Швейцариядағы Венгернальп темір жолы

Кіріспе

Швейцарияның Берн Оберленіндегі тісті рельстік темір жолы

Венгернальп темір жолы (Wengernalpbahn, WAB) – Швейцариядағы ұзын тісті рельстік темір жол. Ол Лаутербрунненнен Гриндельвальдқа дейін Венген және Кляйн Шейдегг арқылы өтеді, бұл әлемдегі ең ұзын үздіксіз тісті рельстік темір жолы болып табылады. Атауы Венгеннен жоғарыда орналасқан Венгернальп альпілік жайылымынан шыққан. Жол әдетте екі бөлімде жұмыс істейді, екі бағыттан келген пойыздар Кляйн Шейдеггте аяқталады. Осы станцияда жолаушылардың көп бөлігі Юнгфрау темір жолына көшіп, Еуропадағы ең биік темір жол станциясы – Юнгфраухохқа дейін сапарын жалғастырады. Венген мен Мюрренге көбінесе автомобильдік жолдар жоқ, сондықтан пойыз – басты құрал. Бұл желіге Jungfraubahn Holding AG компаниясының еншілес компаниясы – Wengernalpbahn AG иелік етеді, сонымен қатар Jungfraubahn, Bergbahn Lauterbrunnen–Mürren, Harderbahn және Firstbahn компанияларына да иелік етеді. Ол бұл холдинг арқылы Allianz Jungfrau Top of Europe маркетингтік альянсының құрамына кіреді, сондай-ақ жеке меншіктегі Berner Oberland Bahn және Schynige Platte Bahn да оның құрамында.

Тарих

1875 жылы кейіннен Венгернальп желісі бойымен өтетін темір жолдың алғашқы жоспарлары жасалды, бірақ жоғары естімалды құнынан қанағаттанарлық концессия мерзімі бітті. Он бес жыл өткен соң, 1890 жылы Лео Хеер Бétрикс темір жолды салу және пайдалану құқығына 80 жылдық жаңа концессия алды. Венгернальпбань құрылды. Құрылыс жұмыстары 1891 жылы басталды, ал келесі жылы алғашқы бу локомотивтері 18 сәуірде Венгенге, 10 тамызда Кляйн-Шейдегге жетті. Лаутербрунненнен Гриндельвальдқа дейінгі толық желі 1893 жылғы 20 маусымда тек жазғы кезеңде жұмыс істейтін қызмет ретінде ашылды. Лаутербруннен мен Кляйн-Шейдегг арасындағы желінің электрлендірілуі 1909 жылғы 3 маусымда 1500 В тұрақты тоқпен аяқталды, қауіпсіздік мақсатында электр локомотивтері пойыздың алдыңғы бөлігіне орналастырылды. Гриндельвальд пен Кляйн-Шейдегг арасындағы бөлік 1910 жылғы 24 маусымда ашылды. Бумен жұмыс 1912 жылы тоқтатылды. 1910 жылғы 7 шілдеде Лаутербрунненнен Венгенге дейінгі жаңа, ұзынырақ, бірақ көлбеуі аз бағыт ашылды. Ескі бағыт шамамен жүз жылға жуық сақталды, содан кейін 2009 жылы 25% көлбеу және бағыттың кейбір бөліктеріндегі геологиялық тұрақтылыққа қатысты алаңдаушылықтарға байланысты тоқтатылып, демонтаждалды. 1913 жылы Лаутербрунненнен Кляйн-Шейдегге дейінгі қысқы жұмыс басталды, ал 1925 жылы осы учаскеде жыл бойы жұмыс істеуге көшті. Гриндельвальд пен Кляйн-Шейдегг арасындағы қысқы жұмыс 1934 жылы басталды, содан кейін 1960 жылы жыл бойы жұмыс істеуге көшті. 1942 жылы темір жол бас кеңсесі Цюрихтен Интерлакенге көшірілді. 1947 жылы алғашқы моторвагонды вагондар сатып алынды. Келесі жылы Кляйн-Шейдеггте жартылай жер астындағы айналмалы үшбұрыш салынысты. 1990 жылы Лаутербруннен жағында қар көшкінінен қорғау құрылысы салынды, ал 1995 жылы Венген станциясы қайта жаңартылып, жүк терминалы қосылды. 2005 жылы Венгернальп станциясының платформалары 127 метрден 181 метрге дейін ұзартылды. 2011 жылы Венген мен Алльменд арасында жаңа екі жол айналмасы ашылды, бұл Лаутербруннен мен Кляйн-Шейдегг арасында сағаттық кесте енгізуге мүмкіндік берді.

