Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың USS Swordfish (SSN 579) атомдық су асты кемесі – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қылыш балығы аталған екінші су асты кемесі. Қылыш балығы – ұзын, қылыш тәрізді мұрын және жоғары арқа қанаты бар ірі балық.
Submarine of the United States
USS Swordfish (SSN 579), a nuclear powered submarine, was the second submarine of the United States Navy named for the swordfish, a large fish with a long, swordlike beak and a high dorsal fin.
Құрылыс және іске қосу
Swordfish кемесін салуға арналған келісімшар 1955 жылғы 18 шілдеде Мэн штатының Киттери қаласындағы Портсмут теңіз кеме жасау кешеніне берілді, ал келінің қадағалауы 1956 жылғы 25 қаңтарда жасалды. Ол 1957 жылғы 27 тамызда Юджин С. Райдерс ханымның қамқорлығымен суға түсірілді және 1958 жылғы 15 қыркүйекте командир Шэннон Д. Крамер, кіші, басқаруымен қолданысқа берілді.
The contract to build Swordfish was awarded to the Portsmouth Naval Shipyard of Kittery, Maine, on 18 July 1955, and her keel was laid down on 25 January 1956. She was launched on 27 August 1957 sponsored by Mrs. Eugene C. Riders, and commissioned on 15 September 1958 with Commander Shannon D. Cramer, Jr., in command.
1958-1981 жылдар
"Кемсербалық" кемесі Атлант мұхитында жөндеу жұмыстарын аяқтады. Шейк-дауннан кейін және шығыс жағалауда теңіз сынақтарынан кейін, ол 1959 жылдың 16 наурызынан бастап Гавайи территориясындағы Перл-Харборға тағайындалды. Ол шілде айында Гавайиге кемемен барды және АҚШ Тынық мұхиты флотына қосылған екінші ядролық су асты кемесі болды. Су асты кемелерінің 1-ші эскадрильясына тағайындалған "Свордфиш" кемесі алғашқы жылы 35 000 мильді басып өтті, оның 80% -дан астамы су астында қалды. 1960 жылы қаңтарда "Свордфиш" батыс Тынық мұхитына (WestPac) төрт айға жіберілді және сол аймақтағы алғашқы ядролық су асты кемесі болды. Осы уақыт аралығында Қытай Республикасының Президенті Чан Кай Шек бір күндік ілім-тәрбие сапарына шықты. 20 маусымда ол тағы да WestPac-қа жіберілді. Бұл жолы Филиппин Президенті Карлос П. Гарсияны бір күндік демонстрация үшін теңізге алып кетті. 1961 жылдың қаңтар мен мамыр айларында Гавайи аймағында жергілікті операцияларды жүргізді. Мамыр айының соңында су асты кемесі АҚШ-тың батыс жағалауына қарай жүріп, Сан-Диего мен Сан-Франциско арасында Тынық мұхит флотының түрлі бөлімшелерімен жұмыс істеді. "Свордфиш" 14 шілдеде Перл-Харборға оралды және қыркүйекке дейін жергілікті жерде жұмыс істеді, содан кейін екі ай бойы батыс Тынық мұхитқа жіберілді. 1962 жылы қаңтарда "Свордфиш" кемесі Маре аралына жетіп, Тынық мұхит жағалауында күрделі жөндеуден өткен алғашқы ядролық су асты кемесі болды. Ол 29 қыркүйекте Хавайға қайта оралды. 26 қазанда су асты кемесі қайтадан ВестПакке жіберілді. 1963 жылдың соңында "Свордфиш" тынық мұхиттағы совет теңіз асты кемелеріне қарсы әскери жаттығуларды жақын аралықтан бақылады. Ол табылды, бірақ кеңестер оны су бетіне шығара алмады. Миссия кеңестердің радиоарналы әңгімелерін және олардың радарлық іздеу үлгілерін жазды. Сол операция кезінде "Свордфиш" бірінші совет ядролық су асты кемесін бір кеме жасау зауытынан екіншісіне ауыстырылып, сүйретіліп әкетіліп отырғанын суретке түсірді. "Свордфиш" 1965 жылдың 30 маусымына дейін Пёрл-Харбордан жергілікті операцияларды және батыс Тынық мұхит аймағына орналасуды жалғастырды. 1965 жылдың соңында "Свордфиш" әскери-теңіз бөлімінің мақтау грамотасына ие болды. Ол 1963 жылдың 8 қазанынан 3 желтоқсанына дейін, 1964 жылдың 22 қыркүйегінен 25 қарашасына дейін және 1965 жылдың 20 мамырынан 23 шілдесіне дейін арнайы операциялар жүргізді. "Свордфиш" 1965 жылдың 1 қарашасында Сан-Францискодағы әскери-теңіз кеме жасақтарына келіп, отын құю және SubSafe капиталды жөндеуден өту үшін 1967 жылдың 31 тамызына дейін созылды. Теңізде сынақтар қыркүйекте, ал қару сынақтары қазан айының басында өткізілді. Ол Перл-Харборға 13 қазанда оралды және 1967 жылдың 31 желтоқсанына дейін жаңарту жаттығуларын өткізді. 