Кіріспе
Империялық және АҚШ жүйелеріндегі көлем бірлігі, сыра құйылатын стақан.
the glass in which beer is served
Пинт (/'//p//aɪ//n//t/, ; символ pt, кейде p деп қысқартылады) – империялық және АҚШ стандарттық өлшем жүйелерінде көлем немесе сыйымдылықтың бірлігі. Екі жүйеде де дәстүрлі түрде бір галлонның сегізден біріне тең. Британдық империялық пинт американдық пинттен шамамен 20%-ға үлкен, себебі екі жүйе де әртүрлі анықталған. Көптеген елдер метрикалық жүйеге көшкен, сондықтан олардың кейбіреулерінде әлі де пинт деп аталатын дәстүрлі өлшемдер бар (мысалы, сусындар үшін), бірақ көлемі аймақтық әдет-ғұрыпқа сәйкес өзгереді. Империялық пинт (≈568 мл) Ұлыбритания мен Ирландияда, сондай-ақ Ұлттар Достастығының елдерінде белгілі бір шекте қолданылады. АҚШ-та пинттің екі түрі қолданылады: сұйық пинт (≈473 мл) және сирек кездесетін құрғақ пинт (≈551 мл). Канада, Австралия, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландия сияқты бұрынғы британдық колониялар 1960 және 1970 жылдары метрикалық жүйеге ауысты. Сондықтан, пинт термині осы елдерде әлі де қолданыста болғанымен, ол бұрын Британ империясының барлық аймақтарында қолданылған британдық империялық пинтті білдірмеуі мүмкін.
Атауы
Пинта сөзі көне француз тіліндегі "pinte" сөзінен, ал ықтимал, көне латын тіліндегі "pincta" сөзінен шыққан, ол "боялған" деген мағынаны білдіреді. Бұл, контейнердің сыйымдылығын көрсету үшін қабырғасына боялған белгілерге байланысты. Бұл тілдік тұрғыдан "Pinto" – итальян, испан және португал тілдерінде дақты немесе қараңғы терілі адамды атау үшін қолданылатын сөзбен байланысты, бірақ мағынасы мүлдем басқа. Бұл тілдерде ол көбінесе тегі ретінде қолданылады.
Басқа пиво
Пинт түрінің әртүрлі нұсқалары анықтамасы ескерту Фламанд пинті 250 мл Үнді пинті 330 мл 330 мл 'Пинт бөтелкесі' сыйымдылығы. Оңтүстік Австралия пинті 425 мл 425 мл Австралияның қалған бөлігінде шкунер деп белгілі. АҚШ сұйық пинті 16 АҚШ фл. унция ≈ 473 мл АҚШ-та қолданылады. АҚШ құрғақ пинті 18,6 АҚШ фл. унция ≈ 551 мл Жиі қолданылмайды. Императорлық пинт 20 имп. фл. унция ≈ 568 мл Ұлыбритания мен Ирландияда қолданылады. Австралия пинті 570 мл 570 мл Императорлық пинт негізінде, метрикалық мәнге дейін дөңгеленген. Корольдік пинт немесе pinte du roi 48 француз куб. дюйм ≈ 952 мл Аймақтар бойынша 0,95-тен 2 литрге дейін өзгереді. Канадалық пинте де биер (француз тілінде ғана) Императорлық кварт ≈ 1136 мл Шотланд пинті немесе джоуг (қолданылмайды) 2 пинт және 19,69 имп. фл. унция ≈ 1696 мл АҚШ құрғақ пинті АҚШ құрғақ галлонының сегізден бір бөлігіне тең. АҚШ-та қолданылады, бірақ сұйық пинттен гөрі аз таралған. Шотландияда бұрын қолданылған өлшем бірлігі – шотланд пинті немесе йог, ол 1696 мл-ге (2 пинт 19,69 имп. фл. унция) тең. 19 ғасырға дейін қолданыста болды, көптеген шотланд өлшемдерінен ұзақ сақталды. 'Пинт' сөзі – ағылшын және француз тілдеріндегі көптеген жалған достардың бірі. Олардың тілдік тамыры бір болғанымен, бірдей өлшем емес. Француз сөзі этимологиялық тұрғыдан байланысты, бірақ тарихи тұрғыдан үлкен өлшемді білдірген. Корольдік пинт (pinte du roi) 48 француз куб. дюйм (952,1 мл) болған, бірақ аймақтық пинттердің көлемі жергілікті жерге және тауарға (әдетте шарап немесе зәйтүн майы) байланысты 0,95 л-ден 2 л-ге дейін өзгерген. Сондықтан, егер ағылшын тілінде 'бір пинт сыра' деп тапсырылса, қызметкерлер