Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырлық американдық драматург және театр кәсіпкері
19th century American playwright and theatre impresario
Джон Огюстин Дейли (20 шілде 1838 – 7 маусым 1899) өмірінде американдық театрдың ең ықпалды тұлғаларының бірі болды. Драматургияны сыншы, театр директоры, драматург және пьесаларды бейімдеуші ретінде ол Америкадағы алғашқы танымал сахналық режиссер атанды. Ол өзінің қойылымдарының барлық аспектілерін қатал және тирандықпен бақылады. Актерлер мен актрисаларға арналған оның мінез-құлық ережелері кешігу мен сөздерді ұмыту үшін ауыр айыптар салды және оған «сахнаның автократы» деген лақап атты берді. 1879 жылы Нью-Йоркте Дейли театрын ашып, тұрақты труппа құрды, ал 1893 жылы Лондонда тағы бір театр ашты.
John Augustin Daly (July 20, 1838June 7, 1899) was one of the most influential men in American theatre during his lifetime. Drama critic, theatre manager, playwright, and adapter, he became the first recognized stage director in America. He exercised fierce and tyrannical control over all aspects of his productions. His rules of conduct for actors and actresses imposed heavy fines for late appearances and forgotten lines and earned him the title "the autocrat of the stage." He formed a permanent company in New York and opened Daly's Theatre in New York in 1879, and a second one in London in 1893.
Өмірбаян
Аугустин Дейли Солтүстік Каролина штатының Плимут қаласында, теңіз капитаны және кеме иесі капитан Денис Дейли мен Ұлыбритания армиясының лейтенанты Джон Даффидің қызы Элизабеттің отбасында дүниеге келді. Ол Норфолк қаласында (Виргиния штаты) және Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектептерінде білім алды. Анасы ерте жесір қалғаннан кейін, екі ұлын Нью-Йоркке алып келді, олар көп ұзамай театрларға жиі бара бастады және "Бертон қауымдастығы" немесе "Мердок қауымдастығы" сияқты атаулармен әуесқой топтардың мүшелері болды, бұл топтар кішкентай театр қозғалысының алғабасы болды. 1859 жылдан бастап ол бірнеше Нью-Йорк газеттерінде драмалық сыншы ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ көптеген пьесаларды өңдеді немесе жазды, ал "Газ шамдарының астында" (1867) оның алғашқы табысы болды. 1869 жылы ол 24-ші көшедегі Бесінші авеню театрының, ал 1873 жылы 28-ші көшедегі Бесінші авеню театрының директоры болды. 1879 жылы ол Нью-Йорктегі Бродвей мен 30-шы көшеде Дейли театрын қайта салып, ашты, ал 1893 жылы Лондонда Дейли театрын ашты. Ол бірінші театрда Ада Рехан басқаратын актерлер труппасын жинады, ол оған үлкен даңқ әкелді. Олар үшін ол шетелдік пьесаларды өңдеді және Америкада бұрын-соңды көрілмеген Шекспир комедияларын жаңартты. Ол труппасымен бірге Англия, Германия және Францияға гастрольдік сапарлар жасады, ал Америка сахнасындағы ең талантты актерлердің көптегені оның тәрбиесінен өтіп, алғашқы жетістіктерін оған қарыздар. 1894 жылы Нотр-Дам университеті оған Лаетар медалін табыстады, ол американдық католиктер үшін ең беделді сыйлық саналады. Дейли кітап сүйгіш болды, ал оның құнды кітапханасы Парижде қайтыс болғаннан кейін аукционда сатылды. Пьесалардан басқа, ол "Воффингтон: актриса және әйелге арналған құрмет" (1888) атты туындысын жазды.