1968 жылдың 1 қаңтарынан 2 ақпанына дейінгі аралық шетелге көшіруге дайындықпен өтті. 3 ақпанда Тынық мұхиттың батысына жіберілген "Свордфиш". 1968 жылы 8 наурызда советтік Golf II класындағы К 129 атты су асты кемесі Оаху аралының солтүстік-батысында батып кетті. 17 наурызда "Свордфиш" япондық Йокосукаға ауысқан перископты жөндеу үшін жіберілді. Кеңестер K 129 "Свордфишпен" соқтығысқаннан кейін жоғалған деп болжаған. АҚШ-тың әскери-теңіз флоты "Свордфиш" Жапон теңізінде мұздықта зақымдалған және K 129 "Свордфиштен" алыс болған кезде жоғалған деп мәлімдейді. 1968 жылы мамыр айында ядролық қаруға қарсы белсенділер "Свордфиш" радиоактивті салқындатқыш суды сол кезде кеме жамылған Жапонияның Сасебо портына жіберген деп мәлімдеді. Кейбір дереккөздерде жапондық ғалымдар радиацияның деңгейін 20 есеге дейін арттырған, ал басқалары радиацияның артуын байқай алмады. Жапония АҚШ-қа наразылық білдірді, ал Жапонияның премьер-министрі Эйсаку Сато АҚШ-тың ядролық кемелеріне олардың қауіпсіздігіне кепілдік берілмесе, жапон порттарына кіруге рұқсат етілмейтінін мәлімдеді. "Свордфиш" 5 қыркүйекте Перл-Харборға оралды және жылдың қалған төрт айында портта қалды. "Свордфиш" 1969 жылдың 1 қаңтарынан 11 мамырына дейін Гавай аймағында жергілікті операцияларды жүргізді, бұл кезде ол 4 қарашаға дейін қайтадан орналасты. Жылдың қалған бөлігін демалыста және күтіп-ұстауда өткізді. Ол арнайы операцияларға 24 ақпаннан 9 сәуірге дейін жіберілді, содан кейін Перл-Харборға құрғақ докқа кіріп, 30 қыркүйекке дейін жұмыс істеді. 1970 жылдың қалған бөлігін кемежайдың кезеңі талап еткен экипаж оқуларын өткізуге жұмсалды. 1971 жылы жергілікті операциялар 24 наурыздан 22 қыркүйекке дейін Вест-Пак қаласында турмен үзілді. Бұл сапар кезінде подлодка Йокосука, Бакнер шығанағы, Пусан және Гонконгқа барды. "Свордфиш" 1972 жылдың 26 маусымына дейін жергілікті операцияларды жалғастырды, содан кейін жылдық күрделі жөндеуге Перл-Харбор әскери-теңіз кемежайына кірді, ол 1973 жылдың 31 желтоқсанына дейін созылды. Кемежай кезеңі аяқталғаннан кейін "Свордфиш" Перл-Харбордағы базалық эскадрильясымен жұмысын жалғастырды. 1977 жылдың 22 маусымында "Свордфиш" Mark 14 торпедасын іске қосты, ол айналып өтіп, сол қанатын шағып алды. Бақытына орай, ол жаттығу торпедасы болды. "Свордфиш" 24 сағатқа портқа оралды, қанатты ауыстырып, қайтадан теңізге шықты. "Свордфиш" 1977 жылдың қазанынан 1978 жылдың наурызына дейін Тынық мұхитына сапар жасады, Йокосука, Пусан, Чинхае, Гуам, Филиппин және Гонконгта тоқтады. 1978 жылдың қыркүйегінде 15 центтік бояу қаспасы қателікпен торпедалық шахтаға түсіп, цилиндрдегі жүктеу поршенін тоқтатты. Бір апта бойы су астында жүргенде су тегістері поршенді босатуға тырысты, бірақ барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Оны құрғақ докқа апару қажет болды және одан кейінгі жөндеулерге 171 000 доллар жұмсалды. 1979 жылдың шілдесінде "Свордфиш" Тынық мұхитына сапар бастады, Йокосука, Пусан және Гуам территориясында тоқтады. Гуамда қайта жабдықталғаннан кейін кеме қайтадан жұмыс істеді, бірақ бірнеше күннен кейін дизель қозғалтқышын жөндеу үшін Гуамға қайта оралуға мәжбүр болды, себебі глушительдің шығару клапаны бұзылып, қозғалтқышты су басты. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін сапар кедергісіз жалғасты, кеме 1979 жылдың желтоқсанында Перл-Харборға оралды. Жергілікті операциялар кеме 1980 жылдың жазында Тынық мұхитына жіберілгенге дейін жүргізілді. Перл-Харборға оралғаннан кейін кеме жергілікті операцияларды қайта бастады, содан кейін 1981 жылдың наурызында Перл-Харбор әскери-теңіз кемежайына күрделі жөндеуге және отын құюға кірді.