императорлық пинт (568 мл) сыра беруі керек, бірақ федералды заң бойынша 'une pinte de bière' заңды түрде үлкен императорлық квартқа (1136 мл) сілтеме жасайды, ал императорлық пинт 'une chopine' деп аталады. Дегенмен, іс жүзінде және Квебек провинциясының француз тілі жөніндегі кеңесінің мәлімдемесіне сәйкес, 'une pinte' әдетте ағылшын тіліндегідей 568 мл императорлық пинтті білдіреді. Фландрияда 'pintje' сөзі 'кішкентай пинт' дегенді білдіреді және 250 мл-лік сыраға арналған стақанды білдіреді. Кейбір батыс және шығыс фламанд диалектілері оны бөтелке деп те атайды. Неміс тіліндегі эквиваленті 'Pintchen' Кельн және Рейнландта литрдің үштен бір бөлігіне тең стақанды білдіреді. Оңтүстік Австралияда 'бір пинт сыра' тапсырыс берсе, 425 мл (15 фл. унция) беріледі. Клиенттер 570 мл (20 фл. унция) алу үшін 'императорлық пинт сыра' деп нақты сұрауы керек. Австралияның басқа штаттарынан келгендер Аделаидадағы сыра мөлшеріне жиі қарсылық білдіреді.
The United States dry pint is equal to one eighth of a United States dry gallon. It is used in the United States, but is not as common as the liquid pint. A now obsolete unit of measurement in Scotland, known as the Scottish pint, or joug, is equal to 1696 mL (2 pints 19.69 imp fl oz). It remained in use until the 19th century, surviving significantly longer than most of the old Scottish measurements. The word pint is one of numerous false friends between English and French. They are not the same unit although they have the same linguistic origin. The French word pinte is etymologically related, but historically described a larger unit. The Royal pint (pinte du roi) was 48 French cubic inches (952.1 mL), but regional pints varied in size depending on locality and on commodity (usually wine or olive oil) varying from 0.95 L to over 2 L. Thus, if "a pint of beer" is ordered in English, servers are legally required to serve an imperial pint (568 mL) of beer, but under the federal Act, "une pinte de bière" legally refers to the larger imperial quart (1136 mL), while an imperial pint is designated as une chopine. However, in practice and according to Quebec’s Board of the French Language, une pinte commonly refers to the same 568 mL imperial pint as in English. In Flanders, the word pintje, meaning 'little pint', refers only to a 250 mL glass of lager. Some West and East Flemish dialects use it as a word for beaker. The equivalent word in German, Pintchen, refers to a glass of a third of a litre in Cologne and the Rhineland. In South Australia, ordering "a pint of beer" results in 425 mL (15 fl oz) being served. Customers must specifically request "an Imperial pint of beer" to get 570 mL (20 fl oz). Australians from other states often contest the size of their beers in Adelaide.
Теңдестік
АҚШ-тың бір сұйық пинт судың салмағы , осыдан келіп "Бір пинт – әлемнің қай жерінде де фунт" деген халық сөзі пайда болған. Дегенмен, бұл тұжырым әлемнің барлық жерінде дұрыс емес, себебі Австралия, Үндістан, Малайя, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және басқа да бұрынғы британдық колонияларда қолданылған британдық императорлық пинттің салмағы басқа. Осы себепті Пайдалы Білімді Тарату Қоғамы Ұлт Достастығы елдерінде қолдану үшін: "Таза судың бір пинті – бір фунт және төрттен бір бөлік салмақтай" деген мақал ойлап тапты.
