Пiero di Cosimo: Флоренциялық суретші және Ренессанс өкілі

Кіріспе

Италиялық суретші (1462–1522)

Пьеро ди Козимо (2 қаңтар 1462 – 12 сәуір 1522), сондай-ақ Пьеро ди Лоренцо деп белгілі, Ренессанс дәуірінің итальян суретшісі. Ол Кватрочентоның соңында салған мифологиялық және аллегориялық туындыларымен әйгілі; 1490 жылдары Флоренцияда зор ықпалға ие болған уағызшы Савонароланың ықпалымен оның діни тақырыптарға қайта оралғаны айтылады. Жаңа ғасырдың Жоғары Ренессанс стилі оған көп әсер етпеді, ол өзінің кейіпкерлерінің тікелей реализмін сақтап, оның туындыларының ерекше көңіл-күйін қалыптастыру үшін тақырыптарын көбінесе ойшаулықпен бейнеледі. Вазари оның ерекшеліктері туралы көптеген әңгімелер айтады, ал мифологиялық туындылары жеке және тартымды. Ол Козимо Росселлидің шәкірті болды, оның қызына үйленді және Сикстин капелласындағы фрескалар жасауда оған көмектесті. Ол сондай-ақ ерте Голланд сурет салуының ықпалына ішкі тілек білдірді, көптеген туындыларында көлемді пейзаждар, көбінесе жақыннан көрінетін орман суреттері кездеседі. Оның ең әсерлі тұрмыстық туындыларының бірнешеуі кассон некелік сандықтарына немесе спальера бас тақталарына немесе панельдерге орналастырылған ұзақ "пейзаж" форматында жасалған. Ол карнавал және басқа да мерекелердегі уақытша безендірулерді жобалаумен де танымал болған.

Өмірбаян

Алтын шебердің ұлы, Лоренцо ди Пьеро, Пьеро Флоренцияда дүниеге келді және суретші Козимо Росселидің шәкірті болды. Одан ол танымал есімін алды және 1481 жылы Сикстин капелласының суретіне көмектесті. Карьерасының алғашқы кезеңінде Пьеро Гюго ван дер Гоестің Нидерланд натурализміне тәуелді болды. Оның «Портинари триптихі» (қазір Флоренциядағы Уффици галереясында) флоренциялық сурет өнерін жаңа бағытқа бұруға көмектесті. Козимо, әрине, одан пейзажға деген сүйіспеншілікті, гүлдер мен жануарлар дүниесінің өсуін жақсы білді. Гюго ван дер Гоустың стилі ең айқын «Бағушылардың құлшылығында» (Берлин мұражайы) көрінеді. 1482 жылы ол өзінің ұстазы Росселимен бірге Римге сапар шекті. Пьеро классикалық мифология сюжеттерін «Венера, Марс және Купидон», «Прокристің өлімі», «Персей мен Андромеда» сериясы сияқты суреттерде бейнелеу арқылы өзін Ренессанс баласы екенін дәлелдеді. Витрувийдің адам эволюциясы туралы айтуынша, Пьероның мифологиялық композицияларында адам мен жануардың аралас формалары немесе адамның от пен құралдарды қолдануға үйренуі бейнеленген. Бұл туындылардағы жалаңаш суреттердің көптігі Пьеро өнеріне Лука Синьореллидің әсерін көрсетеді. Өмірінде Пьеро эксцентриктігімен танымал болды, бұл беделін кейінірек Жорджо Вазари сияқты зерттеушілер одан әрі күшейтті. Вазари Пьеро ди Козимоның өмірбаянын «Суретшілердің өмірінде» жариялады. Ол найзағайдан қорқып, пирофобиядан азап шеккендіктен, тамағын сирек пісіретін. Ол бірнеше қайнатылған жұмыртқамен және өнер туындылары үшін желім қайнатқанда бірден 50 жұмыртқа дайындап тамақтанды. Студиясын тазалауға немесе жеміс бағындағы жеміс ағаштарын кесуге қарсылық көрсетті. Вазари жазғандай, ол «адамнан гөрі жануар сияқты» өмір сүрді. Егер Вазари айтқандай, ол өмірінің соңғы жылдарын қараңғы зейнеткерлікте өткізген болса, онда бұл өзгеріс, әдетте, уағызшы Жироламо Савонароланың ықпалынан болды. Оның ықпалымен Пьеро қайтадан діни өнерге назар аударды. Ұстазы Росселидің өлімі Пьероның қартайған шағындағы көңіл күйіне де әсер еткен болуы мүмкін. Уффицидегі «Ас-Сағатталған қасиеттілер» және Дрездендегі «Қасиетті отбасы» суреттері Савонароланың оған ұқсатуын көрсетеді. Росселидің Сикстин капелласындағы «Таудағы уағыз» фрескасындағы пейзаждық фонынан басқа, оның щеткасынан жасалған фрескалық жұмыстар туралы ешқандай мәлімет жоқ. Алайда Пьеро портрет суретшісі ретінде үлкен беделге ие болды. Оның ең танымал туындысы – Флоренция аристократы Симонетта Веспуччидің портреті, Джулиано де Медичидің сүйіктісі. Вазаридың айтуынша, Пьеро Флоренцияның жастар үшін сайыстар мен жеңіс шерулерін ұйымдастыруда шебер болды. Ол 1507 жылғы карнавалдың соңында өткен өлімнің жеңісін бейнелейтін шерудің жарқын сипаттамасын берді. Пьеро ди Козимо шәкірттері Альбертинелли мен Бартоломео делла Портаға үлкен әсер етті және Андреа дель Сартоның ұстазы болды. Вазари Пьероның қайтыс болған күнін 1521 жыл деп көрсеткен, бұл дерек көптеген көздерде, соның ішінде «Британ энциклопедиясында» қайталанған. Алайда замандас құжаттары оның 1522 жылдың 12 сәуірінде обадан қайтыс болғанын көрсетеді. Ол Джордж Элиоттың «Ромола» романында бейнеленген.