Swordfish completed fitting out and held her shakedown in the Atlantic Ocean. After post shakedown availability and subsequent sea trials along the East Coast, she was assigned a home port at Pearl Harbor, Territory of Hawaii, effective 16 March 1959. She steamed to Hawaii in July and was the second nuclear powered submarine to join the United States Pacific Fleet, joining Sargo. Assigned to Submarine Squadron 1, Swordfish steamed over 35,000 miles during her first year in commission with over 80% of them submerged. In January 1960, Swordfish deployed to the western Pacific Ocean (WestPac) for four months and became the first nuclear submarine in that area. During this time, President of the Republic of China Chiang Kai shek was embarked for a one day indoctrination cruise. She deployed to WestPac again on 20 June and on this occasion took President of the Philippines Carlos P. Garcia to sea for a one day demonstration. The submarine conducted local operations in the Hawaiian area from January to May 1961. In late May, the submarine got underway for the West Coast of the United States where she operated between San Diego and San Francisco, with various Pacific Fleet units. Swordfish returned to Pearl Harbor on 14 July and operated locally until September when she deployed to the western Pacific for two months. Swordfish sailed to Mare Island in January 1962 and became the first nuclear submarine to be overhauled on the Pacific coast. She returned to Hawaii on 29 September for refresher training and local operations. On 26 October, the submarine was again deployed to WestPac. In late 1963, Swordfish observed from close range a Soviet anti submarine warfare exercise in the North Pacific. She was detected, but the Soviets were unable to force her to surface. The mission provided recordings of the Soviets' radio chatter and plots of their radar search patterns. During the same operations Swordfish photographed the first Soviet nuclear powered submarine being towed from a shipyard to be outfitted in another. Swordfish continued operating from Pearl Harbor, on local operations and on deployments to the western Pacific, as a member of Submarine Division 71 until 30 June 1965 when she was assigned to Submarine Division 11 which was also based there. In late 1965, Swordfish was awarded a Navy Unit Commendation for special operations from 8 October to 3 December 1963, from 22 September to 25 November 1964, and from 20 May to 23 July 1965. Swordfish arrived at the San Francisco Naval Shipyard on 1 November 1965 to undergo a refueling and SubSafe overhaul which lasted until 31 August 1967. Sea trials were held in September and weapons trials in early October. She returned to Pearl Harbor on 13 October and conducted refresher training until 31 December 1967. The period 1 January to 2 February 1968 was spent in preparation for overseas movement. Swordfish deployed to the western Pacific on 3 February. On 8 March 1968, Soviet submarine K 129, a Soviet Golf II class submarine, sank northwest of Oahu. On 17 March, Swordfish put into Yokosuka, Japan, for emergency repairs to a bent periscope. It was suggested by the Soviets that K 129 was lost after a collision with Swordfish. The United States Navy states that Swordfish was damaged in an ice pack in the Sea of Japan, and that K 129 was some distant from Swordfish when she was lost. In May 1968, anti nuclear activists alleged that Swordfish had released radioactive coolant water into the harbor of Sasebo, Japan