Тарих
Бір пинаның көлемі дәстүрлі түрде 1/8 галлонға тең. Латын тілінде дәріханалар жүйесінде пинт үшін O (cat=no немесе cat=no; көпше octarii немесе octavii – «сегізінші» ұғымын көрсететін cat=no бөлігі) символы қолданылған. Галонның әртүрлі анықтамалары болғандықтан, пинттің да көптеген нұсқалары болды. Ұлыбританияның Солтүстік Америкадағы колониялары 1707 жылы 231 куб дюймге (3 дюйм × 7 дюйм × 11 дюйм) тең британдық шарап галлонын негізгі сұйық өлшем ретінде қабылдады, одан АҚШ ылғал пинті шықты; ал британдық жүгері галлоны (стандартты «Винчестер» жүгері бушелінің 1/8 бөлігі немесе 268,8 куб дюйм) құрғақ өлшем ретінде, одан АҚШ құрғақ пинті шықты. 1824 жылы британ парламенті барлық әртүрлі галлонды он фунт дистильденген суға негізделген жаңа императорлық галлонмен (277,42 куб дюйм) алмастырды, одан қазіргі Ұлыбритания пинті алынған. Канаданың әр түрлі провинциялары 1824 жылы Ұлыбритания императорлық жүйені қабылдағаннан кейін 1873 жылға дейін өз пинттері үшін негіз ретінде Королева Анна Винчестер шарап галлонын пайдалануды жалғастырды. Бұл Канада пинтін американдық пинтімен үйлесімді етті, бірақ 1824 жылдан кейін ол британдық пинтімен үйлесімсіз болды. Төменгі Канадада (Квебек) қолданылатын дәстүрлі француз пинтісі Жоғарғы Канадада (Онтарио) қолданылатын дәстүрлі ағылшын «пинтісінен» екі есе үлкен болды. 1867 жылы британдық провинциялардың төртеуі Канада Конфедерациясында біріккеннен кейін, Канада 1873 жылы британдық императорлық өлшем жүйесін заңды түрде қабылдады, бұл сол жылдан бастап Канаданың сұйық бірліктерін американдықтармен үйлесімсіз қалдырды. 1873 жылы француз канадалық пинта бір императорлық кварт немесе екі императорлық пинта ретінде анықталды, ал императорлық пинта француз канадасында заңды түрде шопин деп аталды. Канадалық императорлық сұйық өлшем бірліктері осы күнге дейін американдық дәстүрлі бірліктермен үйлесімсіз болып келеді, және канадалық пинт, кварт және галлон әлі күнге дейін Канадада заңды өлшем бірліктері болып табылады, бірақ олар американдықтардан 20%-ға үлкен. Тарихи тұрғыдан алғанда, пинт деп аталатын бірліктер (немесе жергілікті тілдегі баламасы) Еуропаның көп бөлігінде қолданылған, ал олардың мәні елдері арасында жарты литрден аздан бір литрден астамға дейін өзгерген. Еуропа континентінде бұл пинттер 19-ғасырда метрикалық жүйеге негізделген сұйық өлшемдерге ауыстырылды. Бұл термин әлі күнге дейін Франция мен Орталық Еуропаның кейбір аймақтарында, атап айтқанда Германия мен Швейцарияның кейбір аймақтарында шектеулі қолданылады, онда ein Schoppen ортақ тілмен шамамен жарты литрге қолданылады. Британдық туристер жиі келетін испан курорттарында «пинт» көбінесе сыра шынысын (әсіресе, көпіршікті тостаған) білдіреді. Сондықтан, жарты пинта 285 мл, ал пинтаның құмыралары 570 мл, орта бура («жарты бура/суыр») және бура (көп) («үлкен бура/суыр») деп аталуы мүмкін.
