Кіріспе

Шарап сорты, Лос-Анджелестегі топ

Мальбек (mal. бɛk) – қызыл шарап жасауға қолданылатын күлгін жүзім сорты. Жүзімнің түсі терең қою, құрамында күшті таниндер болады және қызыл Бордо шарабының қоспасына рұқсат етілген алты сорттың бірі саналады. Францияда Мальбек плантациялары негізінен Францияның оңтүстік-батысындағы Кахор аймағында кездеседі, бірақ бұл жүзім бүкіл әлемде өсіріледі. Ол Аргентинадағы таңдаулы сорт ретінде де қолжетімді. 1956 жылы аяздың салдарынан өнімнің 75% жойылғаннан кейін Мальбек Бордода бұрынғыдай танымал болмай қалды. Дегенмен, дәл сол аяз шарап бақтарын қиратқан Кахор аймағында Мальбек қайтадан отырғызылып, сол жерде танымал бола берді. Аймақтың шарапшылары Мальбекті жиі Мерло мен Таннатпен араластырып, терең, толық денелі шараптар жасады, бірақ соңғы кезде 100% Мальбек сортты шараптарға да көшті. Көп тараған, бірақ расталмаған теория бойынша, Мальбек атауын Францияда бұл жүзім сортын алғаш таратуға атсалысқан венгр шаруасының құрметіне қойған. Алайда, француз ампелографы және егіншілік маманы Пьер Гале көптеген деректер Коттың бұл сорттың бастапқы аты болғанын және оның Солтүстік Бургундияда пайда болғанын көрсетеді. Мальбек атауының ұқсас дыбысталуына байланысты, оны басқа жүзім сорттарымен шатастыру оңай. Малбек аргенте – Мальбек емес, оңтүстік-батыс Францияда өсетін Абуриу жүзімінің басқа бір түрі. Ол маусым ортасында піседі және өте терең түс, мол танин және айрықша құрма тәрізді дәм береді, бұл шарап қоспаларының күрделілігін арттырады. Кейде, әсіресе дәстүрлі өсірілетін аймақтарда, жүзімді тіреу құрылыстарымен өсірмей, бұташа түрінде (көмбелейтін жүйе) өсіреді. Мұндай жағдайда, өнімді гектарына шамамен 6 тоннаға дейін төмендету мүмкін. Осы әдіспен өсірілген шараптар бай, терең және шырынды болады. Таңдаулы сорт ретінде Мальбек терең қызыл (немесе күлгін) түсті, күшті шарап жасап, оны көбінесе қоспаларға, мысалы, Мерло және Каберне Совиньонмен араластырып, қызыл француз Бордо шарабын жасау үшін қолданады. Кейбір аймақтарда, мысалы, Луара аймағында, жүзімді Каберне Франк және Гамаймен араластырады. Басқа шарап өсіру аймақтары бұл жүзімді Бордо стиліндегі қоспалар жасау үшін пайдаланады. Сорт аязға сезімтал және гүлінің түсуіне бейім. Катена шарап институты мен Калифорния университетінің Дэвис қаласындағы зерттеушілері жүргізген салыстырмалы зерттеуде АҚШ-тың Калифорния штаты мен Аргентинаның Мендоса аймағынан алынған Мальбек шараптарының фенолды құрамындағы айырмашылықтар зерттелді. Зерттеу үшін Калифорниядағы 16 жүзімдік және Мендосадағы 26 учаске таңдалды, олардың біркелкілігі мен аймақтық ерекшеліктері ескерілді. Зерттеу нәтижесінде Мендоса мен Калифорнияда өндірілген Мальбек шараптарының дәмі мен құрамында айқын ерекшеліктер бар екені анықталды.

Өңірлер

Мальбек – Кахор аймағындағы басым қызыл сорт, онда Кахор шарабының атау белгілері ережелері кемінде 70% құрамын талап етеді. 20-ғасырдағы экономикалық қиындықтар кезінде Мальбек жүзімінің бір бөлігі Criolla Grande және Cereza сорттарын өндіру үшін орын босату мақсатында алынып тасталды. Жүзім 20-ғасырдың соңында Аргентина шарап индустриясы экспортқа арналған премиум шарап өндірісіне көшкен кезде қайта жаңғырылды. Аргентина шарап индустриясы осы жүзімнен жасалған шараптың ерекше сапасын анықтағаннан кейін, Мальбек мәртебесі артып, бүгінде елдегі ең көп өсірілетін қызыл жүзім сорты болып табылады. 2003 жылғы мәліметтер бойынша Аргентинада 20 000 гектардан астам Мальбек жүзімі өсірілді. Аргентиналық Мальбек шарабының ерекшелігі – терең түсі, айқын жемістік хош иісі және жұмсақ текстурасы. Француздық Мальбекке тән таниндік құрылымы болмаса да, текстурасы байрақ болғандықтан, аргентиналық Мальбектер француз әріптестерімен салыстырылатын ескіру әлеуетін көрсетеді. Аргентиналық шарапшы Николас Катена Сапата Аргентина Мальбегінің және Мендоса аймағының мәртебесін көтеруде, биіктіктің шарапқа тигізетін әсерін зерттеу арқылы үлкен үлес қосты. 1994 жылы ол алғаш рет Гуаталлари кіші аймағындағы Тупунгатода, теңіз деңгейінен 1500 метр биіктікте Мальбек жүзімдігін отырғызды. Биік таулы Мендоса көптеген белгілі шетелдік шарап өндірушілерді қызықтырды, мысалы Пол Хоббс, Мишель Роланд, Херве Джойо Фабре, Роберто Чипрессо және Альберто Антонини.