where she was moored at the time. Some sources state that Japanese scientists discovered levels up to twenty times normal background, others, that they could not detect any increase in radioactivity. The Japanese protested the incident to the United States, and Japanese Premier Eisaku Satō stated that U. S. nuclear ships would no longer be allowed to call at Japanese ports unless their safety could be guaranteed. Swordfish returned to Pearl Harbor on 5 September and remained in port the remaining four months of the year. Swordfish conducted local operations in the Hawaiian area from 1 January to 11 May 1969 at which time she again deployed until 4 November. The remainder of the year was spent in a leave and upkeep period. She was deployed on special operations from 24 February to 9 April 1970 and then entered drydock at Pearl Harbor for an availability period which lasted until 30 September. The remainder of calendar year 1970 was spent conducting a period of crew training necessitated by the yard period. Local operations during 1971 were broken by a tour in WestPac from 24 March to 22 September. During this deployment, the submarine visited Yokosuka, Buckner Bay, Pusan, and Hong Kong. Swordfish continued local operations until 26 June 1972 when she entered the Pearl Harbor Naval Shipyard for her annual overhaul which lasted through 31 December 1973. Upon completion of the yard period, Swordfish resumed operations with her Pearl Harbor based squadron. On 22 June 1977, Swordfish launched a Mark 14 torpedo which made a circular run and hit the port screw. Fortunately, it was an exercise torpedo. Swordfish returned to port for 24 hours, did a screw change, and went back to sea. Swordfish made a deployment to the western Pacific from October 1977 until March 1978, stopping in Yokosuka, Pusan, Chinhae, Guam, Philippines, and Hong Kong. In September 1978 a paint scraper worth 15¢ was accidentally dropped into a torpedo launcher and jammed the loading piston in its cylinder. For a week divers tried to free the piston while Swordfish was waterborne but all attempts failed. She had to be dry docked and subsequent repairs cost $171,000. In July 1979 the Swordfish began a western Pacific deployment, stopping in Yokosuka, Pusan, and the territory of Guam. After refitting in Guam the ship began operations again, but was forced to return to Guam after several days to repair the diesel engine after the muffler exhaust valve broke, flooding the engine. After repairs were made the deployment continued without incident until the ship's return to Pearl Harbor in December 1979. Local operations were carried out until the ship was deployed to the western Pacific during the summer of 1980. Upon returning to Pearl Harbor the ship resumed local operations until entering Pearl Harbor Naval Shipyard for overhaul and refueling in March 1981.
1985 жылғы қауіпсіздік оқиғасы
1985 жылдың қазан айының соңында Swordfish суды сығатын сорғысының істен шығуына байланысты Пёрл-Харбордан шығуы кешіктірілді. Skate кемесінен ауыстыру сорғысы алынды, ол жаңғырту үшін кемежайда болған, бірақ Swordfish сорғы толық орнатылып, сынақтан өтпестен теңізге шықты, ал экипаж сорғыны іске қоса алмады. Машина бөлімінің төменгі бөлігіндегі суды сыға алмағандықтан, 23 қазан күні кешке дейін, теңіздегі алғашқы күні, машина бөлімінің төменгі қабаттарындағы су палуба тақталарынан (төрт футтан астам) жоғары көтерілді. Экипаж портативті су асты сорғысын пайдалануға тырысты, бірақ сәттілікке жетпеді. Су деңгейі