылымы туралы идея 1786 жылдың қараша айында Джозия Бойделл үйінде өткен кешкі ас кезінде туды. Қонақтар тізімі Бойделлдің өнер әлеміндегі кең байланыстарын көрсетеді: король Георг III-нің суретшісі Бенджамин Уэст, танымал суретші Джордж Ромни, корольге кітап сатушы және суретші Джордж Николь, ақын Уильям Хейли, Тассо мен Аристотельді зерткен және аударған ғалым Джон Хуль, сондай-ақ инженер Дэниел Брейтвейт. Көптеген дереккөздерде суретші Пол Сэндби де есімдері тізілген. Басылым идеясы, мүмкін, Бойделлге тиесілі болмаса да, оны қабылдап, іске асырған – ол болды. 1786 жылы Бойделл бастаған «керемет әрі нақты» Шекспир басылымы жобаның негізгі мақсаты болды. Гравюра жинағы мен галерея – негізгі жобаның қосымша нәтижелері еді. Басылымның бірінші томына жазылған алғы сөздерде Николь: «Бұл басылымның басты мақсаты – мәтіннің дұрыстығымен қатар, сән-салтанат пен көркемдік болуы» деп жазды. Бойделл «сән-салтанатқа», ал танымал шекспирлік редактор Джордж Стивенс «мәтіннің дұрыстығына» жауапты болды. Кітаптардың өзі әдемі, алтын қапталған беттерімен көзге түсті. Қағаздың сапасы да ерекше жоғары болды. Суреттер жеке басылып, тұтынушының қалауынша кітапқа енгізіліп немесе алынып тасталатын болды. «Драмалық туындылардың» алғашқы томдары 1791 жылы, ал соңғысы 1805 жылы жарық көрді. Басылымды қаржыландыру үшін жазылым кампаниясы ұйымдастырылды, онда сатып алушылар алдын ала төлем жасап, қалған соманы жеткізілген кезде төлейтін болды. Бұл практика сол кездегі өте үлкен сома – 350 000 фунт стерлингтен астам ақша жұмсалу қажеттігімен байланысты болды. 1789 жылдың 4 мамырында 52 Палл Моллде ашылған Шекспир галереясында бастапқыда 34 картина болды, ал жұмысы тоқталған кезде 167-ден 170-ке дейін жетті. Галерея көпшілікке ұнады және сәндік орынға айналды. Ол көпшіліктің қиялын баурап алып, өзіне жеке мақсат қойды. Басылымды суреттеу және гравюра жинағы үшін суреттер жасау үшін Бойделл сол заманғы ең көрнекті суретшілер мен гравёрлердің көмегіне жүгінді. Суретшілер қатарында Ричард Весталл, Томас Стотард, Джордж Ромни, Генри Фузели, Бенджамин Уэст, Анжелика Кауфман, Роберт Смирк, Джон Опи және Бойделлдің жүрегі жақын туысы, серіктесі Джозия Бойделл болды. Гравёрлердің арасында Франческо Бартолоцци мен Томас Кирк есімдері бар. Бойделлдің суретшілермен, әсіресе иллюстраторлармен қарым-қатынасы көбінесе жақсы болды. Джеймс Норткотт Бойделлдің жомарт төлемдерін жоғары бағалады. Ол 1821 жылғы хатында Бойделлдің «Англиядағы өнерді дамытуға барлық ақсүйектерден де артық үлес қосқанын» жазды. «Ол маған басқа ешкімдей жақсы төледі, мен оның есімін әрқашан құрметпен сақтаймын». Жобаның бастапқы кезеңінде пікірлер көбінесе оң болды. Сол кездегі Лондонның ең беделді газеттеріндегі екі мақала жобаға және суретшілердің еңбегіне жұртшылықтың қызығушылығын арттырды. Алайда, сын-ескертпелер де болды. Әсіресе сатиралық гравёр Джеймс Гиллрей Шекспирдің бірде-бір көрінісін гравюралауға тапсырыс алмағанына ренжіді және кек ретінде галерея ашылғаннан кейін алты аптадан соң «Шекспир құрбандыққа шалынды: немесе ашкөздікке арналған құрбан» атты туындысын жариялады. Гиллрей «Бойделл Шекспирдің туындыларын Ақша қаптарының шайтанына құрбан етеді» сияқты басқа да карикатуралармен жалғастырды. Жоба ұзаққа созылған сайын сын күшейді. Дегенмен, Бойделлдің жобасы басқаларды да шабыттандырды. Томас Маклин Шекспир галереясына ұқсас Ақындар галереясын құруға тырысты, сондай-ақ Шекспир басылымының деңгейінде Англия тарихына қатысты бірнеше жоба басталды. Алайда, Бойделлдің жобасы сияқты, олар да қаржылық апатқа ұшырады. Гравюралардан жинақталған гравюра жинағы Бойделл жобасының ең тұрақты мұрасы болды: ол 19 ғасыр бойы қайта басылды және ғалымдар оны қазіргі кофе үстелі кітабының алғашқы нұсқасы деп сипаттайды.

