Кіріспе

Шотланд ақыны

Роберт Блэр (17 сәуір 1699 – 4 ақпан 1746) – шотланд ақыны. Оның даңқы "Қабір" поэмасына байланысты, кейінрек осы поэманы Уильям Блейк суреттермен безендірген.

Өмірбаян

Ол корольдің діни қызметкерлерінің бірі болған Роберт Блэрдің үлкен ұлы және Эдинбургте дүниеге келген. Ол Эдинбург университетінде және Нидерландыда білім алды, ал 1731 жылы Шығыс Лотиандағы Ательстанфордтың пасторы болып тағайындалды. 1738 жылы профессор Уильям Лоудың қызы Изабеллаға үйленді, олардың алты баласы болды. Оның отбасының байлығы оған сүйікті әуесқойлықтарына: бағбандалыққа және ағылшын ақындарының шығармаларын зерттеуге мүмкіндік берді. Блэр үш өлең ғана жариялады. Олардың бірі – қайын атасының құрметіне, екіншісі – аударма. Оның абыройы толығымен оның үшінші туындысы – «Қабір» (1743) өлеңіне байланысты, ол өлім мен зират тақырыбында бос өлеңмен жазылған. Бұл өлеңнің мұңды атауы күткендей емес, одан гөрі әлдеқайда ерекше. Оның діни мазмұны, әсіресе Шотландияда, оның үлкен танымалдығына әсер етті, содан кейін «зират мектебі» деп аталатын поэзия ағымы пайда болды. Өлең 767 жолдан тұрады, олардың сапасы әртүрлі, кейбір бөлімдері ұлы көркемдікке жетеді, ал кейбіреулері қарапайым болып келеді. Бүгінде бұл өлең Роберт Кромк берген тапсырыс бойынша Уильям Блейк салған иллюстрацияларымен танымал. Блейктің суреттерін Луиджи Шиавонетти кесіп, 1808 жылы жариялаған. Роберт Андерсонның «Блэрдің поэзиялық туындыларына» қосымшасы ретінде жазылған тарихи мақаласын қараңыз, «Ұлыбритания ақындары», 8-том (1794). «Қабір» өлеңінің жалғыз заманауи басылымы – профессор Джеймс А. Минстің 1973 жылы Лос-Анджелестегі Август қайта басылымдар қоғамынан шыққан еңбегі.