жоғарылап, негізгі май сорғыларының электрмоторларына жеткенде, қысқа тұйықтама тудырып, капитан артқа қарай жүріп жағдайды көрді және суды сыға алу үшін кемені жақын суға батыруға шешім қабылдады. Бағытталғандар кемені сәл көтеріп, судың тереңдігін азайтуға тырысқанда, су тез арада артқа қарай ағылып, кеменің тепе-теңдігіне елеулі әсер етті (бұл "еркін бет әсері" деп аталады, кейінгі субмариналар кластарында машина бөлімінің төменгі қабатында мұны болдырмау үшін су тасқынына қарсы бөлімдер бар) және шамамен 45 градусқа көтерілуге әкелді. "Машина бөлімінің төменгі қабатында өрт" деп хабарланғанда, негізгі май сорғысының электрмоторларында су болғандықтан, машина бөлімінің жоғарғы қабатындағы артқы жағындағы адам өрт сөндіргішті алу үшін су өткізбейтін есікті ашып, артқы бөлмеге кірді. Сол сәтте көтерілу бұрышы күрт өсіп, су ағып кіре бастады. Кеме су бетіне шығудан бұрын есік жабылды. Кеме тік тұрғанда, су есіктегі шамдандырғышқа дейін көтерілді. Маневрлік күзетшілер шахталық майлау майының жоғалуына қатысты дереу шаралар қолдана бастады; газбен басқарушы негізгі қозғалтқыштардың газды жаба бастады. Қозғалтқышсыз кеме жылдам тоқтап, артқа қарай қозғала бастады, еңкейіп батып кетті. Өрт туралы хабарланған кезде инженер маневрлеу орталығына (машина бөлімінің басқару орталығына) барды. Тереңдік көрсеткіші тереңдіктің тез өсіп жатқанын көрсетті, ол өз бастамасымен "Алға толық жылдамдықпен!" бұйрығын берді және кемені су бетіне көтеру үшін оң жақ алдыңғы газды өзі ашты. Басқару орталығында капитан осыған ұқсас көрсеткіштерді көріп, "Артқа соққы!" деп бұйырды. Күзетші-бастық артқы топқа соққы беруге үлкерместен бұрын, көтерілу бұрышы соншалықты тік болды, ол табандылығын сақтай алмады және басқару бөлімінің артқы жағына сығылып түсті. Ол дереу шұғыл соққыға арналған "құс" түймелеріне қайта көтеріліп, артқы топ клапанын ашты. Swordfish сәтті су бетіне шықты. Алайда, көтерілу кезінде тұщы суды жинау резервуарының желдеткіштері суға батып, ластанған суды жүйеге сорып алды. Бу генераторының суын бірден талдау мүмкін болмады, өйткені артқы бөлмедегі ядролық зертхана су астында қалды. Біраз уақыттан кейін жетекші ЭЛТ қажетті реагенттерді тауып, реактор бөлімінің жоғарғы қабатындағы "қалпақта" екі бу генераторынан алынған сынамаларды талдады. Осы уақытқа дейін кеме тікелей Байланыс орнатып, реакторды тоқтатуды, суытуды, бу генераторларын құйып, қайта толтыруды бұйырды. Авариялық дизель генераторы, машина бөлімінің төменгі қабатында орналасқан, бастапқыда оқиға кезінде суға толып, бірақ суы сығылып, реактор тоқтатылар алдынан дизель іске қосылды. Реактор суытылды және бу генераторлары қызметтік ауамен тазартылып, кемедегі барлық тұщы су сарқылып біткенше толтырылды, бұл Пёрл-Харборға оралуға бірнеше сағат қалғанда болды. Бу генераторларының суын талдау реактор салқындатқышының бу генераторларына ағып кетуін көрсетпеді. Кемедегі төрт кондиционер компрессордың үшеуі электр қуатын азайту шарасы ретінде өшірілді. Кемедегі температура 100% ылғалдылықпен бірнеше сағат бойы, Пёрл-Харбордан сүйрегіш қайықты шақыру және Swordfish-ты үйге сүйреу үшін қажет болды. Келесі күні таңертең "Реклаймер" сүйрегіші келді және сағат 12-де сүйреуді бастады, Пёрл-Харборға түн ортасында жетті. Күзетші-бастық пен инженердің әрекеттері Swordfish пен оның экипажының өмірін сақтап қалды. Кеме 1985 жылдың қалған бөлігін портта жөндеу жұмыстарын жүргізумен өткізді және 1986 жылдың қаңтар айында теңізге қайта оралды, содан кейін 1986 жылдың соңында Батыс Тынық мұхитына сәтті сапар жасады.