Boydell's crowning achievement was his Shakespeare project, which was to occupy much of the last two decades of his life. The project contained three parts: an illustrated edition of Shakespeare's plays, a public gallery of paintings depicting scenes from the plays, and a folio of prints based on the paintings. The idea of a grand Shakespeare edition was conceived at a dinner at Josiah Boydell's home in November 1786. The guest list itself is evidence of Boydell's extensive connections in the artistic world: Benjamin West, painter to King George III; George Romney, a renowned painter; George Nicol, bookseller to the king and painter; William Hayley, a poet; John Hoole, a scholar and translator of Tasso and Aristotle; and Daniel Braithwaite, an engineer. Most sources also list the painter Paul Sandby. Although the initial idea for the edition was probably not Boydell's, he was the one to seize and pursue it. The "magnificent and accurate" Shakespeare edition which Boydell began in 1786 was the focus of the enterprise. The print folio and the gallery were simply offshoots of the main project. In an advertisement prefacing the first volume of the edition, Nicol wrote that "splendor and magnificence, united with correctness of text were the great objects of this Edition". Boydell was responsible for the "splendor", and George Steevens, a renowned Shakespearean editor, was responsible for the "correctness of text". The volumes themselves were handsome, with gilded pages. Even the quality of the paper was extraordinarily high. The illustrations were printed independently and could be inserted and removed as the customer desired. The first volumes of the Dramatick Works were published in 1791 and the last in 1805. The edition was financed through a subscription campaign in which the buyers would offer partial payment up front and then pay the remaining sum on delivery. This practice was necessitated by the fact that over £350,000—an enormous sum at the time—was eventually spent on the enterprise. When it opened on 4 May 1789 at 52 Pall Mall, the Shakespeare Gallery contained 34 paintings and by the end of its run it had between 167 and 170. The Gallery itself was a hit with the public and became a fashionable attraction. It took over the public's imagination and became an end in and of itself. To illustrate the edition and to provide images for the folio, Boydell obtained the assistance of the most eminent painters and engravers of the day. Artists included Richard Westall, Thomas Stothard, George Romney, Henry Fuseli, Benjamin West, Angelica Kauffman, Robert Smirke, John Opie, and Boydell's nephew and business partner, Josiah Boydell. Among the engravers were Francesco Bartolozzi and Thomas Kirk. Boydell's relationships with his artists, particularly his illustrators, was generally congenial. James Northcote praised Boydell's liberal payments. He wrote in an 1821 letter that Boydell "did more for the advancement of the arts in England than the whole mass of the nobility put together! He paid me more nobly than any other person has done; and his memory I shall every hold in reverence". At the beginning of the enterprise, reactions were generally positive. Two reviews from the most influential newspapers in London at the time solidified and validated the public's interest in the project and the artists' efforts. However, there was also some criticism. In particular the satirical engraver James Gillray appears to have been peeved at not being commissioned to engrave any of the Shakespeare scenes and, in revenge, published Shakespeare Sacrificed: Or the Offering to Avarice just six weeks after the gallery opened. Gillray followed up with further cartoons such as Boydell sacrificing the Works of Shakespeare to the Devil of Money Bags. As the project dragged on, the criticism increased. Yet, Boydell's project still inspired imitators. Thomas Macklin attempted to found a Poet's Gallery similar to the Shakespeare Gallery and several histories of England on the scale of the Shakespeare edition were also started. However, like Boydell's venture, they ultimately ended in financial disaster. The folio, which collected together the engravings from the paintings, has been the most lasting legacy of the Boydell enterprise: it was reissued throughout the 19th century and scholars have described it as a precursor to the modern coffee table book.

Бизнестің құлдырауы, қайтыс болуы және мұрасы

1789 жылы француз революциясы басталды, ал төрт жылдан кейін Ұлыбритания мен Франция арасында соғыс болды. Келесі дауылды он жылдық бойы Еуропамен сауда жасау күрделене түсті. Бойделлдің бизнесі шетелдік саудаға, әсіресе француз саудасына зор тәуелді болғандықтан, оның күнкөрісіне қауіп төнді. 1793 жылы соғыс салдарынан бұл нарық жабылып, Бойделлдің бизнесі күрт төмендеді. Бизнесін сақтап қалу үшін ол Шекспир галереясын лотерея арқылы сатуға мәжбүр болды. Ол 1804 жылдың желтоқсанында лотереяның барлық 22 000 билеті сатылғаннан кейін, лотерея тартуға дейін қайтыс болды. Бойделл британдық гравюраларды тиімді экономикалық тауарға айналдырып, саудадағы француздық басымдықты жойды. Сэр Джон Андерсонға жазған хатында Бойделл Шекспир галереясын сату үшін жеке лотерея туралы заң қабылдауды Парламенттен сұрап, «осы сауданың [гравюра саудасының] барлық бағыты өзгерді деп айту жеткілікті» деді. The Times газеті 1789 жылдың 7 мамырында: «Тарихи сурет салу және гравюраның қазіргі деңгейге жетуіне мінездемелі түрде мырза Бойделл қарызды» деп жазды. Бойделл суретшілерді аристократиялық демеушіліктен тәуелсіз етуге көмектесіп, оларға коммерциялық мүмкіндіктер ұсынды. Ол «суретшілерді мемлекеттік және аристократиялық демеушіліктің дәстүрлі формаларынан босатуға тырысып, тарихи сюжеттердің көшірме гравюраларына қоғамдық сұраныс тудырды».