In 1875, the first plans for a railway on the route later taken by the Wengernalp line were drawn up, but the high projected costs meant that the concession expired. Fifteen years later, in 1890, Leo Heer Bétrix gained a new 80 year concession to build and operate the railway. The Wengernalpbahn was founded. Construction work commenced in 1891, and the following year the first steam locomotive reached Wengen on 18 April and Kleine Scheidegg on 10 August. The full length of the line, from Lauterbrunnen to Grindelwald, opened on 20 June 1893 as a summer only service. The electrification of the line between Lauterbrunnen and Kleine Scheidegg was completed on 3 June 1909 using 1500 V DC, with electric locomotives positioned, for safety reasons, at the lower end of the trains. The section between Grindelwald and Kleine Scheidegg followed on 24 June 1910. Steam operation ceased in 1912. On 7 July 1910, a new route, longer but less steep, was opened between Lauterbrunnen to Wengen. The older route was retained for nearly a hundred more years, being finally decommissioned and dismantled in 2009 because of the steep gradient of 25% and concern over geological stability on parts of the route. In 1913, winter operations commenced between Lauterbrunnen to Kleine Scheidegg, followed by year round operations over the same section in 1925. Winter operations between Grindelwald and Kleine Scheidegg started in 1934, followed by year round operations in 1960. In 1942, the headquarters of the railway moved from Zürich to Interlaken. In 1947, the first motorcoaches were purchased. The following year the partly underground turning triangle at Kleine Scheidegg was constructed. In 1990, an avalanche shelter was built on the Lauterbrunnen side of the operation, whilst in 1995 Wengen station was rebuilt to include a freight delivery terminal. In 2005, Wengernalp station platforms were extended from 127 m to 181 m usable length. In 2011, a new double track loop was opened between Wengen and Allmend, allowing the introduction of a clock face timetable between Lauterbrunnen and Kleine Scheidegg.

Операциялар

Желі 800 мм (800 мм) өлшемімен салынған және Арнольд Паулидің өзгерткен нұсқасымен Риггенбах тісті рельс жүйесін пайдаланады. Қазіргі заманғы пойыз паркі Strub тісті рельс жүйесін қолданады. Бүгінде жолаушылар пойыздарының көпшілігі вагондардан құралған, ал қуатты вагон әдетте пойыздың төменгі жағында орналасқан, сондықтан пойыз құрамы әдетте Лаутербрунненнен Гриндельвальдқа тікелей Kleine Scheidegg арқылы өте алмайды. Дегенмен, Kleine Scheidegg-те тау беткейіне арнайы салынған үшбұрышты қосылыс, қажет болған жағдайда пойызды бұруға мүмкіндік береді, осылайша оны жотаның екінші жағында да пайдалануға болады. Ең тік учаскедегі жаңа пойыздардың жылдамдығы сағатына 28 км-ге жетеді. Ең қызығушылық танытатын кезеңдерде, жоспарланған пойызға қарағанда қысқа мерзімде қосымша пойыздар іске қосылып, сұранысқа қарай сыйымдылықты оңтайландыруға мүмкіндік береді. Бұл өте икемді ұйымдастыру тәртібін және пойыздарды жөнелту кезінде ерекше күтім мен назарды қажет етеді. Желінің көп бөлігі бір рельстік болғандықтан, қосымша пойыздардың алдындағы жағында диагональды ақ сызықпен жасыл дискі орналасқан, бұл станция қызметкерлеріне және сигнал операторларына бір бағытта пойыз келе жатқанын көрсетеді. Темір жолдың ең жүктемелі бөлігі Лаутербрунненнен Венгенге дейін, себебі ол тасымалдау үшін де пайдаланылады. Венгенде көлік қозғалысы шектеулі. Темір жол Лаутербруннен және Гриндельвальд Грундта екі шеберхананы басқарады.