In late October 1985, Swordfish was delayed in departing Pearl Harbor due to the failure of the drain pump. A replacement was obtained from Skate, in the shipyard for decommissioning, but Swordfish put to sea before the pump was fully connected and tested, and the crew could not get the pump to operate. Since the engine room bilges could not be pumped, by the evening of 23 October, the first day at sea, the water in the engine room lower level bilge was over the deck plates (more than four feet). The crew tried to use a portable submersible pump, but were not successful. When the water level got high enough to get up into the bottoms of the motors for the main lube oil pumps, causing grounds, the captain came aft and saw the situation and decided to take the boat shallow to allow pumping bilges. When the planesmen put a slight up angle on the boat to come shallow the water in the bilges instantly rushed aft, greatly increasing its effect on trim (this is known as "free surface effect", later classes of subs have flood control bulkheads in engineroom lower level to prevent this) and causing an up angle of about 45 degrees. When "fire in engineroom lower level" was announced, due to water in the main lube oil pump motors, a man in the aft end of engineroom upper level opened the watertight door into the stern room, which swung into the stern room, to retrieve a fire extinguisher. Just then the up angle increased dramatically and the bilge water began pouring in. The door was shut before the boat surfaced. With the boat on an even keel, the water came up to the deadlight in the door. The maneuvering watchstanders began to take the immediate actions for loss of shaft lube oil; the throttleman began to shut the throttles for the main engines. Without propulsion, the extreme up angle caused the ship to quickly stop and begin moving backwards, sinking stern first. When the fire was announced, the Engineer had gone to Maneuvering (the control center of the engine room). He saw the depth gauge indicating a rapid increase in depth, ordered "Ahead Full" on his own initiative, and opened the starboard forward throttle himself in an effort to drive the ship to the surface. In Control, the Captain saw similar indications, and ordered "Blow Aft!". Before the Chief of the Watch could initiate the blow on the aft group the up angle became so steep that he was unable to maintain footing and slid to the rear of the Control compartment. He quickly climbed back up to the emergency blow "chicken switches" and opened the after group valve. Swordfish surfaced successfully. However, during the up angle the freshwater drain collecting tank vents were submerged and sucked contaminated water into the feed system. The steam generator water could not be analyzed immediately because nucleonics laboratory in the stern room had been inundated by the wave of bilgewater. After a while, the leading ELT found the necessary reagents and analyzed samples from both steam generators on the top hat in reactor compartment upper level. By this time the boat was in direct communication with Naval Reactors, which ordered the reactor shut down and cooled down and steam generators drained and refilled. The emergency diesel generator, located in engineroom lower level, initially had water in the generator from the incident but it was drained and the diesel was online before the reactor was shut down. The reactor was cooled down and steam generators were blown down with service air and refilled until all fresh water on the boat was exhausted, which was a couple of hours before arriving back in Pearl Harbor. Subsequent analysis of steam generator water revealed no leakage of reactor coolant into the steam generators. Three of the boat's four air conditioning compressors were shut down as part of the rig for reduced electrical. The temperature in the ship exceeded with near 100% humidity for the several hours required for a tugboat to be dispatched from Pearl Harbor and tow Swordfish home. The tugboat Reclaimer arrived the next morning and began the tow around noon, arriving in Pearl Harbor just after midnight. The actions of the chief of the watch and the engineer saved Swordfish and her crew. The boat spent the rest of 1985 in port making repairs and returned to sea in January 1986, making a successful deployment to the western Pacific later in 1986.
Пайдаланудан шығару және жою
Swordfish 1989 жылғы 2 маусымда қолдан шығарылып, Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен өшірілді. Оның кемелерді және суасты кемелерін қайта өңдеу бағдарламасы (SRP) арқылы Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Пьюгет Саунд әскери-теңіз кеме жасаушылығында 1995 жылғы 11 қыркүйекте жою жұмыстары аяқталды.
Swordfish was decommissioned and stricken from the Naval Vessel Registry on 2 June 1989. Her disposal through the Ship Submarine Recycling Program (SRP) was completed at Puget Sound Naval Shipyard at Bremerton, Washington, on 11 September 1995.
K-129 оқиғасының мұрасы
Ресей K-129 жоғалған кезде оның орнын анықтау үшін Swordfish кемесінің бортындағы жазбалардың көшірмелерін бірнеше рет сұрады, бірақ Пентагон оларды беруден бас тартады; Swordfish сол кезде жоғары құпиялы операцияларға қатысты. АҚШ K-129 кемесінің бір бөлігін құтқарып алып, 1974 жылы Hughes Glomar Explorer теңіз тереңдігінде бұрғылап K-129 кемесінің бөліктерін тауып алған кезде қалдықтары табылған K-129 экипажының алты мүшесі үшін теңізде жерлеу рәсімінің бейнежазбасын Ресей үкіметіне ұсынды.
Russia has repeatedly requested copies of Swordfishs logs to trace her at the time K 129 was lost, but the Pentagon refuses to release them; Swordfish was involved in highly sensitive operations at that time. The United States has salvaged some parts of K 129, and has provided the Russian government with a videotape of a burial at sea ceremony for six K 129 crew members whose remains were recovered when the American deep sea drillship Hughes Glomar Explorer recovered parts of K 129 in 1974.