The son of a goldsmith, Lorenzo di Piero, Piero was born in Florence and apprenticed under the artist Cosimo Rosseli, from whom he derived his popular name and whom he assisted in the painting of the Sistine Chapel in 1481. In the first phase of his career, Piero was influenced by the Netherlandish naturalism of Hugo van der Goes, whose Portinari Triptych (now at the Uffizi Gallery in Florence) helped to lead the whole of Florentine painting into new channels. From him, most probably, Cosimo acquired the love of landscape and the intimate knowledge of the growth of flowers and of animal life. The manner of Hugo van der Goes is especially apparent in the Adoration of the Shepherds, at the Berlin Museum. He journeyed to Rome in 1482 with his master, Rosselli. He proved himself a true child of the Renaissance by depicting subjects of Classical mythology in such pictures as Venus, Mars, and Cupid, The Death of Procris, the Perseus and Andromeda series, at the Uffizi, and many others. Inspired to the Vitruvius' account of the evolution of man, Piero's mythical compositions show the bizarre presence of hybrid forms of men and animals, or the man learning to use fire and tools. The multitudes of nudes in these works shows the influence of Luca Signorelli on Piero's art. During his lifetime, Piero acquired a reputation for eccentricity—a reputation enhanced and exaggerated by later commentators such as Giorgio Vasari, who included a biography of Piero di Cosimo in his Lives of the Artists. Reportedly, he was frightened of thunderstorms, and so pyrophobic that he rarely cooked his food; he lived on a diet of hard boiled eggs, which he prepared 50 at a time while boiling glue for his artworks. He also resisted any cleaning of his studio, or trimming of the fruit trees of his orchard; he lived, wrote Vasari, "more like a beast than a man". If, as Vasari asserts, he spent the last years of his life in gloomy retirement, the change was probably due to preacher Girolamo Savonarola, under whose influence he turned his attention once more to religious art. The death of his master Roselli may also have affected Piero's morose elder years. The Immaculate Conception with Saints, at the Uffizi, and the Holy Family, at Dresden, illustrate the religious fervour to which he was stimulated by Savonarola. With the exception of the landscape background in Rosselli's fresco of the Sermon on the Mount, in the Sistine Chapel, there is no record of any fresco work from his brush. On the other hand, Piero enjoyed a great reputation as a portrait painter: the most famous of his work is in fact the portrait of a Florentine noblewoman, Simonetta Vespucci, mistress of Giuliano de' Medici. According to Vasari, Piero excelled in designing pageants and triumphal processions for the pleasure loving youths of Florence, and gives a vivid description of one such procession at the end of the carnival of 1507, which illustrated the triumph of death. Piero di Cosimo exercised considerable influence upon his fellow pupils Albertinelli and Bartolomeo della Porta, and was the master of Andrea del Sarto. Vasari gave Piero's date of death as 1521, and this date is still repeated by many sources, including the Encyclopædia Britannica. However, contemporary documents reveal that he died of plague on 12 April 1522. He is featured in George Eliot's novel Romola.