Уақыт кестелері

Гриндельвальд пен Кляйн-Шейдегг арасында белгілі бір интервалмен кесте жұмыс істейді, пойыздар таңертең және түстен кейін әр жарты сағат сайын қатынайды, қазан айының соңынан желтоқсан айының ортасына дейін қызмет сағат сайын болады. Жол жүру уақыты жоғары бағытта 33 минут, төмен бағытта 39 минут. Лаутербруннен мен Венген арасында пойыздар жыл бойы кешкі уақытқа дейін әр жарты сағат сайын, содан кейін сағат сайын қатынайды. Таңертең және түстен кейін олар Кляйн-Шейдеггке дейін жалғасады, қайтадан жарты сағат сайын, бірақ қазан айының соңынан желтоқсан айының ортасына дейін қызмет сағат сайын жүзеге асырылады. Жол жүру уақыты жоғары бағытта 43 минут, төмен бағытта 50 минут. 2011 жылдың желтоқсанына дейін Лаутербруннен – Венген – Кляйн-Шейдегг қызметі әр 2 сағаттық кезеңде белгілі бір уақыт аралығында қатынайтын 5 пойызбен құралған. Жол жүру уақыты жоғары бағытта 44 және 51 минут, төмен бағытта 54 және 60 минут аралығында өзгеріп отырды. Венген мен Оллменд арасында жаңа айналма жолдың салынуынан кейін, әр бағыттағы пойыздар саны 5-тен 4-ке дейін азайтылды, бірақ атқарылу және жол жүру уақыты біркелкіленді. Желтоқсан мен наурыз аралығында Гриндельвальд пен Альпиглен арасында кейбір кештерде жарықтандырылған Eiger Run шаңғы трассасына жолаушыларды тасымалдау үшін қосымша пойыздар қосылады.

Локомотивтер

Жоқ. Сыныптар Құрылысшылары Аяқталған күні 31 He 2/2 Stadler/SLM/BBC 1995 32 He 2/2 Stadler/SLM/BBC 1995 51 He 2/2 SLM/lt=Alioth 1909 52 He 2/2 SLM/Alioth 1909 53 He 2/2 SLM/Alioth 1909 54 He 2/2 SLM/Alioth 1909 64 He 2/2 SLM/BBC 1926 65 He 2/2 SLM/MFO 1929

Желі вагондары

Ең алғашқы әлі де пайдаланудағы вагондар, 101 және 102 (BDhe 4/4, SLM/BBC) 1947 жылы салынған, ал 102 нөмірі 1985 жылы жаңартылған. Осы кластағы қалған 14 вагонның ішінде, 1954-1964 жылдар аралығында салынған 104 және 106–118 нөмірлері сақталған, олардың ондауы 2000 жылдан бері жаңартылды (104 / 7 / 9 / 10 есептелмейді). 114 нөмірі 1985 жылы 102 нөмірімен бірге жаңартылды, бірақ 2002 жылы жаңа талаптарға сәйкес келтіру үшін қайта жөндеуге жіберілді. 1970 жылы SIG, SLM, SAAS және BBC консорциумы 119-дан 124-ке дейін нөмірленген жаңа вагон класы (BDhe 4/4) енгізілді. Бұл вагондар 1998 жылы жаңартылды. Тағы төрт вагон, BDhe 4/8 класы, 131-ден 134-ке дейін нөмірленген, SLM (Зауыт нөмірлері 5363–66 қоса алғанда) және BBC электр жабдықтарымен 1988 жылы келді. Соңғы үстемелер – 2004 жылы Stadler компаниясы салынған Bhe 4/8 класының төрт "Панорама" вагондарының сериясы.

Трейлерлік көліктерді жүргізу

Компанияның тізімінде сақталған ең көне вагондар – 1893 жылғы үш және 1901 жылғы бір дана. Бәрі де екі рет қайта жаңартылды, соңғы рет 1995 жылы von Roll компаниясы жасады. Кейінгі вагондар 1959 жылдан 2003 жылға дейінгі кезеңде салынған, олардың бірқатары қайта құрастырылды. Вагон паркінің құрастырылуы SIG компаниясымен, ал электр жабдықтары Brown Boveri / Asea Brown Boveri және кейіннен Stadler компаниясымен, Steck электр жабдықтарымен жүзеге асырылды (тек №231 вагоны SLM компаниясымен ABB электр жабдықтарымен құрастырылған). Желіде тауарлық вагондардан тұратын кең қоры да бар, олар негізінен Лаутербруннен мен Венген арасындағы жүк тасымалына қолданылады.