Augustin Daly was born in Plymouth, North Carolina to Captain Denis Daly, sea captain and ship owner, and Elizabeth, daughter of Lieutenant John Duffy of the British Army. He was educated in Norfolk, Virginia, and in the public schools of New York City. His mother, early left a widow, brought her two boys to New York City, where they soon became frequent attendants at the theaters and were members of amateur groups under such names as the "Burton Association" or the "Murdoch Association" were the precursors of the Little Theatre Movement. He was a dramatic critic for several New York papers from 1859, and he adapted or wrote a number of plays, Under the Gaslight (1867) being his first success. In 1869 he became the manager of the Fifth Avenue Theatre on 24th St. and in 1873 the Fifth Avenue Theatre on 28th. In 1879 he rebuilt and opened Daly's Theatre on Broadway and 30th Street in New York, and, in 1893, Daly's Theatre in London. At the first of these, he gathered a company of players, headed by Ada Rehan, which made for it a high reputation, and for them he adapted plays from foreign sources, and revived Shakespearean comedies in a manner before unknown in America. He took his entire company on tour, visiting England, Germany and France, and some of the best actors on the American stage have owed their training and first successes to him. In 1894, he was awarded the Laetare Medal by the University of Notre Dame, considered the most prestigious award for American Catholics. Daly was a great book lover, and his valuable library was dispersed by auction after his death, which occurred in Paris. Besides plays, original and adapted, he wrote Woffington: a Tribute to the Actress and the Woman (1888).
Ерекше еңбектері
"Газ шамдарының астында" (1867) – Дейлидің реализм мен мелодраманы үйлестіруінің бір мысалы, оның нақты орындарды бейнелеуінің шынайылығы және әлеуметтік мәселелерге назар аударуында көрінеді. "Жолғап жүрген естеліктер" кітабында автор Уильям Винтер Дейлидің бұл тәсілді қалай тапқанын еске алады. Ол былай дейді: "Бірде ол маған осы тәсілді қалай тапқанын айтты. Ол кешкі уақытта үйіне қарай жол жүріп, жазуға кіріскен пьесасы туралы ойланып, терең ойға батқанда, кенеттен керемет идея келді. Сонымен бірге ол жыртылған тасқа тұмсығып, оң аяғын тастың жиегіне соғып, ауыр жарақат алды. "Мен үйімнің жанында едім, - деді ол, - үйге асығып кіріп, орындыққа отырып, ауырсынықтан қармап, екі қолыммен жараланған аяғымды ұстап, қайта-қайта 'Таптым! Таптым! Бұл бәрін жақсырақ жасайды!' деп айғайладым. Мен тіпті жарақатымды да ойламадым. Менің ойымша, басты кейіпкерімді теміржолға байлап, оны сүйіктісі соңғы сәтте, қараңғы сахнадан жылдам өтетін пойыздың алдынан құтқару керек еді." "Шымырдың жарқылы" (1868), "Газ шамдарының астында" сияқты, таза мелодрама болып табылады, су мен от эффектілері көрермендерге қызықты көріністер мен арнайы эффектілер ұсынады. "Ажырасу" (1871) және "Керік" (1875) британдық романдардың бейімделуі болып табылады, бұл пьесалар біршама мелодрамалық болғанымен, Дейлидің әлеуметтік комедия жасауға тырысқанын көрсетеді.
Under the Gaslight (1867) is an example of Daly's mixture of realism and melodrama, seen in the authenticity of his depiction of real locations and in his use of social commentary. In the book Vagrant Memories, the author, William Winter recalls how Daly came up with the device. He says: "He once told me under what circumstances he hit upon this device. He was walking home toward night, thinking intently about the play which he had begun to write, when suddenly the crowning expedient occurred to him and at the same instant he stumbled over a misplaced flagstone, striking his right foot against the edge of the stone and sustaining a severe hurt. "I was near my door," he said, "and I rushed into the house, threw myself into a chair, grasping my injured foot with both hands, for the pain was great, and exclaiming, over and over again, 'I've got it! I've got it! And it beats hot irons all to pieces!" I wasn't even thinking of the hurt. I had the thought of having my hero tied on a railroad track and rescued by his sweetheart, just in the nick of time, before the swift passage of an express train across a dark stage. A Flash of Lightning (1868), like Under the Gaslight, is pure melodrama, with water and fire spectacles providing action scenes and special effects for its eager audiences. Divorce (1871) and Pique (1875), both adaptations of British novels, demonstrate Daly's attempts to create social comedy, although the plays remain somewhat melodramatic.