Кіріспе

Ағылшын суретшісі

Филип Гилберт Хамертон (10 қыркүйек 1834 – 4 қараша 1894) – ағылшын суретшісі, өнер сыншысы және жазушы. Ол заманауи гравюра өнерін ынталы түрде қолдады, ал оның көптеген жазбалары графикалық өнерге арналған. Ол ағылшын гравюра өнерінің қайта жандануының маңызды теоретигі болды.

Ерте өмір

Хамертон Англияның Ланкашир графтығында Шоу және Кромптон қалаларының жанындағы Лансайд шағын ауылында дүниеге келді. Оның анасы оны туған кезде қайтыс болды, ал әкесі он жыл өткен соң қайтыс болды. Ол шамамен бес жасқа келгенде, Бёрнли қаласының шетіндегі Холлинс деген поместьеде екі тәтесімен бірге тұруға жіберілді, онда ол Бёрнли гимназиясына оқыды.

Мансап

Хамертонның алғашқы әдеби тәжірибесі, өлеңдер жинағы, сәтсіз аяқталды, осыдан кейін ол бір кезде өзін толығымен пейзаж суретіне арнауға мәжбүр болды. Ол Шотландияның Таулы аймақтарында лагерь құрып тұрды, соңынан Лох-Ауэдегі бұрынғы Инстриних аралын жалға алып, 1858 жылы француз республикалық судьясының қызы Евгения Гиндриезбен бірге осы аралда қоныстанды. Біраз уақыттан соң, сурет салудан гөрі өнер сыншылығына көбірек бейім екенін түсінген ол Сенс қаласына, кейін Аутун қаласына көшіп, 1863 жылы «Таулардағы суретшілер лагері» атты еңбегін жариялады. Бұл еңбек үлкен жетістікке ие болды және оның «Энгравюра және энгравюра шеберлері» (1866) атты негізгі жұмысына жол ашты. Келесі жылы ол «Қазіргі француз суретшілері» еңбегін, ал 1868 жылы «Классицизмнің төмендеуінен кейінгі Францияда сурет салу» еңбегін жариялады. Ол бұл кезде «Saturday Review» журналының өнер сыншысы болды, бұл оған Англияға жиі сапар шегуді қажет етті, нәтижесінде ол осы қызметтен бас тартуға мәжбүр болды. 1870 жылы ол өзінің «The Portfolio» атты өнер журналын құрып, редакциялауға кірісті, бұл ай сайын жарық көретін журналдың әр санында белгілі бір суретшіге немесе суретшілер тобына арналған монографиялар жарияланды, олардың көпшілігін өзі жазды. Журнал гравировка өнерін, әсіресе энгравюраны қолдады. Ол француз және ағылшын суретшілерінің энгравюраларына (Лондон: Seeley, 1874) қосымша мәтінді іріктеді және жазды, оған Альфонс Легрос пен Леон Гаушерельдің жұмыстары кірді. Сурет салумен айналысуын тоқтату оған жазуға уақыт берді, соның нәтижесінде ол «Интеллектуалдық өмір» (1873) еңбегін жариялады, бұл, әлдебір оның ең танымал және құнды жазбаларының бірі болып саналады; «Менің үйімнің маңында» (1876), француз қоғамы туралы тұрғынның жазбалары; және «Қазіргі француздықтар» (1879), тамаша қысқа өмірбаяндық еңбектер. Ол сонымен қатар «Вендерхолм» (1870) және «Марморн» (1878) атты екі роман жазды. 1884 жылы «Адамдар арасындағы қарым-қатынас» атты эсселер жинағы жарық көрді, ал одан кейін Хамертон өзінің автобиографиясын жаза бастады, оны 1858 жылға дейін жеткізді. 1882 жылы ол түрлі өнер салаларының ұлы шеберлерінің техникасы туралы «Графикалық өнер» атты көркем безенділген еңбегін жариялады, ал үш жылдан кейін тағы бір керемет безенділген том, «Пейзаж» жарық көрді, ол пейзаждың адам санасына тигізетін әсерін зерттейді. Оның соңғы кітаптары: «Portfolio Papers» (1889) және «French and English» (1889). 1891 жылы ол Париждің оңтүстік-батыс маңындағы Булонь-Биланкур ауданындағы Парк-де-Пренс қаласындағы Вилла Клематиске көшіп барды. Ол 1896 жылдың 4 қарашасында алпыс жасында кенеттен қайтыс болды, соңғы күндеріне дейін «Портфолио» және өнер туралы басқа жазбаларымен айналысып жүрді. 1897 жылы «Филип Гилберт Хамертон: Автобиография, 1834–1858; және оның әйелінің естеліктері, 1858–1894» жарық көрді.