Метрикация әсері
Британдық және ирландтық метрикалау процестерінде пинт көлем немесе сыйымдылық бойынша сауда үшін заңмен белгіленген негізгі өлшем бірлігі ретінде метрикалық бірліктермен алмастырылды, бірақ бұл ереже сыра мен мысқа, сондай-ақ қайтаруға болатын ыдыстардағы сүтке қатысты қолданылмады. Пинт сол елдерде қосымша өлшем бірлігі ретінде қолданыла береді. Ұлыбритания заңнамасы сыра мен мысты бір пинттің үштен бірі, екі пинттің үштен бірі немесе жарты пинттің еселігімен сатуды талап етеді, олар мөрленген, өлшенген стақандарда немесе мемлекеттік мөрленген есептегіштерден берілуі керек. Қайтаруға болатын ыдыстардағы сүт пинттік көлемде сатылуы мүмкін, бірақ оның метрикалық эквиваленті көрсетілмеуі мүмкін. Ал қалған барлық тауарлар метрикалық бірліктермен сатылуы немесе таңбалануы тиіс. Пластмассалық ыдыстардағы сүт көбінесе 1 пинттің еселігімен келеді, бірақ қаптамасында метрикалық эквиваленті көрсетілуі керек. Ұлыбританияда сатылатын сүт әдетте 1 литрлік бөтелкелерде немесе контейнерлерде сатылады. Ұлыбритания мен Ирландияда жарияланған рецепттерде ингредиенттердің мөлшері империялық өлшемдермен беріледі, онда пинт ірі сұйықтардың мөлшерін көрсету үшін қолданылады, сонымен қатар метрикалық өлшем де беріледі, бірақ қазіргі рецепттерде көбінесе метрикалық бірліктер қолданылады. Австралия мен Жаңа Зеландияда 1970 жылдары империялық өлшемдерден метрикалық өлшемдерге ауысқанда 1 пинттік сүт бөтелкелеріне ұсақ өзгерістер енгізілді. Бөтелкелердің биіктігі мен диаметрі өзгермеді, сондықтан оларды өңдеу және сақтауға қолданылатын жабдықтарға әсер етпеді, бірақ көлемін 568 мл-ден 600 мл-ге дейін арттыру үшін пішіні өзгертілді. Мұндай сүт бөтелкелері енді ресми түрде пинт деп атамайды. Дегенмен, Австралиядағы пабтардағы «пинттік стақан» әлі де стандартты империялық пинтке жақын, 570 мл көлемде болады. Онда шамамен 500 мл сыра және 70 мл көбік сыяды, бірақ Оңтүстік Австралияда бір пинт 425 мл-лік стақанда беріледі, ал 570 мл-лік стақан «империялық пинт» деп аталады. Жаңа Зеландияда сыраны стандартты мөлшерде беруге қатысты заңдық талаптар жоқ: пабтардағы ең үлкен стақан көлемі әр түрлі, бірақ көбінесе 425 мл болады. Канадада метрикалық өлшемдерге ауысқаннан кейін, алдын ала қапталған ыдыстардағы сүт пен басқа сұйықтықтар метрикалық өлшемдермен сатыла бастады, сондықтан конверсия мәселелері туындамайды. Канадада «пинт» деп жарнамаланған сыраның көлемі заң бойынша императорлық пинт (568 мл) болуы керек. 0,5 сұйық унцияға дейін қателікке жол берілсе де, 554 мл-ден аз сыраны «пинт» деп сату қылмыс болып есептеледі, бірақ бұл ереже көбінесе бұзылады және сирек орындалады. Заңдық мәселелерді болдырмау үшін көптеген мейрамханалар «пинт» терминін қолданудан бас тартып, «стақан» немесе «қап» сыра сатуға көшуде, олардың екеуі де заңмен анықталмаған. АҚШ пен Канаданың теңіз провинцияларында 375 мл көлемді арақ бөтелкесі кейде «пинт» деп аталады, ал 200 мл көлемді бөтелке «жарты пинт» деп аталады, бұл арақтың АҚШ пинталары, бестен бір бөлігі, ширектері және жарты галлондарымен сатылатын күндерді еске түсіреді. АҚШ-та арақ 1980 жылдан бері метрикалық өлшемдегі бөтелкелерде сатылады, бірақ сыра әлі де АҚШ-тың дәстүрлі өлшемдерімен сатылады. Францияда 250 мл көлемді стандартты сыраны un demi («жарты») деп атайды, бұл бастапқыда жарты пинт дегенді білдіреді.