Чили

Карменер Чили шарабының символды сорты болғанымен, елде Каберне Совиньон, Мерло, Пино Нуар сияқты басқа да сорттар өсіріледі. Мальбек соңғы онжылдықтарда өндірісінің үлкен өсуін бастан кешірді, себебі жүз жылдық жүзімдіктердің табылуы және елде оның эксклюзивті өндірісі үшін отырғызылған гектарлардың жыл сайын артуы осыған себеп болды. Қазіргі таңда Чилиде Мальбек өндірісіне арналған 2361 гектар жер бар деп есептеледі. Чилидегі Мальбек тарихы 1841 жылы француз шарапшыларының тобы жүзімді елге әкелген кезде басталды. Олар оны Сантьягодағы Квинта Нормальде отырғызу үшін басқа сорттармен бірге алып келді. 1853 жылы Чилиден Аргентинаға, атап айтқанда Мендоса аймағына алғашқы Мальбек тұқымдары экспортталды. XIX ғасырдың соңында француз шарапшылары Мальбек плантацияларын Чилидің оңтүстік-орталық аймағының басқа да аймақтарына кеңейте бастады, бірақ оларды басқа сорттармен араластырды. Сондықтан Мальбек өндірісі жылдар бойы біртіндеп төмендеді. Мысалы, Мауле аймағында бірнеше жыл бұрын осы аймақта басқа жүзімдермен араластырылған жүз жылдық Мальбек жүзімдіктері табылды. 1993 жылы ғана Viu Manent шарап зауыты Чилидегі алғашқы шарап зауыты болып, 100% Мальбек шараптарын өндіріп, бөтелкеге құйып, нарыққа шығарды. Бұл шарапты олар Колчагуадағы Санта-Круз қаласындағы жүзімдіктерінен, осы сорттың 100 жылдан астам уақыттан бері табылған жерінен жасады. 2016 жылы Биобио аймағындағы Сан-Росендо қаласында жүз жылдық Мальбек плантациясы табылды. Оны 19-ғасырдың соңында француз қоныс аударушылары алып келді және ол да аймақтағы басқа жүзімдермен араластырылған еді. Қазіргі уақытта Чилидегі Мальбек өндірісінің ең көп бөлігі Мауле аймағында орналасқан, бірақ Биобио аймақтарында және Колчагуа аңғары аймағында да маңызды плантациялар бар. Мауле аймағының терруары гранитті, бұл аймақтың Мальбегіне ерекше минералдылық береді. Сонымен қатар, жағалау мен таулардың әсері Чили Мальбегіне қышқылдық пен жаңалық сыйлайды. Бұл жағдайлар оның дәмінде маңызды айырмашылықтарға әкеледі. Сонымен қатар, Чили Мальбегі көбінесе жаңа және жемісті дәмімен ерекшеленеді, себебі ол әлемдегі басқа Мальбек өнімдері сияқты толық піспей жиналады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та тыйым салуға дейін Малбек Калифорнияда негізінен аралас шарап өндірісі үшін қолданылатын маңызды сорт болды. Тыйым салынғаннан кейін жүзім, 1990-шы жылдардың ортасында "Meritage" Бордо стиліндегі қоспалардың құрамдас бөлігі ретінде қызығушылықтың артуына дейін, аз таралған сорт болып келді. 1995 және 2003 жылдар аралығында Калифорнияда Малбек отырғызылған аумақ 404 гектардан 2830 гектарға (1000 акрдан 7000 акрға) дейін артты. Калифорниялық сортты Малбектің көрінуі жиілегенімен, жүзім әлі де көбінесе араластыру үшін қолданылады. Вашингтон штатында ол негізінен Колумбия аңғарында, сондай-ақ Уолла-Валла аңғары, Рэтлзнейк-Хиллз, Ред-Маунтин, Вальхук-Слоп, Хорс Хевен-Хиллз және Якима аңғарының кіші аймақтарында өсіріледі. Жүзімдік 19 ғасырда Австралияға әкелінді және көбінесе көп мөлшерде шарап өндіруге пайдаланылды. Австралияға отырғызылған клондардың сапасы нашар болды және олар көктайғақ, аяз және жалбыр жапырақ шіруіне өте сезімтал болды. 20 ғасырдың ортасына қарай Малбектің көптеген гектарлары алынып, орнына басқа сорттар отырғызылды. 2000 жылға қарай 1235 акрдан (500 гектардан) сәл астам аумақ қалды, оның ең көп бөлігі Клэр аңғарында және Лангхорн сағасында шоғырланған. Жаңа клондар қолжетімді болған сайын, Австралияда Малбек отырғызылған аумақ сәл өсті.